HERFST 2022 | EB 98.1

DG COMMUNICATIE | EENHEID VOOR TOEZICHT OP DE PUBLIEKEOPINIE

EUROPEES PARLEMENT

EUROBAROMETER

PARLEMETER 2022

IMPRESSUM

Het verslag is opgesteld voor het Europees Parlement door Kantar

VERANTWOORDELIJK

Philipp SCHULMEISTER, eenheidshoofd

BIJDRAGENDE AUTEURS

Dimitra Tsoulou MALAKOUDI (projectleider), Monika ALPOEGGER, Matthias BÜTTNER, Yasser EL KOURA, Gonzalez VELASCO MONASTERIO, Verena ZIMMERMANN, Olaf ZÜHLKE

PRODUCTIE

Katarzyna Oniszk

GRAFISCH ONTWERP

Aleksandra BUDNIK

Manuscript voltooid in december 2022

Brussel, © Europese Unie, 2022

OVER DE UITGEVER

Dit document is gepubliceerd door de dienst Public Opinion Monitoring van het directoraat-generaal Communicatie (DG COMM) van het Europees Parlement.

Om contact op te nemen met de eenheid Public Opinion Monitoring kunt u schrijven naar: dgcommpom@europarl.europa.eu

TAALVERSIE

Origineel: NL

ALGEMENE VOORWAARDEN

Dit document is voorbereid op en voornamelijk gericht aan de leden en personeelsleden van het Europees Parlement om hen bij te staan bij hun parlementaire werkzaamheden. De inhoud van het document valt uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de auteur(s) en de meningen die hierin worden geuit, mogen niet worden opgevat als een officieel standpunt van het Parlement.

Document opgesteld door Pierre Dieumegard voor Europa-democratie-Esperanto Het doel van dit „voorlopige” document is om meer mensen in de Europese Unie kennis te laten nemen van documenten die door de Europese Unie zijn geproduceerd (en gefinancierd door hun belastingen). Without vertalingen, mensen zijn uitgesloten van het debat. Dit document „Palemeter” was alleen in het Engels in een pdf-bestand. Vanuit dit eerste bestand hebben we een odt-bestand gemaakt, voorbereid door Libre Office-software, voor machinevertaling naar andere talen. De resultaten zijn nu beschikbaar in alle officiële talen. Het is wenselijk dat het EU-bestuur de vertaling van belangrijke documenten overneemt. „Belangrijke documenten” zijn niet alleen wet- en regelgeving, maar ook de belangrijke informatie die nodig is om samen weloverwogen beslissingen te nemen. Om onze gemeenschappelijke toekomst samen te bespreken en betrouwbare vertalingen mogelijk te maken, zou de internationale taal Esperanto zeer nuttig zijn vanwege de eenvoud, regelmaat en nauwkeurigheid. Neem contact met ons op: Kontakto (europokune.eu) https://e-d-e.org/-Kontakti-EDE

Inhoudsopgave

TIEN BELANGRIJKE TAKE AWAYS	4

SAMENVATTING	6

CONTEXT	11

METHODIEK	17

I. UITDAGINGEN VOOR EUROPESE BURGERS	20

1.1 De huidige bezorgdheid van de burger	20

1.2 Attitudes ten opzichte van de toekomst	29

II. STIJGENDE KOSTEN VAN LEVENSONDERHOUD	39

2.1 De financiële situatie van huishoudens in de EU	40

2.2 Toekomstig perspectief	49

2.3 Tevredenheid met de huidige nationale en Europese maatregelen	55

III. STEUN VOOR OEKRAÏNE	59

3.1 Burgers goedkeuring van het standpunt en de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne	59

3.2 Tevredenheid met de samenwerking tussen de lidstaten	70

3.3 Weinig vertrouwen dat het leven onveranderd zal blijven	73

IV. EU EN EP IN DE OGEN VAN DE BURGERS	81

4.1 Rol en perceptie van het Europees Parlement	81

4.2 Perceptie van de EU	101

V. OPWARMEN: DE BELANGSTELLING VAN DE BURGERS VOOR DE EU EN DE VOLGENDE EUROPESE VERKIEZINGEN	126

5.1 Interesse in EU-aangelegenheden	126

5.2. Europese verkiezingen	144

CONCLUSIES	160

TECHNISCHE SPECIFICATIES	161

TIEN BELANGRIJKE TAKE AWAYS

1. GEMOEDSTOESTAND VAN POLYCRISIS.

De stijgende kosten van levensonderhoud vormen momenteel de grootste zorg voor 93 % van de Europeanen; armoede en sociale uitsluiting volgen (82 %). Zowel de potentiële verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen als de noodsituatie op het gebied van klimaatverandering blijven zorgen voor 81 % van de EU-burgers.

2. VREDE ALS KERN VAN EUROPA (EN GRONDGEDACHTE).

Meer dan zeventig jaar na de Schuman-verklaring is vrede terug als het belangrijkste voordeel van het EU-lidmaatschap. 36 % van de Europeanen zegt dat de bijdrage van de Europese Unie aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid de belangrijkste voordelen van het EU-lidmaatschap is, een stijging met zes punten sinds het najaar van 2021. Europeanen zijn ook van mening dat de EU een betere samenwerking tussen de lidstaten bevordert (35 %) en bijdraagt tot economische groei (30 %).

3. SAMEN STAAN WE.

De Europese burgers blijven Oekraïne veerkrachtig steunen. 74 % stemt in met EU-steun na de Russische invasie, in het algemeen, en 73 % is voorstander van concrete acties, zoals sancties tegen de Russische regering, evenals financiële, militaire en humanitaire steun aan Oekraïne.

4. DEMOCRATIE IS DE SLEUTEL.

Het verdedigen van de democratie blijft de belangrijkste waarde (36 %) EU-burgers willen dat het Europees Parlement opkomt. De bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd (29 %) en de vrijheid van meningsuiting en gedachte (28 %) volgen. Een andere waarde die in de loop van de tijd steeds meer wordt genoemd, is solidariteit tussen de lidstaten en regio’s van de EU.

5. WINDEN VAN VERANDERING, MAAR WE ZIJN BETER SAMEN.

Twee op de drie Europeanen (65 %) denkt dat hun leven zal veranderen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Niettemin zijn de meerderheden optimistisch over de toekomst van de EU (57 %) en uiten zij hun tevredenheid over de samenwerking tussen de EU-lidstaten gedurende het hele conflict tot nu toe (58 %).

6. CRISES EISEN HUN TOL.

Bijna de helft van de ondervraagde EU-bevolking (46 %) beweert dat de persoonlijke levensstandaard al negatief is beïnvloed als gevolg van de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de kosten van levensonderhoud. Twee op de vijf (39 %) verwacht het komende jaar te worden getroffen, terwijl 45 % van de Europese huishoudens al problemen ondervindt met hun huidige inkomen.

7. EERST ARMOEDE BESTRIJDEN.

Nu de inflatie en de kosten van levensonderhoud stijgen, willen burgers dat het Europees Parlement zich richt op de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting (37 %). Volksgezondheid blijft relevant voor veel burgers (34 %), evenals aanhoudende maatregelen tegen klimaatverandering (31 %). Het ondersteunen van de economie en het scheppen van nieuwe banen (31 %) staat ook hoog op de lijst.

8. DE EU MAAKT DEEL UIT VAN DE OPLOSSING.

Recente crises versterken de burgersteun voor de Europese Unie: 62 % ziet het EU-lidmaatschap als een „goede zaak” — een van de hoogste resultaten sinds 2007. Tweederde (66 %) vindt het EU-lidmaatschap van hun land belangrijk en 72 % is van mening dat hun land hiervan heeft geprofiteerd.

9. DE REPUTATIE VAN DE EU STAAT ONDER DRUK.

De burgers verwachten echter dat de EU oplossingen voorstelt om de samenvoegende gevolgen van de crises waarmee we worden geconfronteerd, te verzachten. Hoge steun voor de Unie blijft als zodanig, maar is gebaseerd op de ervaring die de afgelopen jaren is opgedaan dat de EU oplossingen zou vinden om dergelijke crises met succes aan te pakken. De daling met vijf punten sinds het voorjaar van 2022 (52 % tot 47 %) van de burgers die een positief beeld van de EU hebben, kan worden gezien als een waarschuwing die de EU inderdaad binnenkort zal moeten leveren.

10. EUROPESE VERKIEZINGEN AAN DE HORIZON.

Een meerderheid (54 %) toont belangstelling voor de Europese verkiezingen van 2024, terwijl 45 % zegt dat ze dat niet doen. Als volgende week Europese verkiezingen zouden worden gehouden, zou 67 % waarschijnlijk stemmen (met een score van 7 tot 10 op een 10-puntsschaal).

SAMENVATTING

De wereldwijde polycrisis stelt burgers met meerdere, diepgaande uitdagingen. In de Eurobarometer-enquête van het Parlement in het najaar van 2022 worden ze duidelijk beschreven en worden de aanzienlijke gevolgen van de crisis van de kosten van leven voor het dagelijks leven duidelijk uiteengezet. Maar ondanks deze zorgen blijft de steun voor de EU hoog. In de hele Europese Unie roepen burgers het Europees Parlement op de democratie te verdedigen, de mensenrechten en de vrijheid van denken te beschermen. Zij willen ook prioriteit geven aan de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, „volksgezondheid”, „actie tegen klimaatverandering” en „steun aan de economie”.

STIJGENDE KOSTEN VAN LIFING ALS EEN KERNPROBLEEM

Onder de vele problemen zijn de stijgende kosten van levensonderhoud momenteel de meest dringende voor bijna alle respondenten (93 %) in deze enquête, in alle leeftijdsgroepen, geslachten, educatieve en sociaal-professionele achtergronden. Het is ook de meest dringende kwestie in alle EU-lidstaten, behalve in Zweden.

Ongeacht de impact op iemands persoonlijke levensstandaard, noemen de Europeanen „de stijgende kosten van levensonderhoud” als hun belangrijkste zorg. Zelfs degenen die (bijna) geen problemen ondervinden bij het betalen van rekeningen maken zich zorgen over de kwestie (91 %), in vergelijking met 96 % van degenen die het grootste deel van de tijd met moeilijkheden te maken hebben.

Deze kwestie treft alle lidstaten, met een aandeel bezorgde burgers van meer dan 90 % in alle landen behalve Oostenrijk (89 %), Slovenië (88 %), Roemenië (82 %), Nederland (81 %), Denemarken (77 %) en Zweden (74 %).

Zeer in lijn met deze bevinding is armoede en sociale uitsluiting, die ook hoog in het hoofd van de Europeanen staat (82 %). Voor degenen die zeggen dat hun persoonlijke levensstandaard al is gedaald, is armoede en sociale uitsluiting de tweede grootste zorg

(90 %) Het komt vooral voor in Cyprus (94 %) en lidstaten die het zwaarst werden getroffen door de crisis in de eurozone, waaronder Griekenland (97 %), Portugal (95 %), Spanje (93 %) en Italië (92 %).

„De verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen” is de derde meest uitgesproken bezorgdheid (81 %). De respondenten in Malta (93 %), Portugal (91 %), Polen (91 %) en Litouwen (90 %) behoren tot de meest bezorgde respondenten. Deze angst komt vooral voor bij vrouwen en oudere generaties. Tot slot blijft de klimaatverandering een leidende kwestie voor 81 % van de EU-burgers, maar — aanzienlijk — niet alleen onder jongere respondenten. 81 % van de 55-plussers vindt het zelfs zorgwekkend voor hen en hun naasten, ook al vinden ze het minder waarschijnlijk een prioriteit van het EP te zijn dan jongere Europeanen. De bezorgdheid varieert tussen 44 % in Estland en 93 % in Malta.

LEVENSSTANDAARD WORDT ZWAAR BEÏNVLOED

Als we kijken naar de financiële situatie van burgers, blijkt uit de enquête dat de gevolgen van de polycrisis, waaronder de oorlog in Oekraïne, de COVID-19-pandemie en de stijgende inflatie, in toenemende mate worden gevoeld. Bijna de helft van de EU-burgers (46 %) zegt dat hun „levensstandaard al is gedaald”, met nog eens 39 % verwacht een impact in het komende jaar, en slechts 14 % verwacht helemaal geen verandering.

De levensstandaard van burgers met een lager opleidingsniveau is al aanzienlijk beïnvloed (56 % in vergelijking met 34 % van de mensen die nog studeren).

Het is belangrijk op te merken dat het aandeel van de reeds getroffen burgers sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat: Het is het laagst in Zweden (24 %) en Finland (27 %) en het hoogste in Cyprus (70 %), Griekenland (66 %), Malta (65 %) en Frankrijk (62 %). Maar zelfs in Noordse landen, waar de huidige impact beperkt is, voelen meerderheden ofwel al een daling van de levensstandaard of verwachten ze dat deze in de nabije toekomst zal plaatsvinden. 45 % van de Europese huishoudens zegt al moeilijkheden te ondervinden, terwijl 54 % zegt dat ze nog steeds comfortabel leven. Ook in landen als Zweden (13 %), Denemarken (13 %), Finland (16 %), Nederland (16 %) en Luxemburg (19 %), in tegenstelling tot andere landen zoals Griekenland (79 %) en Bulgarije (75 %). Een andere belangrijke indicator van toenemende economische beperkingen is de toename van het aandeel burgers dat „meestal” of „soms” wordt geconfronteerd met betalingsmoeilijkheden, een stijging van negen procentpunten (30 % tot 39 %) sinds de herfst van 2021 en + 6 procentpunten sinds het voorjaar van 2022.

Als we kijken naar de maatregelen die zijn genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud aan te pakken, is een op de drie Europeanen tevreden met de maatregelen die zowel op nationaal als op EU-niveau zijn genomen. De tevredenheid varieert tussen 66 % in Malta en 15 % in Estland voor nationale maatregelen en tussen 55 % in Ierland en 13 % in Estland voor EU-maatregelen.

GOEDKEURING VAN EU-STEUN AAN OEKRAÏNE BLIJFT STABIEL EN HOOG

Een belangrijk inzicht in de enquête is de aanhoudende veerkrachtige steun van Europese burgers voor Oekraïne: 74 % van de respondenten stemt in met de steun van de EU na de Russische invasie, in het algemeen, en 73 % keurt de concrete „acties van de Europese Unie ter ondersteuning van Oekraïne” goed, zoals sancties tegen de Russische regering en financiële, militaire en humanitaire steun aan Oekraïne. In alle lidstaten is het percentage mensen dat de steun van de EU goedkeurt hoger dan degenen die afkeuren, met de hoogste niveaus in Zweden (97 %), Finland (95 %), Nederland (93 %), Portugal (92 %) en Denemarken (92 %).

Als we kijken naar mogelijke correlaties tussen publieke steun voor Oekraïne en individuele financiële situaties, komen een aantal interessante inzichten naar voren: burgers in lidstaten met een hoger BBP per hoofd van de bevolking zullen vaker EU-steun aan Oekraïne goedkeuren. Aan de andere kant — en misschien nog duidelijker in overweging nemend waar de meerderheid van de Europese burgers persoonlijk op deze kwestie staat — blijft de goedkeuring van de steun van de EU aan Oekraïne hoog, ongeacht de nationale inflatie en de werkloosheid. Zelfs een meerderheid van de EU-burgers die te maken krijgen met financiële moeilijkheden, ondersteunt de EU bij Oekraïne: 70 % van degenen wier levensstandaard is gedaald (tegenover 79 % van degenen wier inkomen nog niet is gedaald en 73 % geen verandering/toename ervaart). De steun is ook vrij stabiel, ongeacht leeftijdscategorie, geslacht en politieke overtuiging.

De inspanningen van de lidstaten om de respons op de gevolgen van de invasie te coördineren, worden grotendeels op prijs gesteld. 58 % van de EU-burgers is tevreden met het samenwerkingsniveau tussen landen, terwijl 37 % dat niet is. De goedkeuring is bijzonder hoog in Ierland (84 %), Portugal (83 %), Denemarken (83 %), Zweden (81 %) en Finland (80 %). Respondenten in Griekenland (34 %), Cyprus (40 %) en Slowakije (41 %) behoren tot de minst tevreden. Van degenen die tevreden zijn met de samenwerking tussen de lidstaten om de gevolgen van de oorlog in Oekraïne aan te pakken, wil 68 % dat het EP een belangrijkere rol speelt, terwijl degenen die een positief beeld hebben van de EU en het EP, ook eerder tevreden zijn met de samenwerkingsniveaus van de lidstaten.

Gezien de grimmige economische vooruitzichten in Europa en de overheersende bezorgdheid over de stijgende kosten van levensonderhoud, voelen de burgers begrijpelijkerwijs dat „de dingen niet in de goede richting gaan”, noch in hun respectieve landen (62 %) noch in de EU (51 %). De meeste Europeanen (65 %) hebben er ook geen vertrouwen in dat hun leven zal doorgaan zoals ze zijn. Vooral in landen met een kleiner BBP per hoofd van de bevolking is de kans groter dat burgers het gevoel hebben dat hun leven kan veranderen. In Griekenland is slechts 10 % ervan overtuigd dat hun leven hetzelfde zal blijven, terwijl de helft van de respondenten in Ierland er vertrouwen in heeft. Burgers die het grootste deel van de tijd moeite hebben met het betalen van rekeningen, tonen over het algemeen minder vertrouwen in een stabiele toekomst: slechts 21 % heeft vertrouwen, in vergelijking met 35 % van degenen die ze (bijna) nooit tegenkomen. De eersten zullen ook eerder het gevoel hebben dat de dingen in hun leven persoonlijk de verkeerde kant op gaan en minder optimistisch zijn over de toekomst van de EU als geheel. Maar zelfs degenen die comfortabel leven geloven meestal dat hun leven kan veranderen (59 %). Desondanks blijft een meerderheid van de Europeanen (57 %) optimistisch over de toekomst van de EU. De meest optimistische vooruitzichten worden uitgedrukt door Ierse (84 %) en Deense (81 %) respondenten. Dit is met name het geval bij jonge Europeanen.

DE PERCEPTIE VAN DE EU EN HET EUROPEES PARLEMENT BLIJFT OVER HET ALGEMEEN POSITIEF

De perceptie van de EU is positief bij 47 % van de Europeanen, neutraal voor 38 % en negatief voor 14 %. Na het behalen van recordresultaten in de enquête van het voorjaar van 2022, is het positieve beeld van de EU teruggegaan naar het niveau van 2020 en 2021. In de meeste lidstaten heeft een meerderheid een positief beeld van de EU, op enkele uitzonderingen na waar een neutrale mening overheerst. Een negatief beeld van de EU is de minderheidsstandpunt in alle Europese landen. Soortgelijke conclusies kunnen worden getrokken als het gaat om het beeld van het EP. Het is de afgelopen jaren gestaag verbeterd, met name sinds de uitbraak van de COVID-19-pandemie, met een piek in het voorjaar van 2022 van 39 %. Vanaf het najaar van 2022 is het positieve imago van het EP terug naar het niveau van 2020 en 2021 op 36 %. Het resultaat is het hoogst in Malta (62 %), Ierland (58 %) en Zweden (53 %) en het laagste in Griekenland (27 %), Estland (27 %), Slovenië (26 %) en Frankrijk (22 %), waar „neutraal” het meest genoemde antwoord is. Een meerderheid van de Europeanen zou graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere rol speelt (55 %, -3 procentpunt in vergelijking met het voorjaar van 2022 en het najaar van 2021). Dit is het meest populaire antwoord in 23 lidstaten, met het hoogste aandeel in Cyprus (87 %), Griekenland (75 %) en Spanje (75 %). Europeanen die over het algemeen positiever zijn over de EU en het EP willen ook dat het Parlement een grotere rol speelt, zoals het geval is voor burgers die hebben gestemd bij eerdere Europese, nationale of lokale verkiezingen.

Nog relevanter in de huidige geopolitieke context is de perceptie dat het EU-lidmaatschap een „goede zaak” is die hoog blijft (62 %, -3 procentpunt) en voortdurend rond de hoogste niveaus blijft sinds 2007. De meeste burgers in alle landen, met uitzondering van Griekenland en Slowakije — waar een meer neutrale perceptie overheerst — zien hetgerucht van hun land als een „goede zaak”. De hoogste percentages liggen in Luxemburg (90 %) en Ierland (83 %), terwijl Litouwen (+ 17 procentpunten), Malta (+ 17 procentpunten), Finland (+ 6 procentpunten) en Slowakije (+ 5 procentpunten) de grootste stijgingen zien ten opzichte van de herfst van 2021.

Naast de perceptie dat het EU-lidmaatschap een „goede zaak” is, beschouwt tweederde van de Europeanen (66 %) ook het EU-lidmaatschap van hun land als „belangrijk”. Een zeer groot deel van de Europeanen (72 %) zou ook zeggen dat hun land heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU. Deze indicator is sinds het najaar van 2021 niet veranderd en ondersteunt tekenen van algemene veerkracht in de EU-bevolking. Dit is ook de meerderheid in alle lidstaten, met een percentage van meer dan 90 % in Malta (95 %), Ierland (92 %), Litouwen (91 %) en Luxemburg (91 %). Dit resultaat is in de meeste landen relatief stabiel gebleven, met de belangrijkste stijgingen in Malta (+ 6 procentpunten), Finland (+ 6 procentpunten) en Zweden (+ 4 procentpunten). Jongere respondenten, gewone kiezers en burgers die van mening zijn dat stemmen belangrijk zijn, zullen eerder zeggen dat hun land baat heeft gehad bij het lidmaatschap van de EU.

Een ander belangrijk inzicht in de huidige context is dat respondenten de bijdrage van de EU aan het handhaven van vrede en het versterken van de veiligheid (36 %) als belangrijkste reden geven waarom hun land baat heeft gehad bij het EU-lidmaatschap. De resultaten voor deze indicator zijn sinds oktober/november 2021 met 6 punten gestegen, de grootste waargenomen onder de in deze vraag gestelde punten. De grootste stijgingen zijn in Letland (+ 16 procentpunten), Litouwen (+ 15 procentpunten), Nederland (+ 13 procentpunten), Estland (+ 12 procentpunten), Malta (+ 11 procentpunten) en Polen (+ 11 procentpunten). Dit geeft aan welk effect de Russische oorlog tegen Oekraïne kan hebben. Andere redenen die opvallen zijn onder meer samenwerking tussen EU-landen (35 %, + 3 procentpunten) en de bijdrage van de EU aan de economische groei van het betrokken land (30 %, =). Interessant is dat dit laatste de grootste stijgingen laat zien in landen waar respondenten de meeste financiële problemen melden, zoals in Bulgarije (+ 7 procentpunten), Griekenland (+ 7 procentpunten), Cyprus (+ 5 procentpunten) of Slowakije (+ 5 procentpunten), wat wijst op een verdere versterking van het argument dat burgers de EU zien als onderdeel van de oplossing wanneer ze geconfronteerd worden met toenemende moeilijkheden.

Als het gaat om de waarden die Europeanen willen dat het EP verdedigt, de democratie (36 %, -2 procentpunten sinds het voorjaar van 2022), de bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd (29 %, + 2 procentpunten) en vrijheid van meningsuiting en gedachte (28 %, + 1 procentpunt) op EU-niveau de top drie vormen. Deze waarden zijn sinds het najaar van 2021 consequent het meest genoemd, hetgeen de sterke boodschap onderstreept die burgers over hun verwachtingen van het EP overbrengen. Democratie als een waarde die bescherming vereist, wordt eerder genoemd door Europeanen die „een positief imago” van de EU en het EP hebben, en zouden graag zien dat de rol van deze laatste belangrijker is. Dit segment denkt positief aan het EU-lidmaatschap en is van mening dat stemmen bij Europese verkiezingen belangrijk is.

De beleidsprioriteiten voor het Europees Parlement getuigen ook van de algemene politieke context: Opnieuw komt na het voorjaar van 2022 de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting bovenaan op 37 % (-1 procentpunt sinds het voorjaar van 2022), gevolgd door „volksgezondheid” (34 %, -1 procentpunt), maatregelen tegen klimaatverandering (31 %, =) en steun aan de economie en het scheppen van nieuwe banen (31 %, + 1 procentpunt). Armoedebestrijding is een hogere prioriteit voor respondenten met een lager opleidingsniveau en die met grotere financiële problemen te maken hebben. De strijd tegen klimaatverandering blijft, zoals blijkt uit eerdere enquêtes, eerder een prioriteit voor jongere respondenten en studenten. Volksgezondheid (42 % tot 34 %) en migratie en asiel (23 % tot 11 %) zijn beide nu minder belangrijk geworden dan in het najaar van 2021.

EUROPESE VERKIEZINGEN AAN DE HORIZON

Anderhalf jaar voor de Europese verkiezingen van mei 2024 wordt in de Eurobarometer-enquête 2022 van het Europees Parlement ook gekeken naar de houding van de Europese burgers ten aanzien van deze laatste. De Europese verkiezingen van 2024 blijven belangrijk en aanzienlijk meer in vergelijking met dezelfde tijd voor de verkiezingen van 2019.

Stemmen bij Europese verkiezingen is van groot belang voor 46 % van de Europeanen, van gemiddeld belang tot 39 % en van gering belang tot 14 %. Het wordt gezien als een belangrijk burgerrecht (score 10) voor bijna een kwart van de respondenten (24 %). Uit vergelijking en contrast met de resultaten anderhalf jaar voor de Europese verkiezingen van 2019 blijkt dat het belang van stemmen bij de Europese verkiezingen met 4 punten is toegenomen, van 42 % in het najaar van 2017 tot 46 % in het najaar van 2022, met enkele aanzienlijke verschillen in een aantal landen. De hoogste stijgingen zijn in Portugal (+ 19 procentpunten), Griekenland (+ 17 procentpunten), Kroatië (+ 17 procentpunten) en Tsjechië (+ 14 procentpunten). In Bulgarije (-5 procentpunten), Duitsland (-4 procentpunt), Frankrijk (-4 procentpunt) en Litouwen (-4 procentpunt) zijn de proporties gedaald — in veel mindere mate. Meer dan de helft van de burgers (54 %) is geïnteresseerd in de Europese verkiezingen van 2024, terwijl 45 % zegt dat ze dat niet zijn, op hetzelfde niveau als in het najaar van 2017, toen de rente 55 % bedroeg. Sindsdien is het aanzienlijk gevarieerd in de meeste landen: de meeste stijgingen in Griekenland (+ 14 procentpunten), Kroatië en Portugal (+ 9 procentpunten in beide landen), terwijl de grootste dalingen zijn in Finland (-14 procentpunten), Estland (-13 procentpunten) en Nederland (-13 procentpunten). Tot slot is de kans om te stemmen bij de volgende Europese verkiezingen sinds het voorjaar van 2022 licht gedaald, maar blijft deze op EU-niveau over het algemeen met 67 % hoog. De kans om te stemmen varieert van 49 % in Estland en 51 % in Cyprus tot meer dan acht op tien in Zweden (85 %), Nederland (83 %) en Denemarken (82 %).

CONTEXT

Veldwerk

Het veldwerk voor de Eurobarometer-enquête van het Europees Parlement in het najaar 2022 werd uitgevoerd door Kantar Public tussen 12 oktober en 7 november in alle 27 EU-lidstaten. Om de resultaten van de enquête correct te interpreteren, is het van essentieel belang rekening te houden met de politieke en maatschappelijke context op het moment van veldwerk. Alle nationale resultaten voor de vragen die in deze enquête worden gesteld — en verder ook de Europese gemiddelde resultaten — moeten worden gezien in het licht van de situatie en het publieke debat ten tijde van het veldwerk.

Russische oorlog tegen Oekraïne

Het publieke discours ten tijde van veldwerk werd gedomineerd door de oorlog in Oekraïne, die op 24 februari 2022 begon toen de Russische president Vladimir Poetin zijn troepen beval Oekraïne binnen te vallen. Net aan het begin van het veldwerk intensiveerde Rusland zijn raket- en drone-aanvallen op de hoofdstad Kiev en andere grote steden. Dit kwam nadat Vladimir Poetin Oekraïne ervan beschuldigde een brug tussen de Krim en het vasteland van Rusland aan te vallen. De zware luchtaanvallen op Kiev, Kharkiv, Lviv en andere Oekraïense steden veroorzaakten de dood en vernietiging, waarbij veel steden en dorpen in Oekraïne bleven zonder verwarming, elektriciteit en water, omdat aanvallen vaak gericht waren op vitale civiele infrastructuur. Tijdens de veldwerkperiode namen de oproepen met betrekking tot de oprichting van een speciale oorlogsmisdadentribunaal toe, gezien de opzettelijke aanvallen op burgers en civiele infrastructuur en het groeiende bewijs van andere oorlogsmisdaden.

Vanaf het begin van de Russische agressieoorlog heeft de EU humanitaire, politieke, financiële en militaire steun verleend aan Oekraïne. De EU is het zeer snel eens geworden over verschillende sanctiepakketten tegen Rusland als reactie op de invasie, waaronder1 https://finance.ec.europa.eu/eu-and-world/sanctions-restrictive-measures/sanctions-adopted-following-russias-military-aggression-against-ukraine_en een embargo tegen Russische steenkool en het afsnijden van bepaalde Russische banken van SWIFT, een internationaal betalingssysteem. Op 6 oktober zijn de EU-leiders het eens geworden over het achtste sanctiepakket, als reactie op de aanhoudende escalaties van Rusland, waaronder de illegale annexatie van de Oekraïense regio’s Donetsk, Loehansk, Zaporizhzhia en Kherson op basis van sham „referenda”, het mobiliseren van extra troepen en het uitvaardigen van open nucleaire dreigingen. Het achtste pakket heeft onder andere maatregelen ingevoerd om het Russische leger en de industrie te ontnemen van belangrijke componenten en technologieën die nodig zijn om zijn oorlog op Oekraïens grondgebied te voeren. Het pakket legde ook de basis voor het vereiste rechtskader voor de tenuitvoerlegging van het door de G7 beoogde maximum voor olieprijzen.2 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_5989 Bovendien hadden Polen, de Baltische staten en Ierland ten tijde van het veldwerk al een voorstel gedaan voor een negende sanctiepakket tegen Moskou, met inbegrip van beperkingen voor Wit-Rusland om de Russische oorlogsinspanningen te ondersteunen.

Sinds het begin van de oorlog heeft Team Europe (bestaande uit de Europese Unie, de EU-lidstaten — met inbegrip van hun uitvoerende agentschappen en openbare ontwikkelingsbanken — evenals de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling) 19,7 miljard euro aan financiële steun aan Oekraïne vrijgemaakt.

Een groot deel van de steun komt in de vorm van macrofinanciële bijstand. Daarnaast werd in 2023 gewerkt aan een meer strategische en voorspelbare aanpak van de financiële steun van de EU aan Oekraïne. Na de bijeenkomst van de Europese Raad van 20-21 oktober 2022 heeft de Commissie een steunpakket voor Oekraïne voorgesteld van 18 miljard euro voor 2023.3 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_6699 Op 25 oktober hebben de EG-voorzitter Von der Leyen en de Duitse bondskanselier Scholz de internationale deskundigenconferentie over het herstel van Oekraïne in Berlijn geopend om langdurige bijstand met internationale donoren te bespreken.4 https://www.consilium.europa.eu/media/59728/2022-10-2021-euco-conclusions-en.pdf In maart 2022 heeft de EU de tijdelijke beschermingsrichtlijn geactiveerd5 https://www.schengenvisainfo.com/news/eu-countries-start-implementing-temporary-protection-directive-for-ukrainians om mensente helpen die de oorlog ontvluchten. Sindsdien hebben Oekraïense vluchtelingen recht op een verblijfsvergunning, toegang tot onderwijs en de arbeidsmarkt. Deze tijdelijke bescherming is in oktober verlengd en is nu geldig tot maart 2024.

Tijdens de veldwerkperiode kwamen de EU-landen overeen om samen 15.000 Oekraïense soldaten op Europese bodem op te leiden om tegemoet te komen aan de dringende militaire opleidingsbehoeften van Oekraïne en om het land in staat te stellen zijn territoriale integriteit en soevereiniteit binnen zijn internationaal erkende grenzen te verdedigen. Daarnaast werden steunmaatregelen in het kader van de Europese Vredesfaciliteit (EPF) ter waarde van 16 miljoen EUR goedgekeurd ter ondersteuning van de capaciteitsopbouw van de Oekraïense strijdkrachten.6 https://www.eeas.europa.eu/eeas/eu-establishes-military-assistance-mission-support-ukrainian-armed-forces-and-endorses_en Tegen het einde van de veldwerkperiode waarschuwden de Russische autoriteiten dat Oekraïne klaar zou zijn om een „vuile bom” te lanceren die sommige analisten interpreteerden als Rusland die de basis voor verdere escalaties van de oorlog voorbereidde.

De Russische agressieoorlog heeft ook geleid tot verstoringen van de landbouwproductie, toeleveringsketens en handel die de prijzen van voedsel en meststoffen wereldwijd tot ongekende niveaus hebben gedreven. Op zaterdag 29 oktober kondigde Rusland aan zijn deelname aan een eerdere overeenkomst over de uitvoer van granen op te schorten en voedsel te bewapenen in zijn oorlog tegen Oekraïne. Echter, op 2 november, graanzendingen uit Oekraïne hervat nadat Rusland overeengekomen om opnieuw toe te treden tot het door de VN gesteunde Black Sea Grain Initiative, een einde te maken aan een stand-off die dreigde een wereldwijde voedselcrisis te herstellen, omdat veel landen wereldwijd sterk afhankelijk zijn van voedselexport uit Oekraïne.

Op 19 oktober heeft het Europees Parlement „het dappere volk van Oekraïne, vertegenwoordigd door hun president, verkozen leiders en maatschappelijke organisaties”, de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken van 2022 toegekend, een prijs die elk jaar door het Europees Parlement wordt uitgereikt ter ere van personen en organisaties die de mensenrechten en de fundamentele vrijheden verdedigen.7 https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20221017IPR43706/the-ukrainian-people-awarded-the-european-parliament-s-2022 sakharov-prize

Economische context

De gevolgen van de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne hebben de wereldwijde inflatie versterkt, volgens de economische najaarsprognoses 2022 van de EC.8 https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-forecast-and-surveys/economic-forecasts/autumn-2022-economic-forecast-eu-economy-turning-point_en#media De EU behoort tot de meest blootgestelde geavanceerde economieën, vanwege de geografische nabijheid en de sterke afhankelijkheid van gasinvoer uit Rusland. De energievoorzieningscrisis draagt bij aan de reeds bestaande inflatoire druk en knelpunten in de toeleveringsketen, niet in de laatste plaats als gevolg van de COVID-19-pandemie en het voortdurende nul-covid-19-beleid van China.

Al deze factoren verminderen de koopkracht van huishoudens en beïnvloeden de productie. Het economisch sentiment is sterk gedaald. De groei zal naar verwachting aanzienlijk krimpen bij de omloop van het jaar waarin verscheidene lidstaten in een recessie terechtkomen, zo voorspelt het prognoseverslag.

Evenzo9 https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2022/10/11/world-economic-outlook-october-2022 onderstreept het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in zijn World Economic Outlook-rapport dat er een groeiend risico bestaat dat de wereldeconomie volgend jaar in een recessie terechtkomt. De wereldwijde economische bedrijvigheid kent een brede en scherpere vertraging dan verwacht, met een hogere inflatie dan in enkele decennia. De kosten-of-levenscrisis, de verkrapping van de financiële omstandigheden in de meeste regio’s, de Russische invasie van Oekraïne en de aanhoudende COVID-19-pandemie wegen allemaal zwaar op de vooruitzichten. De wereldwijde groei zal naar verwachting vertragen van 6,0 procent in 2021 tot 3,2 procent in 2022 en 2,7 procent in 2023. Dit is het zwakste groeiprofiel sinds 2001, met uitzondering van de wereldwijde financiële crisis en de acute fase van de COVID-19-pandemie. In het IMF-rapport staat verder dat de schok van de energiecrisis structureel is in Europa en daarom waarschijnlijk geen voorbijgaand fenomeen zal zijn.

De twaalfmaands inflatie in het eurogebied bedroeg in oktober 2022 10,6 %, tegen 9,9 % in september, volgens gegevens gepubliceerd door Eurostat, het bureau voor de statistiek van de Europese Unie. In oktober was de grootste bijdrage aan de jaarlijkse inflatie in het eurogebied afkomstig van energie (+ 4,44 procentpunten (pp)), gevolgd door voedsel, alcohol en tabak (+ 2,74 procentpunten). Deinflatie op jaarbasis in de Europese Unie bedroeg in oktober 2022 11,5 %, tegen 10,9 % in september. Een jaar eerder was het percentage 4,4 %. De laagste jaarcijfers werden geregistreerd in Frankrijk (7,1 %), Spanje (7,3 %) en Malta (7,4 %). De hoogste jaarcijfers werden genoteerd in Estland (22,5 %), Litouwen (22,1 %) en Hongarije (21,9 %).10 https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/15265521/2-17112022-AP-EN.pdf/b6953137-786e-ed9c-5ee2-6812c0f8f07f De effecten van inflatie worden steeds meer weerspiegeld in koopgewoonten van consumenten, waarbij mensen op vakantie of bepaalde activiteiten opgeven, op zoek zijn naar meer koopjes en goedkopere producten kopen.

Op 27 oktober heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de rente met 0,75 procentpunten verhoogd tot het hoogste niveau sinds 2009, met een derde belangrijke beleidsverhoging op rij.11 https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2022/html/ecb.mp221027~df1d778b84.en.html De referentierente van de ECB bedraagt nu 2 %.

Ondanks de uitdagende omgevingis de l abour-markt sterk blijven presteren, met werkgelegenheid op het hoogste niveau in decennia. De krachtige economische expansie van de versoepeling van de COVID-19-maatregelen trok in de eerste helft van 2022 nog eens twee miljoen mensen aan het werk, waardoor het aantal werknemers in de EU werd verhoogd tot een recordhoogte van 213,4 miljoen. De werkloosheid bleef in september op een recordhoogte van 6,0 %. Van de arbeidsmarkten wordt verwacht dat zij met vertraging reageren op de vertraging van de economische bedrijvigheid, maar veerkrachtig blijven. De werkgelegenheidsgroei in de EU wordt in 2022 geraamd op 1,8 %, alvorens in 2023 tot stilstand te komen en in 2024 tot 0,4 % te stijgen.12 https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-forecast-and-surveys/economic-forecasts/autumn-2022-economic-forecast-eu-economy-turning-point_en#media In september 2022 bedroeg de voor seizoen gecorrigeerde werkloosheid in het eurogebied 6,6 %, een daling van 6,7 % in augustus 2022 en een daling van 7,3 % in september 2021. De werkloosheid in de EU bedroeg 6,0 % in september 2022, stabiel ten opzichte van augustus 2022 en een daling van 6,7 % in september 2021.13 https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/15228148/3-03112022-AP-EN.pdf/0fb6330c-11bf-3e4a-3590-a1b74ff5104b

Over het algemeenblijft de economische vooruitzichten omgeven door een uitzonderlijke mate van onzekerheid naarmate de Russische oorlog tegen Oekraïne voortduurt en het potentieel voor verdere economische ontwrichtingen verre van uitgeput is. De grootste bedreiging is het gevolg van ongunstige ontwikkelingen op de gasmarkt en het risico op tekorten, vooral in de winter van 2023-24.

Wetgevingscontext op EU-niveau

De veldwerkperiode werd gekenmerkt door een voortdurende discussie tussen alle wetgevende actoren over hoe om te gaan met de energiecrisis waarmee de EU wordt geconfronteerd. Op 18 oktober presenteerde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen een nieuwe noodverordening om de hoge gasprijzen in de EU aan te pakken en de voorzieningszekerheid voor de komende wintermaanden te waarborgen. De ontwerpwetgeving bevat plannen om gezamenlijke gasaankopen op te zetten en solidariteitsregels tussen de lidstaten vast te stellen om het hoofd te bieden aan potentiële tekorten. De Commissie heeft ook voorgesteld vóór april 2023 een nieuwe benchmark voor de handel in aardgas voor LNG te ontwikkelen.14 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_22_6225 Het pakket van de Commissie bevatte echter geen onmiddellijke limiet voor de gasprijzen vanwege politieke meningsverschillen tussen de lidstaten en bezorgdheid over de gevolgen voor de voorzieningszekerheid.

Op 26 oktober presenteerde uitvoerend vicevoorzitter Timmermans de wet Cleaner Air and Water. Als „interim”-doelstelling stelde de Europese Commissie voor om de jaarlijkse grenswaarde voor stikstofoxide te verlagen van 40 tot 20 microgram, terwijl de doelstelling van nul luchtverontreiniging uiterlijk in 2050 moet worden bereikt. Op 27 oktober hebben de Europese Raad en het Parlement het voorstel van de Commissie betreffende emissienormen voor nieuwe voertuigen, met inbegrip van het einde van verbrandingsmotoren tegen 2035, gevalideerd, een belangrijke stap om de klimaatdoelstellingen van de EU te halen.15 https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20221024IPR45734/deal-confirms-zero-emissions-target-for-new-cars-and-vans-in-2035

Op 12 oktober heeft de Europese Commissie de EU27 aanbevolen Bosnië en Herzegovina de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen en op 18 oktober heeft het Europees Parlement er bij de Raad van de Europese Unie op aangedrongen uiterlijk eind 2022 een besluit te nemen over de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengengebied.16 https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20221014IPR43207/end-discrimination-and-admit-bulgaria-and-romania-to-schengen-meps-demand

Tijdens de veldwerkperiode werden de besprekingen en onderhandelingen met Polen en Hongarije over de conditionaliteit van de rechtsstaat voor de uitbetaling van EU-middelen voortgezet.

Andere belangrijke evenementen op nationaal of internationaal niveau

In Iran leidde de dood van de 22-jarige Koerdische vrouw Jina Mahsa Amini in politiebewaring tot demonstraties en hun gewelddadige onderdrukking. Grotendeels onder leiding van vrouwen en schoolmeisjes, de protesten die opriepen tot politieke verandering bleven in de tijd van veldwerk.

De voorbereidingen voor de klimaatconferentie van de COP 27, die op 6 november in Sharm el-Sheikh/Egypte van start ging, waren tijdens de veldwerkperiode aan de gang. In de aanloop naar de conferentie hebben de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) en de Copernicus Climate Change Service van de EU een rapport gepubliceerd waarin staat dat de temperaturen in Europa de afgelopen 30 jaar meer dan tweemaal het wereldwijde gemiddelde zijn gestegen en dat het de snelste opwarmingsregio op aarde is.17 https://public.wmo.int/en/media/press-release/temperatures-europe-increase-more-twice-global-average Klimaatactivisten van de„laatste generatie” riepen de aandacht op de verwoestende gevolgen van klimaatverandering, door kunstwerken te verdelgen, wegen te blokkeren en andere maatregelen van burgerlijke ongehoorzaamheid aan te gaan.

DeChinese president Xi Jinping verzekerde een historische derde termijn als leider van China na een week lang communistische partijcongres. Hij promoveerde ook enkele van zijn naaste communistische partij bondgenoten en versterkte zijn positie.

Op 30 oktober demonstreerden tienduizenden Tsjechen in Praag tegen opkomend extremisme en populisme, twee dagen nadat een coalitie van extreemrechtse politieke bewegingen, franjegroepen en de communistische partij op dezelfde locatie protesteerden. Velen in de menigte spraken steun uit voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland, in tegenstelling tot het eerdere protest toen deelnemers die zich verzetten tegen de Europese Unie en de NAVO opriepen tot directe gesprekken met Moskou over de gasvoorziening.

In het Verenigd Koninkrijk kondigde de conservatieve premier Liz Truss haar ontslag aan na slechts 45 dagen in functie en werd opgevolgd door Rishi Sunak op 25 oktober, die de eerste Britse premier met Indiase erfgoed werd.

Verkiezingen

Vlak voor veldwerk werden parlementsverkiezingen gehouden in Letland en Bulgarije.

Op 1 oktober 2022 vonden in Letland parlementsverkiezingen plaats, na het einde van de in 2018 gekozen 13e Saeima-periode. De nieuwe eenheidspartij van zittende premier Krišjānis Kariš kreeg het hoogste percentage van de stemmen (19 %) en won de meeste zetels (26). Op 3 oktober 2022 machtigde president Egils Levits Kariš om discussies te leiden om een coalitieregering te vormen. 59 % van de in aanmerking komende kiezers wierp hun stembiljet ten opzichte van 55 % in de vorige verkiezingen.18 https://sv2022.cvk.lv/pub/velesanu-rezultati

Op 2 oktober 2022 vonden in Bulgarije vervroegde parlementsverkiezingen plaats. De snap verkiezing werd genoemd na de val van de Petkov regering, een vier-partijen coalitie, in juni 2022. Dit was de derde parlementsverkiezingen sinds 2021, met de vorige verkiezingen in april, juli en november 2021. GERB en zijn lange tijd leider Boyko Borisov wonnen de laatste verkiezingen, maar het nieuwe parlement blijft versnipperd en de politieke situatie in het land fragiel. Aanhoudende politieke crisis en instabiliteit heeft de landelijke opkomst teruggebracht tot 39,5 %.19 https://results.cik.bg/ns2022/rezultati/index.html

Presidentsverkiezingen in Oostenrijk: Op 9 oktober werd de zittende Alexander Van der Bellen herkozen tot president van Oostenrijk in de eerste ronde. Als onafhankelijke kandidaat, maar afkomstig van de Oostenrijkse Groene Partij, richtte Van der Bellen zich in zijn campagne op „de veilige keuze in stormachtige tijden”.

Van der Bellen won zijn tweede termijn van zes jaar met 56,7 % van de stemmen. Zes andere kandidaten stonden op het stembiljet, waarvan de rechtse Walter Rosenkranz (FPÖ) met 17,7 % van de stemmen op de tweede plaats kwam. Alle andere kandidaten scoorden minder dan 10 %. De opkomst bedroeg 65,2 %.20 https://bundeswahlen.gv.at/2022/

Presidentsverkiezingen in Slovenië: Op 23 oktober won de conservatieve minister van Buitenlandse Zaken Anže Logar (34 %) de eerste ronde van de presidentsverkiezingen tegen advocaat Nataša Pirc Musar (26,9 %), een links-liberale voormalige informatiecommissaris. Linkse kandidaat Milan Brglez (15,45 %) staat op de derde plaats onder de zeven kandidaten, gevolgd door kandidaten Vladimir Prebilič (10,60 %), Sabina Senčar (5,94 %), Janez Cigler Kralj (4,37 %) en Miha Kordiš (2,81 %). De opkomst bedroeg 51,7 %. Nataša Pirc Musar won,nataša Pirc Musar, de eerste vrouwelijke president van Slovenië.21 https://volitve.dvk-rs.si/vp2022/en/#/rezultati

Parlementsverkiezingen in Denemarken: Op 1 november 2022 werden in Denemarkenparlementsverkiezingen gehouden. Premier Mette Frederiksen en haar sociaaldemocratische partij behaalden voor het eerst een van hun beste resultaten in 20 jaar met 27,5 % van de stemmen en 50 zetels, 22 https://www.thedanishparliament.dk/news/2022/election-result-2022 en dit ondanks het controversiële besluit van Frederiksen om alle nertsen te ruimen tijdens de pandemie die de snelle verkiezingen had veroorzaakt. De sterke demonstratie van de sociaaldemocratische partij, die het linkse blok leidde om de 90 zetels te verkrijgen die nodig zijn voor een meerderheid in het parlement van 179 zetels, heeft Frederiksens plan gehinderd om de blokken te breken en een grote coalitie te vormen over de traditionele links-rechtse kloof, met het argument dat politieke eenheid nodig is in een tijd van internationale onzekerheid. De verkiezingen kwamen slechts een paar weken na de sabotage van twee pijpleidingen die gas van Rusland naar Duitsland vervoeren via Deense wateren, wat een impact had op het gevoel van veiligheid onder Denen. Daarnaast waren binnenlandse kwesties, waaronder belastingverlagingen en de noodzaak om inflatie en stijgende energieprijzen te bestrijden, belangrijke kwesties in de campagnes. Ooit een cruciaal onderwerp, immigratie was minder een onderwerp, deels omdat de sociaaldemocraten harde houding ten aanzien van migratie beroofde rechts-lezing partijen van een mogelijk rally punt. De opkomst van de kiezers bedroeg 84,1 %. De onderhandelingen om een regering te vormen waren aan de gang op het moment van veldwerk.

Deeerste vrouwelijke premier van Italië: Op 22 oktober werd Giorgia Meloni benoemd tot premier nadat haar extreemrechtse partij Broeders van Italië eerder in september 2022 de verkiezingen hadden gewonnen. De rechtse coalitie (waaronder Lega en Forza Italia) kwam triomfantelijk uit de verkiezingen, met 44 % van de stemmen en Meloni’s partij nam 26 %.23 https://elezioni.interno.gov.it/camera/scrutini/20220925/scrutiniCI

Op 3 november reisde premier Meloni naar Brussel om top institutionele vertegenwoordigers van de EU te ontmoeten, waaronder voorzitter van de Europese Commissie von der Leyen, voorzitter van de Europese Raad Michel en voorzitter van het Europees Parlement Metsola. Tijdens haar vergaderingen gaf premier Meloni aan dat het standpunt van Italië ten aanzien van migratie was veranderd en merkte op dat de bescherming van de buitengrenzen de belangrijkste prioriteit was geworden.

Op 15 oktober publiceerde de Hongaarse regering een nationale raadplegingenquête waarin burgers werd gevraagd akkoord te gaan met of het oneens te zijn met de oppositie van de regering tegen het sanctiebeleid van de EU tegen Rusland over de invasie van Oekraïne. Premier Viktor Orban heeft zich regelmatig verzet tegen de sancties.

METHODIEK

Methodologie die voor deze enquête wordt gebruikt

De in dit najaar gebruikte Eurobarometer, uitgevoerd in golf 98.1, is die van Eurobarometer-enquêtes die zijn uitgevoerd voor het directoraat-generaal Communicatie van het Europees Parlement (eenheid voor toezicht op het publiek). De enquête werd uitgevoerd door Kantar Public tussen 12 oktober en 7 november 2022 in alle 27 EU-lidstaten. In totaal werden 26 431 interviews gehouden. De resultaten van de EU werden gewogen op basis van de omvang van de bevolking in elk land.

Eurobarometer-enquêtes worden face-to-face uitgevoerd bij mensen thuis of voor de deur, in de nationale taal. In alle landen werd CAPI (Computer Assisted Personal Interviewing) gebruikt.

In Denemarken en Tsjechië werden enkele interviews uitgevoerd via computergeassisteerde video-interviewtechniek (CAVI). De interviewer beheert de vragenlijst via video aan de respondent, waarbij beide delen elkaar kunnen zien: de voorwaarden van interviews zijn zeer vergelijkbaar met die van face-to-face.

Valkuilen

In deze enquête worden verschillende trendvragen vergeleken met de Parlemeter van het Europees Parlement in het voorjaar van 2022 van Eurobarometergolf 97,3, uitgevoerd in april-mei 2022. Vanwege COVID-19 was het niet mogelijk om in alle landen face-to-face interviews uit te voeren. Op dat moment werd in België, Tsjechië, Denemarken, Estland, Malta, Letland, Nederland, Slovenië, Finland en Zweden de face-to-face mode aangevuld met online interviews.

Enkele andere vragen worden vergeleken met de Parlemeter van het Europees Parlement in de herfst 2021 van Eurobarometer-golf 96.2, uitgevoerd in november-december 2021. In die tijd werd in België, Tsjechië, Denemarken, Malta, Slovenië en Finland de face-to-face mode aangevuld met online interviews. In Letland werden alle interviews online gehouden.

Deze verandering in de modus kan van invloed zijn op de resultaten, met name voor vragen met spontane keuzes. Deze codes worden per definitie niet weergegeven op het eerste scherm dat aan de respondent wordt weergegeven, maar verschijnen alleen in een tweede scherm als de respondent besluit geen van de aanvankelijk gevraagde items te kiezen. Als gevolg hiervan worden spontane antwoorden slechts marginaal geselecteerd door degenen die online deelnemen aan de enquête.

Het is belangrijk om hier rekening mee te houden bij het analyseren van evoluties.

Toch hebben nationale evoluties meerdere verklaringen, waarbij contextuele veranderingen een belangrijke rol spelen.

Na de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van de EU werd de respondenten gevraagd of zij het eens zouden worden met vragen over kwesties die als „gevoelig” kunnen worden beschouwd.

Opmerking: In dit verslag worden de EU-landen aangeduid met hun officiële afkorting. De in dit rapport gebruikte afkortingen komen overeen met:

België	ZIJN	Litouwen	LT
Bulgarije	BG	Luxemburg	LU
Tsjechië	CZ	Hongarije	HUSSEIN
Denemarken	DK	Malta	MT
Duitsland	DE	Nederland	NL
Estland	EE	Oostenrijk	BIJ
Ierland	EVT.	Polen	PL
Griekenland	EL	Portugal	PT
Spanje	ES	Roemenië	RO
Frankrijk	FR	Slovenië	SI
Kroatië	HR	Slowakije	SK
Italië	HET	Finland	FI
Republiek Cyprus	CY*	Zweden	SE
Letland	LV

Europese Unie — gewogen gemiddelde voor de 27 lidstaten EU27

BE, FR, IT, LU, DE, AT, ES, PT, DWZ, NL, FI, EL, EE, SI, CY, MT, SK, LV, LT eurozone

BG, CZ, DK, HR, HU, PL, RO, SE niet-eurogebied

Cyprus als geheel is een van de 27 lidstaten van de Europese Unie. Het acquis communautaire is echter opgeschort in het deel van het land dat niet onder zeggenschap staat van de regering van de Republiek Cyprus. Om praktische redenen worden alleen de interviews in het deel van het land dat door de regering van de Republiek Cyprus wordt gecontroleerd, opgenomen in de categorie „CY” en in het EU-27-gemiddelde.

I. UITDAGINGEN VOOR EUROPESE BURGERS

1.1 De huidige bezorgdheid van de burger

In het eerste hoofdstuk van het verslag worden de zorgen van de EU-burgers en hun perceptie van de huidige situatie in de EU, hun land en hun eigen leven behandeld. Het toont aan dat er tal van problemen zijn die de Europeanen verontrusten, vooral over de stijgende kosten van levensonderhoud, maar ook over armoede, klimaatverandering en de oorlog aan de grens van de EU. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop zij de huidige situatie in hun land en de EU zien. Het afgelopen jaar heeft de vooruitzichten van de burgers enige turbulentie gekend, maar ondanks het feit dat ze minder positief zijn dan zes maanden geleden, blijven de houdingen veerkrachtig en blijft het optimisme in de toekomst van de EU hoog.

Europese burgers zeggen zich zorgen te maken over een aantal verschillende kwesties, waarbij ten minste zes op de tien zeggen dat ze zich zeer of enigszins zorgen maken over elk van de acht kwesties die in de vraag zijn opgenomen.

De respondenten maken zich vooral zorgen over de stijgende kosten van levensonderhoud, bijvoorbeeld de stijging van de voedsel- en energieprijzen (93 %, waarvan 63 % die „zeer bezorgd” zijn). Er zijn drie andere kwesties waar minstens acht op de tien burgers zich zorgen over maken: armoede en sociale uitsluiting (82 %, waaronder 45 % „zeer bezorgd”), klimaatverandering (81 %, waarvan 46 % „zeer bezorgd”) en de verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen (81 %, waarvan 42 % „zeer bezorgd”). Bovendien maken minstens zeven op de tien zich zorgen over het risico op een nucleair incident (74 %), de risico’s voor gemeenschappelijke Europese waarden zoals vrijheid en democratie (72 %) en migratie (70 %).

De stijgende kosten van levensonderhoud, bijvoorbeeld stijgende voedsel- en energieprijzen Armoede en sociale uitsluiting Klimaatverandering De verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen Het risico van een nucleair incident De risico’s voor onze gemeenschappelijke Europese waarden zoals vrijheid en democratie Migratie De verspreiding van infectieziekten zoals COVID-19 of apenpokken Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — EU27) In elk land zeggen meer dan zeven op de tien respondenten zich zorgen te maken over de stijgende kosten van levensonderhoud, en bijna alle respondenten maken zich zorgen in Griekenland (100 %), Cyprus (99 %), Italië en Portugal (beide 98 %). Meer dan acht op de tien zijn „zeer bezorgd” in Griekenland (86 %), Cyprus (85 %) en Portugal (84 %). De respondenten maken zich het minst zorgen over de stijgende kosten van levensonderhoud in Zweden (74 %), Denemarken (77 %), Nederland (81 %) en Roemenië (82 %).

Over armoede en sociale uitsluiting bestaat wijdverbreide bezorgdheid in de lidstaten. In vijf landen maken meer dan negen op de tien respondenten zich hierover zorgen: Griekenland (97 %), Portugal (95 %), Cyprus (94 %), Spanje (93 %) en Italië (92 %). Er zijn ook zeven landen waar meer dan de helft van de respondenten „zeer bezorgd” is, onder leiding van Portugal (75 %), Griekenland (74 %) en Cyprus (71 %).

Kaart (% — totaal „Worried”) Kaart Legend QA18.4 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? De stijgende kosten van levensonderhoud, bijvoorbeeld stijgende voedsel- en energieprijzen (% — Totaal „Worried”) Dit isdaarentegen het geval voor minder dan de helft van de respondenten in Zweden (48 %) en het aandeel is minder dan zeven op de tien in Denemarken (53 %), Tsjechië (65 %) en Estland (67 %).

Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18.8 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — armoede en sociale uitsluiting) 81 % van de EU-burgers zegt zich zorgen te maken over klimaatverandering. Dit is het geval voor meer dan de helft van de respondenten in bijna elk land, met de hoogste percentages in Malta (93 %), Italië en Portugal (beide 92 %). De uitzondering is Estland, waar minder dan de helft van de respondenten (44 %) bezorgd is over klimaatverandering. Het percentage dat zegt „zeer bezorgd” te zijn, is het hoogst in Cyprus (68 %), Malta (62 %), Frankrijk en Portugal (beide 59 %).

Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18.1 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — klimaatverandering)

Minstens zes op de tien respondenten in elk land zeggen zich zorgen te maken over de oorlog in Oekraïne die zich naar andere landen verspreidt. De hoogste percentages zijn te zien in Malta (93 %), Polen, Portugal (beide 91 %) en Litouwen (90 %), terwijl de laagste percentages in Nederland (62 %), Denemarken (65 %) en Zweden (67 %). Respondenten zeggen waarschijnlijk dat ze „zeer bezorgd” zijn over de verspreiding van de oorlog naar andere landen in Portugal (66 %), Malta (63 %), Cyprus (62 %) en Letland (60 %).

Kaart Legend QA18.5 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? De verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen (% — Totaal „Worried”) Respondenten in Malta zeggen zich het meest zorgen te maken over het risico op een nucleair ongeval (93 %), gevolgd door die in Portugal (89 %), Italië en Litouwen (beide 88 %). In Cyprus zegt maar liefst 70 % dat ze „zeer bezorgd” zijn. In Zweden maakt minder dan de helft (47 %) zich zorgen over het risico op een nucleair ongeval, en het aandeel is ook relatief laag in Nederland (54 %), Denemarken (55 %) en Finland (58 %).

Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18.3 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — risico op een nucleair incident) Meer dan de helft van de respondenten in elk land zegt bezorgd te zijn over de risico’s voor onze gemeenschappelijke Europese waarden zoals vrijheid en democratie. Ten minste acht op de tien zeggen bezorgd te zijn in Hongarije (85 %), Portugal (82 %), Cyprus (81 %), Italië en Polen (beide 80 %), terwijl het aandeel het laagst is in Estland (53 %), Denemarken en Nederland (beide 57 %).

Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18.7 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — de risico’s voor onze gemeenschappelijke Europese waarden zoals vrijheid en democratie) Er is grote verschillen tussen de lidstaten in het percentage respondenten dat zegt zich zorgen te maken over migratie. Dit is het hoogst in Cyprus (93 %), Malta (92 %), Griekenland (86 %), Italië (83 %) en Portugal (81 %). In feite is meer dan de helft van de respondenten „zeer bezorgd” over migratie in Cyprus (80 %), Malta (58 %) en Griekenland (53 %).

Minder dan de helft van de respondenten maakt zichdaarentegen zorgen over migratie in Denemarken (37 %) en Zweden (45 %).

Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18.2 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — migratie) Er is grote verschillen tussen de lidstaten in het percentage respondenten dat zegt zich zorgen te maken over de verspreiding van infectieziekten zoals COVID-19 of apenpokken. Dit is het hoogst in Italië (85 %), Portugal (83 %), Cyprus (79 %) en Hongarije (78 %). Dit geldt daarentegen voor minder dan de helft van de respondenten in Denemarken (29 %), Zweden (33 %), Nederland (37 %), Estland (42 %) en Duitsland (47 %).

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat vrouwen zich meer zorgen maken dan mannen over de meeste problemen. 78 % van de vrouwen maakt zich bijvoorbeeld zorgen over het risico op een nucleair ongeval, tegenover 69 % van de mannen. Er zijn ook duidelijke verschillen met betrekking tot de verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen (84 % tegenover 78 %), de verspreiding van infectieziekten (67 % versus 59 %), risico’s voor onze gemeenschappelijke Europese waarden (75 % versus 69 %) en armoede en sociale uitsluiting (84 % versus 79 %).

Totaal „ongerust” Totaal „Niet bezorgd” Ik weet het niet QA18.6 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — verspreiding van infectieziekten zoals COVID-19 of apenpokken) Over de meeste zaken zijn ouderen meer bezorgd dan jongere mensen. Het verschil is het grootst in relatie tot migratie: van de 55-plussers maakt 74 % zich zorgen over migratie, maar dit percentage neemt gestaag af, tot 61 % onder de 15-24 jaar. Er zijn twee uitzonderingen op dit algemene patroon. Jongere mensen maken zich iets meer zorgen over klimaatverandering (84 % van de 15-24-jarigen tegenover 81 % in oudere leeftijdsgroepen), terwijl alle leeftijdsgroepen zich evenzeer zorgen maken over de stijgende kosten van levensonderhoud.

Respondenten die eerder het onderwijs hebben verlaten, maken zich meer zorgen over de meeste problemen. Dit is het duidelijkst te zien met betrekking tot de verspreiding van infectieziekten. Van degenen die het onderwijs verlieten op 15-jarige leeftijd of minder, maakt 76 % zich zorgen over deze kwestie, vergeleken met 66 % van degenen die het onderwijs van 16-19 jaar hebben verlaten en 56 % van degenen die op 20-jarige leeftijd zijn vertrokken. Een soortgelijk patroon geldt ook voor de verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen, armoede en sociale uitsluiting, migratie en het risico op een nucleair ongeval.

Respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen hebben minder kans om zich zorgen te maken over een aantal van de problemen. 78 % maakt zich bijvoorbeeld zorgen over armoede en sociale uitsluiting, tegenover 88 % van degenen die moeite hebben om af en toe rekeningen te betalen en 91 % die het grootste deel van de tijd moeite heeft. Hetzelfde patroon geldt ook voor de zorgen over migratie, de risico’s voor onze gemeenschappelijke Europese waarden, de verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen en de verspreiding van infectieziekten.

Als respondenten een positief imago van het Europees Parlement hebben, zullen ze zich meer zorgen maken over klimaatverandering dan degenen wier imago van het Europees Parlement negatief is (88 % tegenover 71 %). Hetzelfde patroon geldt in mindere mate voor de verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen (82 % tegenover 77 %) en de verspreiding van infectieziekten (65 % versus 59 %). Daarentegen zijn degenen met een positief imago van het Europees Parlement minder geneigd zich zorgen te maken over migratie (67 % tegenover 76 % van degenen met een negatief imago van het Europees Parlement). Tot slot zullen burgers die zich meer zorgen maken over armoede en sociale uitsluiting en over de kosten van levensonderhoud, eerder willen dat het EP een belangrijkere rol speelt.

QA18 In hoeverre maakt u zich momenteel zorgen over elk van de volgende zaken voor uw leven en die van uw naasten? (% — EU27)

Klimaatverandering	Migratie	Het risico van een nucleair incident	De stijgende kosten van levensonderhoud, bijvoorbeeld stijgende voedsel- en energieprijzen	De verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen	De verspreiding van infectieziekten zoals COVID-19 of apenpokken	De risico’s voor onze gemeenschappelijke Europese waarden zoals vrijheid en democratie	Armoede en sociale uitsluiting
EU27	81	70	74	93	81	62	72	82
Geslacht
Man	80	68	69	92	78	59	69	79
Vrouw	82	71	78	94	84	67	75	84
Leeftijd
15-24	84	61	66	93	76	57	66	77
25-39	81	66	70	93	78	57	71	81
40-54	81	70	74	93	81	61	74	83
55+	81	74	77	94	84	68	73	83
Onderwijs (einde van)
15—	81	77	81	96	88	76	75	89
16-19	79	73	76	94	82	66	74	84
20+	83	65	69	90	78	56	70	77
Nog steeds studeren	85	59	65	92	76	55	65	79
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	77	75	80	96	86	66	75	91
Van tijd tot tijd	83	75	79	95	84	71	78	88
Bijna nooit	81	65	69	91	78	58	69	78
Beeld van het Europees Parlement
Positief	88	67	74	92	82	65	74	82
Neutraal	80	69	73	93	81	62	70	82
Negatief	71	76	73	94	77	59	74	84
Rol van het Europees Parlement
Belangrijker	87	68	76	93	83	66	75	84
Minder belangrijk	71	74	72	91	78	58	70	80
Geen verandering	81	68	73	94	79	59	64	78

1.2 Attitudes ten opzichte van de toekomst

Zoals beschreven in het vorige deel, maken burgers zich zorgen over een reeks actuele kwesties. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het aandeel burgers dat denkt dat het in de goede richting gaat in de EU sinds april-mei 2022 is afgenomen. Ongeveer drie op de tien (31 %) hebben een positief beeld over de richting van de EU, een daling met 12 procentpunten. De verhouding die denkt dat de dingen in de verkeerde richting gaan, is met 11 punten gestegen tot 51 %. Deze veranderingen hebben de positieve verschuiving van november-december 2021 tot april-mei 2022 omgedraaid, waardoor de positie nu vergelijkbaar is met een jaar geleden.

Ik weet het niet 9 (=) Noch de een noch de andere (Spontane) 9 (+ 1) Dingen gaan in de verkeerde richting 51 (+ 11) Dingen gaan in de goede richting 31 (-12) (Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) D73.2 — Zou u op dit moment zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting of in de verkeerde richting gaan, in...? De Europese Unie (% — EU27) Burgers zijn ook minder optimistisch geworden over de richting van hun eigen land. Ongeveer een op de vier (24 %, -13 procentpunten sinds april-mei 2022) denkt dat hun land de goede kant op gaat. Een duidelijke meerderheid (62 %) denkt nu dat het in de verkeerde richting gaat, een stijging van 13 procentpunten sinds april-mei 2022 en het hoogste percentage ooit geregistreerd.

Over het algemeen blijven respondenten positiever over de richting van de EU dan de richting van hun land (31 % tegenover 24 %), waarbij de trend op langere termijn wordt voortgezet.

Ik weet het niet 6 (=) Noch de een noch de andere (Spontane) 8 (=) Dingen gaan in de verkeerde richting 62 (+ 13) Dingen gaan in de goede richting 24 (-13) (Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) D73.1 — Zou u op dit moment zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting of in de verkeerde richting gaan, in...? (ONS LAND) (% — EU27) Burgers zijn positiever als ze hun leven persoonlijk beschouwen, hoewel de meningen over deze maatregel in de afgelopen zes maanden ook negatiever zijn geworden. Meer dan zes op de tien (63 %) zijn van mening dat dingen in hun persoonlijke leven de goede kant op gaan (-7 pp sinds april-mei 2022), terwijl 24 % (+ 4 pp) zegt dat dingen de verkeerde kant op gaan.

Ik weet het niet 5 (+ 1) Noch de een noch de andere (Spontane) 8 (°2) Dingen gaan in de verkeerde richting 24 (+ 4) Dingen gaan in de goede richting 63 (-7) (Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) D73.4- Zou u op dit moment zeggen dat de dingen over het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? Uw leven persoonlijk (% — EU27) Er zijn slechts drie lidstaten waar een meerderheid van de respondenten denkt dat het in hun land de goede kant op gaat: Luxemburg, Malta (beide 65 %) en Ierland (46 %). In de overige 24 landen denkt de meerderheid dat de dingen in hun land de verkeerde kant op gaan, met deze visie het meest wijdverbreid in Slowakije, Spanje (beide 72 %), Kroatië (71 %), Frankrijk en Polen (beide 70 %).

In alle 27 EU-lidstaten zijn de respondenten sinds april-mei 2022 minder optimistisch geworden, hoewel de daling in Griekenland en Kroatië marginaal is (minder dan drie procentpunten). In vier landen is het aandeel dat denkt dat de dingen in hun land in de goede richting gaan, met meer dan 20 procentpunten gedaald: Denemarken (29 %, -31 procentpunten), Portugal (30 %, -25 pp), Estland (29 %, -22 procentpunten) en België (24 %, -21 pp).24 In het hele rapport wordt een verandering ten opzichte van de vorige golf beschouwd als een positieve of negatieve verandering als deze ± 3 procentpunten of meer bedraagt. Een verandering van minder dan 3 procentpunten wordt als stabiel of zonder verandering beschouwd.

Als gevolg van deze wijzigingen is het negatieve standpunt nu de meerderheid van de meningen in Denemarken, Duitsland, Estland, Letland, Litouwen, Portugal, Slovenië en Finland.

D73.1 Zou u in de huidige tijd zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? (ONS LAND) (%)

EU27	HR	EL	MT	BIJ	BG	LU	SK	HET	CY	LV	ES	RO	SI	CZ	FR	PL	LT	NL	DE	EVT.	HUSSEIN	FI	SE	ZIJN	EE	PT	DK
Dingen gaan in de goede richting	Okt/nov 2022	24	21	211	65	37	15	65	18	25	16	37	18	24	34	32	17	19	28	24	29	46	26	27	26	24	29	30	29
Δ apr/mei 2022	V13	V1	V2	V3	V4	V5	V5	V6	V7	V7	V8	V10	V10	V10	V12	V12	V13	V17	V17	V19	V19	V20	V20	V20	V21	V22	V25	V31
Dingen gaan in de verkeerde richting	Okt/nov 2022	62	71	6B	13	43	65	19	72	62	64	41	72	68	39	61	70	70	50	65	53	36	68	59	63	65	46	43	48
Δ apr/mei 2022	▲13	▲2	▲4	V1	▲2	▲5	▲3	▲10	▲7	▲14	▲1	▲12	▲10	▲2	▲11	▲18	▲15	▲20	▲17	▲18	▲15	▲19	▲16	▲14	▲17	▲20	▲20	▲20
Noch de een noch de andere (Spontane)	Okt/nov 2022	8	3	9	18	16	8	12	4	5	16	13	7	3	20	4	7	4	16	10	12.	9	4	7	7	6	12	11	18
Δ apr/mei 2022	=	V1	V2	▲3	▲2	V2	▲2	V4	V3	V6	▲5	V2	▲I	▲6	▲2	V2	=	V3	▲1	▲1	▲5	▲1	=	▲3	▲2	V3	=	▲9
Ik weet het niet	Okt/nov 2022	6	5	3	4	4	12	4	6	8	4	9	3	5	7	3	6	7	6	1	6	9	2	7	4	5	13	16	5
Δ apr/mei 2022	=	=	=	▲1	=	▲2	=	=	▲3	V1	▲2	=	V1	▲2	V1	V4	V2	=	V1	=	V1	=	▲4	▲3	▲2	▲5	▲5	▲2

In vijf landen denkt een meerderheid van de respondenten dat het in de goede richting gaat in de EU: Malta (65 %), Luxemburg, Ierland (beide 48 %), Letland (47 %) en Litouwen (40 %). De mening is verdeeld in Portugal (35 % goede richting tegenover 35 % verkeerde richting). In de overige 21 landen zullen respondenten het meest geneigd zijn om in de EU dingen in de verkeerde richting te zeggen, en dit is met name het geval in Griekenland, België (beide 62 %) en Spanje (60 %).

In Malta is het optimisme dat het in de goede richting gaat in de EU toegenomen sinds april-mei 2022 (65 %, + 3 procentpunten). Het optimisme is echter afgenomen in 23 lidstaten, met name in Denemarken (31 %, -26 procentpunten), Portugal (35 %, -23 procentpunt), Estland (29 %, -21 procentpunt) en België (25 %, -20 procentpunten). De resultaten zijn in de andere drie landen stabiel gebleven.

Als gevolg van deze wijzigingen is het negatieve standpunt de meerderheid van mening in Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Estland, Nederland, Polen, Portugal, Slovenië, Finland en Zweden.

D73.2 Zou u op dit moment zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? De Europese Unie (%)

EU27	MT	BG	EL	▲T	SK	LU	RO	HR	CY	ES	HET	CZ	PL	L▼	FR	HUSSEIN	SI	LT	NL	DE	EVT.	FL	SE	ZIJN	EE	PT	DK
Dingen gaan in de goede richting	Okt/nov 2022	31	55	35	24	36	26	48	30	30	19	25	31	36	40	47	23	33	34	40	37	31	48	15	35	25	29	35	31
Δ apr/mei 2022	▼12	▲3	▼1	▼1	▼2	▼3	▼4	▼6	▼7	▼7	▼8	▼8	▼9	▼10	▼11	▼12	▼12	▼14	▼15	▼16	▼17	▼17	▼19	▼19	▼20	▼21	▼23	▼26
Dingen gaan in de verkeerde richting	Okt/nov 2022	51	9	38	62	45	55	32	50	55	56	60	55	55	42	26	59	58	35	30	44	48	31	55	43	62	37	35	49
Δ apr/mei 2022	▲11	▼5	▲2	▲5	=	▲3	▲5	▲6	▲4	▲9	▲9	▲10	▲10	▲7	▲2	▲18	▲12	▲4	▲15	▲9	▲15	▲12	▲12	▲5	▲15	▲17	▲16	▲12
Noch de een noch de andere (Spontane)	Okt/nov 2022	9	14	8	10	14	6	15	4	6	19	9	5	5	7	10	6	5	21	19	13	13	9	7	10	6	11	12	21
Δ apr/mei 2022	▲1	=	▼1	▼3	▲1	▼4	▲1	=	=	▼2	▼1	▼3	▲2	▲1	▲3	▼2	▲1	▲6	▲1	▲6	=	▲4	▲3	▲5	▲2	▼2	▲2	▲11
Ik weet het niet	Okt/nov 2022	9	12	18	14	5	13	5	8	9	6	6	9	4	11	17	12	4	111	11	6	8	11	13	12	7	23	1B”	8
Δ apr/mei 2022	=	▲2	=	▼1	▲1	L4	▼2	=	▲3	=	=	▲1	▼2	=	▲6	▼4	▼1	▲4	▼1	▲1	▲1	▲1	▲4	▲8	▲3	▲6	▲5	▲3

In elke lidstaat denkt een meerderheid van de respondenten dat het in hun persoonlijke leven de goede kant op gaat. Respondenten zeggen dit waarschijnlijk in Luxemburg (82 %), Ierland en Zweden (beide 80 %), terwijl minder dan de helft denkt dat hun leven in de goede richting gaat in Portugal (46 %), Polen (47 %) en Roemenië (49 %).

In twee landen is het optimisme dat de dingen in de goede richting gaan in het persoonlijke leven van respondenten toegenomen sinds april-mei 2022: Slowakije (60 %, + 4 procentpunten) en Oostenrijk (71 %, + 3 pp). In 23 landen is het aandeel dat denkt dat hun leven in de goede richting gaat, afgenomen en zes landen vertonen een daling van meer dan 10 procentpunten: Portugal (46 %, -19 pp), België (54 %, -18 pp), Polen (46 %, -17 pp), Hongarije (50 %, -13 pp), Finland (62 %, -12 pp) en Malta (76 %, -12 pp). Er is niets veranderd in Griekenland of Zweden.

D73.4 — Zou u op dit moment zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? (% — je leven persoonlijk)

EU27	SK	BIJ	EL	SE	BG	HR	CY	LT	DE	ES	LV	LU	RO	SI	CZ	EE	NL	DK	EVT.	FR	HET	MT	FI	HUSSEIN	PL	ZIJN	PT
Dingen gaan in de goede richting	Okt/nov 2022	63	60	71	70	80	53	52	68	72	76	67	73	82	49	79	71	71	77	75	80	61	50	76	62	50	47	54	46
Δ apr/mei 2022	V7	A4	A3	=	V2	V3	V3	V3	V3	V4	V5	V5	V5	V5	V5	V6	V6	V6	V7	V7	V7	V7	V12	V12	V13	V17	V18	V19
Dingen gaan in de verkeerde richting	Okt/nov 2022	24	23	13	16	10	17	34	13	11	13	23	12	7	40	9	22	11	11	12	9	26	36	5	15	41	36	35	28
Δ apr/mei 2022	A4	V5	V4	V3	V3	=	A3	A2	A3	A2	A4	=	A3	A3	V1	A6	A4	A2	A1	A4	A7	A5	A3	V1	A11	A11	A13	A9
Noch de een noch de andere (Spontane)	Okt/nov 2022	8	11	14	11	8	13	8	16	15	9	8	8	9	5	9	3	8	10	11	6	8	8	16	14	6	7	5	12
Δ apr/mei 2022	A2	V1	A2	A2	A4	V2	=	A1	V1	A3	A2	A2	A3	A2	A4	=	V1	A3	A5	A2	A1	=	A9	A8	A1	A4	A2	A4
Ik weet het niet	Okt/nov 2022	5	6	2	3	2	17	6	3	4	2	2	7	2	6	3	4	10	2	2	5	5	6	3	9	3	10	6	14
Δ apr/mei 2022	A1	A2	V1	A1	A1	A5	=	=	A1	V1	V1	A3	V1	=	A2	=	A3	A1	A1	A1	V1	A2	=	A5	A1	A2·	A3	A6

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat respondenten die langer onderwijs hebben gevolgd en mensen met minder financiële moeilijkheden vaker dingen in de goede richting gaan in de EU. Met name respondenten die op 20-jarige leeftijd het onderwijs hebben verlaten, zeggen vaker dingen in de goede richting in de EU (36 %), vergeleken met degenen die op 15-jarige leeftijd het onderwijs hebben verlaten (22 %). Respondenten die nooit of bijna nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen denken vaker dat de dingen in de goede richting gaan (35 %) dan degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (16 %).

Er zijn ook verschillen per leeftijdsgroep. 15-24-jarigen zijn de enige groep die een gelijk aandeel positieve en negatieve meningen uiten over hoe het in de EU gaat (beide 39 %). Daarentegen hebben 40-54-jarigen twee keer zoveel kans om te zeggen dat de dingen in de EU de verkeerde kant op gaan (56 %) als zeggen dat ze de goede kant op gaan (28 %).

Als het gaat om sociaal-professionele groepen, zijn managers het meest geneigd om te zeggen dat de dingen op EU-niveau in de goede richting gaan (40 %), terwijl werkloze respondenten en huisgenoten het minst geneigd zijn om te zeggen dat dingen in de goede richting gaan (beide 21 %).

Tot slot hebben respondenten die de Europese politiek volgen meer kans om te denken dat de dingen in de EU in de goede richting gaan (37 %) dan degenen die dat niet doen (23 %).

D73.2 - Zou u op dit moment zeggen dat de dingen over het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? De Europese Unie (%)

Dingen gaan in de goede richting	Dingen gaan in de verkeerde richting	Noch de een noch de andere (Spontane)	Ik weet het niet
EU27	31	51	9	9
Leeftijd
15-24	39	39	9	13
25-39	33	53	8	6
40-54	28	56	8	8
55+	29	51	10	10
Onderwijs (einde van)
15—	22	58	8	12
16-19	29	55	8	8
20+	36	46	10	8
Nog steeds studeren	39	41	9	11
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	32	51	9	8
Beheerders	40	43	11	6
Andere witte halsbanden	35	51	8	6
Handarbeiders	27	57	8	8
Huis personen	21	61	6	12
Werkloos	21	62	8	9
Gepensioneerd	28	50	10	12
Studenten	39	41	9	11
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	16	71	5	8
Van tijd tot tijd	27	58	7	8
Bijna nooit/nooit	35	45	10	10
Volg de Europese politiek
Volg	37	47	10	6
Niet volgen	23	56	8	13

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat er op nationaal niveau minder verschillen zijn dan op EU-niveau. Zo zijn bevindingen per leeftijdsgroep vergelijkbaar met respondenten die denken dat de dingen in hun land in de goede richting gaan.

Er is een klein verschil per opleidingsniveau, met degenen die het onderwijs verlieten op de leeftijd van 20 of hoger, meer geneigd zijn om dingen te zeggen in hun land (27 %), vergeleken met degenen die het onderwijs verlieten op de leeftijd van 15 (20 %). Van de sociaal-professionele groepen, managers zijn de meest waarschijnlijk om te zeggen dat de dingen gaan in de goede richting op nationaal niveau (30 %), met werkloze respondenten (18 %), huislieden en handarbeiders (beide 19 %) de minste kans om dit te zeggen.

Er is een duidelijk verschil met betrekking tot financiële moeilijkheden. Respondenten die nooit of bijna nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen denken eerder dat de dingen in hun land in de goede richting gaan (28 %) dan degenen die het grootste deel van de tijd moeite hebben met het betalen van rekeningen (13 %).

De houding ten opzichte van de situatie op nationaal en EU-niveau is gerelateerd. Van degenen die denken dat het op EU-niveau de goede kant op gaat, denkt 61 % ook dat het goed gaat in hun land. 90 % van de mensen met een negatieve kijk op de dingen op EU-niveau denkt daarentegen ook dat het op nationaal niveau de verkeerde kant op gaat.

D73.1 Zou u in de huidige tijd zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? (ONS LAND) (% — EU)

Dingen gaan in de goede richting	Dingen gaan in de verkeerde richting	Noch de een noch de andere (Spontane)	Ik weet het niet
EU27	24	62	8	6
Leeftijd
15-24	27	57	8	8
25-39	24	65	7	4
40-54	22	66	7	5
55+	25	60	8	7
Onderwijs (einde van)
15—	20	67	6	7
16-19	23	65	7	5
20+	27	59	9	5
Nog steeds studeren	27	56	8	9
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	25	62	8	5
Beheerders	30	56	10	4
Andere witte halsbanden	25	64	7	4
Handarbeiders	19	70	6	5
Huis personen	19	69	6	6
Werkloos	18	71	6	5
Gepensioneerd	26	58	8	8
Studenten	27	56	8	9
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	13	79	4	4
Van tijd tot tijd	20	69	6	5
Bijna nooit/nooit	28	57	9	6
De dingen in de EU gaan in...
Goede richting	61	33	4	2
Verkeerde richting	8	90	1	1
Geen van beide	7	29	61	3

In de socio-demografische analyse hebben jongere respondenten meer kans om te zeggen dat de dingen in hun leven persoonlijk in de goede richting gaan. Het percentage varieert van 73 % onder de 15-24-jarigen tot 59 % van de 55-plussers.

Nogmaals, er zijn verschillen per onderwijsniveau en financiële situatie. Degenen die het onderwijs van 20 jaar of ouder hebben verlaten, hebben meer kans om te zeggen dat de dingen in hun leven persoonlijk in de goede richting gaan (71 %) degenen die vertrokken op de leeftijd van 16-19 (59 %) of 15 of lager (49 %). Respondenten die nooit of bijna nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen denken eerder dat de dingen in hun leven in de goede richting gaan (74 %) dan degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (32 %).

Van de sociaal-professionele groepen zijn managers het meest geneigd om te zeggen dat dingen in hun leven persoonlijk in de goede richting gaan (76 %), terwijl het aandeel het laagst is onder de werkloze respondenten (38 %).

D73.4 Zou u op dit moment zeggen dat de dingen in het algemeen in de goede richting gaan of in de verkeerde richting, in...? Uw leven persoonlijk (%-EU)

Dingen gaan in de goede richting	Dingen gaan in de verkeerde richting	Noch de een noch de andere (Spontane)	Ik weet het niet
EU27	63	24	8	5
Leeftijd
15-24	73	17	7	3
25-39	65	25	6	4
40-54	60	27	8	5
55+	59	25	10	6
Onderwijs (einde van)
15—	49	35	10	6
16-19	59	28	8	5
20+	71	17	8	4
Nog steeds studeren	76	15	6	3
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	68	20	8	4
Beheerders	76	14	7	3
Andere witte halsbanden	68	21	7	4
Handarbeiders	57	31	7	5
Huis personen	47	38	11	4
Werkloos	38	44	12	6
Gepensioneerd	60	24	10	6
Studenten	76	15	6	3
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	32	54	9	5
Van tijd tot tijd	49	35	10	6
Bijna nooit/nooit	74	15	7	4

Gezien de daling in de afgelopen zes maanden van het percentage dat denkt dat het in de goede richting gaat in de EU, is het geen verrassing dat ook het optimisme in de toekomst van de EU is gedaald. De meerderheid van de Europese burgers blijft echter optimistisch.

Iets minder dan zes op de tien Europeanen (57 %, -5 procentpunten sinds april-mei 2022) zeggen optimistisch te zijn over de toekomst van de EU, terwijl 39 % (+ 5 procentpunten) pessimistisch is.

Het optimisme over de toekomst van de EU is nog steeds relatief hoog in vergelijking met de bevindingen van de afgelopen tien jaar. Uit de laatste resultaten blijkt echter dat het optimisme sinds april-mei 2022 is afgenomen, en dit maakt deel uit van een gestage daling sinds 2020, die samenvalt met het begin van de COVID-19-pandemie.

(Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) Ik weet het niet 4 (=) Totaal „niet optimistisch” 39 (°5) Totaal „Optimistisch” 57 (-5) SD22 Zou u zeggen dat u zeer optimistisch, redelijk optimistisch, tamelijk pessimistisch of zeer pessimistisch bent over de toekomst van de EU? (% — EU27) Met uitzondering van Griekenland, Cyprus en Frankrijk zegt de meerderheid van de respondenten in elke lidstaat optimistisch te zijn over de toekomst van de EU. Minstens driekwart van de respondenten denkt op deze manier in Ierland (84 %), Denemarken (81 %) en Malta (77 %).

In Griekenland is 41 % optimistisch en 56 % pessimistisch over de toekomst van de EU. In Cyprus is 44 % optimistisch en 53 % pessimistisch, terwijl in Frankrijk 44 % optimistisch en 51 % pessimistisch is.

Het optimisme over de toekomst van de EU is toegenomen in Kroatië (70 %, + 5 procentpunten) en Roemenië (59 %, + 3 procentpunten). Het is echter gedaald in 10 landen, met de grootste dalingen in Spanje (57 %, -12 pp), België (54 %, -10 pp) en Frankrijk (44 %, -10 pp). De resultaten zijn in 15 lidstaten stabiel gebleven.

Als gevolg van deze veranderingen is optimisme de minderheidsopvatting in Frankrijk geworden.

Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 SD22 Zou u zeggen dat u zeer optimistisch, redelijk optimistisch, tamelijk pessimistisch of zeer pessimistisch bent over de toekomst van de EU? (% — optimistisch) De sociaal-demografische analyse illustreert enkele verschillen in optimisme over de toekomst van de EU. Degenen in de leeftijd van 15-24 jaar (64 %) zullen eerder optimistisch zijn over de toekomst van de EU, met name in vergelijking met 55-plussers (55 %). De analyse toont ook aan dat hoe langer een respondent in het onderwijs blijft, hoe waarschijnlijker ze optimistisch zijn: 65 % die een opleiding van 20 jaar of ouder heeft afgerond, is positief over de toekomst van de EU, tegenover 45 % die een opleiding van 15 jaar of jonger heeft afgerond.

Onder sociaal-professionele groepen zijn managers (70 %) en studenten (67 %) het meest optimistisch, vooral in vergelijking met huisgenoten en werkloze respondenten (beide 45 %). Respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen (63 %) hebben veel meer kans om optimistisch te zijn dan degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (34 %).

Respondenten met een positief beeld van de EU (85 %) hebben met name meer kans om optimistisch te zijn over haar toekomst dan degenen met een neutraal (43 %) of een negatief (9 %) beeld van de EU. Respondenten die de Europese politiek volgen (66 %) voelen zich ook eerder optimistisch over de toekomst van de EU dan degenen die dergelijk nieuws niet volgen (47 %).

SD22 Zou u zeggen dat u zeer optimistisch, redelijk optimistisch, tamelijk pessimistisch of zeer pessimistisch bent over de toekomst van de EU? (% — EU)

Totaal „Optimistisch”	Totaal „Niet optimistisch”	Ik weet het niet
EU27	57	39	4
Leeftijd
15-24	64	31	5
25-39	59	38	3
40-54	58	40	2
55+	55	40	5
Onderwijs (einde van)
15—	45	49	6
16-19	55	41	4
20+	65	32	3
Nog steeds studeren	67	29	4
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	58	38	4
Beheerders	70	28	2
Andere witte halsbanden	63	35	2
Handarbeiders	54	43	3
Huis personen	45	49	6
Werkloos	45	49	6
Gepensioneerd	54	40	6
Studenten	67	29	4
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	34	61	5
Van tijd tot tijd	53	43	4
Bijna nooit/nooit	63	33	4
Beeld van de EU
Totaal „positief”	85	13	2
Neutraal	43	50	7
Totaal „Negatief”	9	89	2
Volg de Europese politiek
Volg	66	32	2
Niet volgen	47	46	7

II. STIJGENDE KOSTEN VAN LEVENSONDERHOUD

In het vorige hoofdstuk werd gewezen op de stijgende kosten van levensonderhoud als de grootste zorg voor de Europese burgers. Dit is waarschijnlijk te wijten aan de stijgende inflatie en weerspiegelt de bevindingen van de recente standaard Eurobarometer (EB97), waaruit bleek dat de kosten van levensonderhoud de afgelopen twee jaar dramatisch zijn gestegen als een zorgwekkend gebied. In dit hoofdstuk wordt de kwestie nader onderzocht door de huidige financiële situatie van huishoudens te onderzoeken en te onderzoeken hoe hun levensstandaard is beïnvloed door mondiale gebeurtenissen zoals de COVID-19-pandemie en de oorlog in Oekraïne. Het hoofdstuk beoordeelt vervolgens de verwachtingen van de levensomstandigheden en de economische situatie over een jaar.

Hoewel de stijgende kosten van levensonderhoud al enige tijd een zorg zijn, is de belangrijkste verandering in dit verslag dat toekomstige verwachtingen veel pessimistischer zijn geworden. Als Europeanen hunlevensstandaard nog niet hebben teruggedrongen, verwachten ze er meestal een in het komende jaar te zien. Er is ook een grote toename van het aandeel dat verwacht dat hun eigen levensomstandigheden en de situatie van hun nationale economie in een jaar slechter zullen zijn.

Het hoofdstuk meet ook de tevredenheid over de maatregelen die zijn genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud aan te pakken. Gezien de bezorgdheid van de burgers over de stijgende kosten van levensonderhoud, is het niet verwonderlijk dat velen kritisch zijn over de maatregelen die worden genomen om dit probleem aan te pakken, zowel op nationaal als op EU-niveau.

De manier waarop huishoudens financieel omgaan is een kritisch probleem op zich, maar het heeft ook gevolgen voor andere kwesties. Zoals we in het verslag zullen zien, is de financiële situatie van de respondenten een van de belangrijkste sociaaldemografische kenmerken die van invloed zijn op de houding ten aanzien van verschillende kwesties, waaronder de houding ten opzichte van de EU en het Europees Parlement en ten aanzien van het stemmen bij Europese verkiezingen.

Uit gegevens van Eurostat blijkt duidelijk dat de inflatie als gevolg van de pandemie is begonnen te stijgen en als gevolg van de oorlog in Oekraïne verder is verergerd. Dit geldt met name voor energieprijzen, die met meer dan 35 punten zijn gestegen ten opzichte van dezelfde tijd vorig jaar. De leefsituatie van de Europeanen is hierdoor aanzienlijk aangetast.

Energie: —38,7 % Eten: + 17,8 % Alle items: + 11,5 % Inflatie in de Europese Unie

2.1 De financiële situatie van huishoudens in de EU

Bij het overwegen van hun financiële inkomen is er een brede kloof tussen Europese burgers tussen degenen die comfortabel leven en degenen die met moeilijkheden leven. Iets meer dan de helft (54 %) zegt comfortabel te leven, waarvan 8 % „zeer comfortabel” en 46 % „in plaats van comfortabel”. 45 % daarentegen zegt dat ze met moeilijkheden leven, waaronder 36 % die met „sommige moeilijkheden” leeft en 9 % met „veel moeilijkheden”.

Leven met veel problemen met je huidige inkomen 9 Leven met problemen met je huidige inkomen 36 Weigering (SPONTAAN) 1 Ik weet het niet 1 Zeer comfortabel leven met uw huidige inkomen 8 Vrij comfortabel leven met je huidige inkomen 46 (Okt/nov 2022) QA16 Als je nadenkt over het inkomen van je huishouden, hoe zou je je huidige situatie omschrijven? (% — EU27) Er zijn grote verschillen tussen landen. In 16 lidstaten zegt de meerderheid van de respondenten comfortabel te leven. Het percentage is het hoogst in Zweden (87 %), Denemarken (86 %), Finland (84 %), Nederland (82 %) en Luxemburg (80 %). In elf landen zeggen de meeste landen dat ze met moeilijkheden leven. In Griekenland (79 %) en Bulgarije (75 %), gevolgd door Roemenië (64 %), Slowakije (63 %) en Hongarije (62 %).

Kaart Legend QA16 Als je nadenkt over het inkomen van je huishouden, hoe zou je je huidige situatie omschrijven? (% — „leven met moeilijkheden”) In de socio-demografische analyse hebben mannen meer kans dan vrouwen om te zeggen dat ze comfortabel leven met hun huidige inkomen (57 % versus 51 %). Er is geen duidelijk verschil naar leeftijd.

Er is een groot verschil in opleidingsniveau. Respondenten die hun opleiding hebben afgerond op de leeftijd van 20 jaar of ouder, hebben veel meer kans om te zeggen dat ze comfortabel leven (69 %), in vergelijking met degenen die vertrokken op de leeftijd van 16-19 (47 %) of op de leeftijd van 15 of jonger (39 %). Er zijn ook grote verschillen per socio-professionele categorie: het percentage dat zegt comfortabel te leven varieert van 79 % onder managers tot 22 % onder werklozen.

QA16 Als je nadenkt over het inkomen van je huishouden, hoe zou je je huidige situatie omschrijven? (%-EU)

Totaal „Leven comfortabel”	Totaal „Leven met moeilijkheden”	Ik weet het niet
EU27	54	45	0
Geslacht
Man	57	41	1
Vrouw	51	48	0
Leeftijd
15-24	55	41	3
25-39	55	44	0
40-54	52	47	0
55+	55	44	0
Onderwijs (einde van)
15—	39	61	0
16-19	47	52	0
20+	69	30	0
Nog steeds studeren	56	39	3
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	65	34	0
Beheerders	79	20	0
Andere witte halsbanden	57	42	0
Handarbeiders	45	54	0
Huis personen	35	64	0
Werkloos	22	77	0
Gepensioneerd	54	46	0
Studenten	56	39	3

Ongeveer een op de tien Europeanen (9 %) zegt dat ze de afgelopen twaalf maanden moeite hebben gehad met het betalen van hun rekeningen. Drie op de tien (30 %) zegt van tijd tot tijd moeilijkheden te hebben, terwijl zes op de tien (60 %) zeggen dat ze deze problemen nooit of bijna nooit hebben.

Weigering (SPONTANEOUS) 1 (=) Van tijd tot tijd 30 (+ 4) Het grootste deel van de tijd 9 (+ 2) Bijna nooit/nooit 60 (-6) (Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) D60 Gedurende de laatste twaalf maanden, zou je zeggen dat je problemen had om je rekeningen aan het einde van de maand te betalen...? (% — EU27) Respondenten in Griekenland (35 %) hebben veruit de meeste kans om te zeggen dat ze meestal moeite hebben met het betalen van rekeningen, gevolgd door die in Bulgarije, Cyprus (beide 18 %) en Portugal (17 %). In het andere uiterste zeggen ten minste acht op de tien respondenten dat ze nooit of bijna nooit moeilijkheden ondervinden in Denemarken, Zweden (beide 91 %), Nederland (83 %), Luxemburg (82 %) en Finland (80 %).

Bijna nooit/nooit Het grootste deel van de tijd Van tijd tot tijd Weigering (SPONTANEOUS) D60 Gedurende de laatste twaalf maanden, zou je zeggen dat je problemen had om je rekeningen aan het einde van de maand te betalen...? (%) In de socio-demografische analyse zullen respondenten die hun opleiding eerder hebben afgerond, veel meer geneigd zijn om te zeggen dat ze het grootste deel van de tijd moeite hebben met het betalen van rekeningen. Het aandeel is 16 % van degenen die het onderwijs hebben verlaten op de leeftijd van 15 of lager, vergeleken met 5 % van degenen die het onderwijs verlaten op de leeftijd van 20 of hoger. Er zijn ook grote verschillen per socio-professionele categorie. Het percentage dat zegt dat ze moeite hebben met het betalen van rekeningen meestal is het laagst onder managers (3 %), en is minder dan één op de tien onder de meeste groepen, maar is veel hoger onder werklozen (31 %) en huisgenoten (20 %). De resultaten zijn vergelijkbaar per leeftijdsgroep en tussen mannen en vrouwen.

D60 Gedurende de laatste twaalf maanden, zou je zeggen dat je problemen had om je rekeningen aan het einde van de maand te betalen...? (% — EU)

Het grootste deel van de tijd	Van tijd tot tijd	Bijna nooit/nooit	Weigering (Spontaan)
EU27	9	30	60	1
Geslacht
Man	9	28	62	1
Vrouw	9	33	57	1
Onderwijs (einde van)
15—	16	39	45	0
16-19	10	36	54	0
20+	5	21	73	1
Nog steeds studeren	6	28	62	4
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	9	25	64	2
Beheerders	3	18	78	1
Andere witte halsbanden	6	34	60	0
Handarbeiders	9	40	50	1
Huis personen	20	39	41	0
Werkloos	31	37	32	0
Gepensioneerd	8	26	66	0
Studenten	6	28	62	4

Meer dan acht op de tien Europeanen zeggen dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien of verwachten dat dit in het komende jaar zal gebeuren.

De respondenten werden gevraagd na te denken over hun persoonlijke levensstandaard, na te denken over kwesties als de gevolgen van de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en stijgende inflatie en prijzen. Bijna de helft van de burgers (46 %) zegt dat hun levensstandaard al is gedaald en ze verwachten dat dit het komende jaar nog steeds het geval zal zijn. Ongeveer vier op de tien (39 %) zegt dat hun levensstandaard nog niet is gedaald, maar denkt dat dit in het komende jaar het geval zal zijn. Een op de zeven (14 %) zegt dat ze geen verandering of impact op hun levensstandaard verwachten.

Uw levensstandaard is toegenomen 1 Je verwacht geen verandering of impact op je levensstandaard 14 Uw levensstandaard is nog niet verlaagd, maar u denkt dat dit in het komende jaar het geval zal zijn. 39 (Okt/nov 2022) Weet het niet/Geen antwoord 0 Uw levensstandaard is al gedaald en u verwacht dat dit in het komende jaar nog steeds het geval zal zijn. 46 QA17 Veel elementen, zoals de gevolgen van de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de stijgende inflatie en prijzen, hebben gevolgen voor de wereldeconomie, waaronder de lidstaten van de Europese Unie. Na te denken over uw persoonlijke levensstandaard (bijvoorbeeld de goederen en diensten die u zich kunt veroorloven), welke van deze verklaringen komt het dichtst bij uw persoonlijke situatie? (% — EU27)

De Eurobarometer in april-mei 2022 (EB 97.3) stelde een soortgelijke vraag die specifiek gericht was op de impact op de levensstandaard van de oorlog in Oekraïne. De resultaten waren vergelijkbaar: vier op de tien EU-burgers (40 %) zeiden dat hun levensstandaard al was gedaald en bijna de helft (47 %) verwachtte dit in het komende jaar. Deze bevindingen bevestigen dat de stijgende kosten van levensonderhoud al in 2022 een groot probleem zijn geweest en naar verwachting tot 2023 zullen doorgaan.

In 14 lidstaten is het meerderheidsstandpunt dat respondenten hun levensstandaard al hebben teruggedrongen en verwachten dat dit in het komende jaar zal worden voortgezet. Dit zal met name het geval zijn in Cyprus (70 %), Griekenland (66 %), Malta (65 %) en Frankrijk (62 %).

In 12 landen is het meest gemeenschappelijk standpunt dat respondenten zeggen dat hun levensstandaard nog niet is gedaald, maar denken dat dit in het komende jaar het geval zal zijn. Het percentage is het hoogst in Slowakije (50 %), Luxemburg (49 %), Hongarije en Zweden (beide 47 %). In Slovenië zeggen gelijke proporties dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien, omdat deze nog niet is gedaald, maar verwacht dat dit in het komende jaar zal gebeuren (beide 39 %).

Respondenten zullen waarschijnlijk zeggen dat ze geen verandering of impact op hun levensstandaard in Nederland verwachten (30 %), Zweden (27 %), Finland (25 %) en Denemarken (22 %).

Totaal „Al verminderd” Totaal „Nog niet verminderd, maar zal worden” Totaal „Niet gewijzigd/verhoogd” Ik weet het niet. Geen antwoord QA17 Veel elementen, zoals de gevolgen van de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de stijgende inflatie en prijzen, hebben gevolgen voor de wereldeconomie, waaronder de lidstaten van de Europese Unie. Na te denken over uw persoonlijke levensstandaard (bijvoorbeeld de goederen en diensten die u zich kunt veroorloven), welke van deze verklaringen komt het dichtst bij uw persoonlijke situatie? (%) Uit een geografische analyse van de resultaten blijkt dat respondenten in zuidelijke gebieden van Europa eerder geneigd zijn te zeggen dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien, vergeleken met die in noordelijke gebieden van Europa.

Kaart Legend QA17 Veel elementen, zoals de gevolgen van de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de stijgende inflatie en prijzen, hebben gevolgen voor de wereldeconomie, waaronder de lidstaten van de Europese Unie. Na te denken over uw persoonlijke levensstandaard (bijvoorbeeld de goederen en diensten die u zich kunt veroorloven), welke van deze verklaringen komt het dichtst bij uw persoonlijke situatie? (% -Je levensstandaard is al verlaagd en je verwacht dat dit nog steeds het geval is in de volgende periode. De sociaal-demografische analyse toont verschillen naar leeftijd en opleidingsniveau, hoewel het in elke groep slechts een minderheid is die zegt dat ze geen verandering of impact op hun levensstandaard verwachten.

In termen van leeftijdsgroep hebben respondenten van 15-24 jaar het minst kans om te zeggen dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien (37 % tegenover 46 %-49 % in oudere leeftijdsgroepen) en waarschijnlijk zeggen dat ze geen verandering of impact op hun levensstandaard verwachten (17 % versus 13 %-15 %).

Respondenten die hun opleiding eerder hebben afgerond, zeggen eerder dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien. Het percentage varieert van 56 % van degenen die op 15-jarige leeftijd of jonger het onderwijs hebben verlaten, tot 41 % van degenen die op 20-jarige leeftijd het onderwijs hebben verlaten.

Wat de sociaal-professionele categorie betreft, zijn de werkloze respondenten het meest geneigd om te zeggen dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien (61 %), terwijl dit het laagst is onder studenten (34 %) en managers (36 %).

Zoals te verwachten is, zullen respondenten die het grootste deel van de tijd moeite hebben met het betalen van rekeningen, ook vaker zeggen dat ze al een daling van hun levensstandaard hebben gezien (77 %), in vergelijking met degenen die zelden of nooit problemen hebben (35 %).

QA17 Veel elementen, zoals de gevolgen van de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de stijgende inflatie en prijzen, hebben gevolgen voor de wereldeconomie, waaronder de lidstaten van de Europese Unie. Na te denken over uw persoonlijke levensstandaard (bijvoorbeeld de goederen en diensten die u zich kunt veroorloven), welke van deze verklaringen komt het dichtst bij uw persoonlijke situatie? (%)

Uw levensstandaard is al gedaald en u verwacht dat dit in het komende jaar nog steeds het geval zal zijn.	Uw levensstandaard is nog niet verlaagd, maar u denkt dat dit in het komende jaar het geval zal zijn.	Je verwacht geen verandering of impact op je levensstandaard	Uw levensstandaard is toegenomen	Weet het niet/Geen antwoord
EU27	46	39	14	1	0
Leeftijd
15-24	37	43	17	1	2
25-39	46	40	13	1	0
40-54	49	37	13	1	0
55+	46	38	15	1	0
Onderwijs (einde van)
15—	56	32	11	1	0
16-19	49	38	12	1	0
20+	41	41	16	1	1
Nog steeds studeren	34	45	18	1	2
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	44	40	14	1	1
Beheerders	36	45	18	1	0
Andere witte halsbanden	43	43	13	1	0
Handarbeiders	51	36	12	1	0
Huis personen	54	34	11	0	1
Werkloos	61	26	12	1	0
Gepensioneerd	48	36	15	1	0
Studenten	34	45	18	1	2
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	77	14	7	1	1
Van tijd tot tijd	57	32	10	1	0
Bijna nooit/nooit	35	46	17	1	1

2.2 Toekomstig perspectief

Burgers zijn veel pessimistischer geworden over hun levensomstandigheden en de situatie van hun nationale economie. Vier op de tien Europeanen (40 %) verwacht dat hun levensomstandigheden in een jaar slechter zullen zijn, een grote stijging sinds november-december 2021 (+ 18 procentpunten). Een vergelijkbaar percentage (42 %, -12 pp) verwacht dat hun levensomstandigheden over een jaar hetzelfde zullen zijn, terwijl slechts 13 % denkt dat ze beter zullen zijn (-8 pp).

Beter Erger Dezelfde Ik weet het niet Okt/nov 2022 Nov/dec 2021 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 SD21.1 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? Uw levensomstandigheden (% — EU27) In 12 lidstaten denkt de meerderheid van de respondenten dat hun levensomstandigheden over een jaar zullen verslechteren. Het percentage is het hoogst in Slowakije (57 %), Tsjechië, Griekenland (zowel 53 %) als Duitsland en Portugal (beide 49 %). In de andere 15 landen is de meerderheid van mening dat de levensomstandigheden hetzelfde zullen blijven, en deze opvatting komt het meest voor in Finland (64 %), Denemarken, Nederland (beide 58 %) en Ierland (54 %).

Er zijn slechts drie landen waar meer dan een op de vijf respondenten denkt dat hun levensomstandigheden over een jaar beter zullen zijn: Roemenië (23 %), Kroatië (22 %) en Nederland (21 %).

In 12 lidstaten denkt de meerderheid van de respondenten dat hun levensomstandigheden over een jaar zullen verslechteren. Het percentage is het hoogst in Slowakije (57 %), Tsjechië, Griekenland (zowel 53 %) als Duitsland en Portugal (beide 49 %). In de andere 15 landen is de meerderheid van mening dat de levensomstandigheden hetzelfde zullen blijven, en deze opvatting komt het meest voor in Finland (64 %), Denemarken, Nederland (beide 58 %) en Ierland (54 %).

Beter Erger Dezelfde Ik weet het niet SD21.1 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? (% — de situatie van de (NATIONALITEIT) economie) In 21 lidstaten is het aandeel dat denkt dat hun levensomstandigheden over een jaar beter zullen zijn gedaald sinds november-december 2021. De grootste dalingen zijn te zien in Estland (13, -17 procentpunten), Malta (13 %, -14 pp), Portugal (9 %, -11 pp), Duitsland (8 %, -10 pp) en Italië (18 %, -10 pp). In de overige zes lidstaten zijn de resultaten stabiel gebleven.

Okt/nov 2022 Nov/dec 2021 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 SD21.1 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? Uw leefomstandigheden (% — Beter) De meerderheid van de Europeanen (60 %) denkt dat de situatie van hun nationale economie over een jaar slechter zal zijn, een grote toename ten opzichte van het aandeel dat dit in november-december 2021 zei (+ 23 procentpunten). Ongeveer een kwart denkt dat de situatie van hun nationale economie over een jaar ongeveer hetzelfde zal zijn (24 %, -12 pp), terwijl slechts 11 % (-11 procent) denkt dat het beter zal zijn.

Okt/nov 2022 Nov/dec 2021 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 Beter Erger Dezelfde Ik weet het niet SD21.2 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? De situatie van de economie (NATIONALITEIT) (% — EU-27) In elke lidstaat denkt de meerderheid van de respondenten dat de situatie van hun nationale economie over een jaar verslechtert. Het aandeel varieert van 74 % in Duitsland en 72 % in zowel Tsjechië als Slowakije, tot 46 % in Ierland en Luxemburg en 45 % in Denemarken.

De respondenten verwachten hoogstwaarschijnlijk dat de situatie van hun nationale economie in Denemarken, Spanje (zowel 34 %) als in Hongarije (33 %) gelijk zal blijven.

In elk land verwacht niet meer dan één op de vijf respondenten dat de situatie van hun nationale economie over een jaar beter zal zijn. In Malta, Roemenië (beide 19 %), Italië (18 %) en Denemarken (17 %).

Beter Erger Dezelfde Ik weet het niet SD21.2 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? De situatie van de economie (NATIONALITEIT) (% — EU) In 23 lidstaten is er sprake van een daling sinds november-december 2021, in de verhouding die denkt dat de situatie van de nationale economie over een jaar beter zal zijn. De grootste dalingen zijn te zien in Estland (8 %, -21 procentpunten), Duitsland (6 %, -20 pp), Zweden (12 %, -17 pp), Finland (9 %, -17 pp), Italië (18 %, -16 pp), Ierland (14 %, -14 pp) en Portugal (7 %, -14 procentpunt). De resultaten zijn stabiel in de andere vier landen (Bulgarije, Polen, Roemenië en Slowakije).

Okt/nov 2022 Nov/dec 2021 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 SD21.2 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? De situatie van de (NATIONALITEIT) economie (% — Beter) In de sociaal-demografische analyse hebben respondenten in elke groep meer kans om te denken datde levensomstandigheden over een jaar slechterzullen zijn dan te denken dat ze beter zullen zijn. Er is een duidelijk verschil per leeftijdsgroep, met 15-24-jarigen de meest kans om te denken dat hun levensomstandigheden beter zullen zijn in een jaar (25 %) en degenen van 55+ de minste kans om dit te zeggen (7 %).

Respondenten die op 20-jarige leeftijd of ouder het onderwijs hebben verlaten, denken eerder dat hun levensomstandigheden in een jaar beter zullen zijn (15 %) en minder waarschijnlijk zullen denken dat ze slechter zullen zijn (34 %), in vergelijking met degenen die op 15-jarige leeftijd of onder de leeftijd van respectievelijk 9 % en 46 % vertrokken.

Met betrekking tot problemen bij het betalen van rekeningen, is er geen verschil in de verhouding dat het over een jaar beter zal zijn. Echter, degenen die moeite hebben met het betalen van rekeningen meestal hebben meer kans om te zeggen dat hun levensomstandigheden slechter zullen zijn (63 %), in vergelijking met degenen die zelden of nooit problemen hebben (33 %).

SD21.1 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? Uw levensomstandigheden (% — EU)

Beter	Erger	Dezelfde	Ik weet het niet
EU27	13	40	42	5
Leeftijd
15-24	25	29	41	5
25-39	19	39	38	4
40-54	12	43	40	5
55+	7	43	45	5
Onderwijs (einde van)
15—	9	46	39	6
16-19	12	45	38	5
20+	15	34	47	4
Nog steeds studeren	24	28	43	5
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	12	63	20	5
Van tijd tot tijd	14	49	32	5
Bijna nooit/nooit	13	33	50	4

De resultaten zijn over het algemeen consistent in de verschillende sociaaldemografische groepen, in termen van verwachtingen voor de nationale economie over een jaar. Als we kijken naar leeftijdsgroepen, hebben respondenten van 15-24 jaar meer kans om te denken dat de situatie van de nationale economie over een jaar beter zal zijn (16 %) dan degenen in de leeftijd van 55+ (9 %).

Respondenten die het grootste deel van de tijd moeite hebben met het betalen van rekeningen, zeggen vaker dat de situatie van de nationale economie erger zal zijn (72 %), in vergelijking met degenen die zelden of nooit problemen hebben (58 %).

De antwoorden op deze vraag zijn gerelateerd aan die over de levensomstandigheden. Onder degenen die verwachten dat hun levensomstandigheden over een jaar beter zullen zijn, verwacht 56 % ook dat de nationale economie beter zal zijn.

SD21.2 In een jaar tijd, denk je dat elk van de volgende beter, slechter of hetzelfde zal zijn als vandaag? De situatie van de economie (NATIONALITEIT) (% — EU)

Beter	Erger	Dezelfde	Ik weet het niet
EU27	11	60	24	5
Leeftijd
15-24	16	50	27	7
25-39	12	61	24	3
40-54	10	63	23	4
55+	9	61	24	6
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	8	72	16	4
Van tijd tot tijd	11	61	24	4
Bijna nooit/nooit	11	58	26	5
Verwachtingen van de leefomstandigheden
Beter	56	29	13	2
Erger	3	91	5	1
Zelfde	6	42	49	3

2.3 Tevredenheid met de huidige nationale en Europese maatregelen

Een derde van de burgers (33 %) zegt tevreden te zijn met de maatregelen die tot nu toe zijn genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud door hun nationale regering aan te pakken, terwijl bijna tweederde (64 %) niet tevreden is, waarvan 27 % „helemaal niet tevreden is”.

Hetzelfde percentage (33 %) is tevreden met de maatregelen die de EU heeft genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud aan te pakken, waarbij 56 % niet tevreden is, waarvan 22 % „helemaal niet tevreden” is.

Over het algemeen hebben respondenten minder kans op een negatief beeld van de door de EU genomen maatregelen dan hun nationale regering (respectievelijk 64 % en 56 % niet tevreden), hoewel meer respondenten een „don’t know”-antwoord geven ten opzichte van de EU (11 %) dan voor hun nationale regering (3 %).

De overheid (NATIONALITEIT) De EU Totaal „Satisfied” Totaal „Niet tevreden” Ik weet het niet QA19 Hoe tevreden bent u of niet met de maatregelen die tot nu toe zijn genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud (bijvoorbeeld de stijgende voedsel- of energieprijzen) met... aan te pakken? (% — EU27) In drie lidstaten zegt een meerderheid van de respondenten tevreden te zijn met de tot dusver genomen maatregelen om de stijgende kosten van levensonderhoud door hun nationale regering aan te pakken: Malta (66 %), Luxemburg (62 %) en Ierland (60 %). In de andere 24 lidstaten is de meerderheid niet tevreden, en dit is het hoogst in Slowakije (82 %), Estland (81 %), Griekenland en Cyprus (beide 79 %).

Totaal „Satisfied” Totaal „Niet tevreden” Ik weet het niet QA19.1 Hoe tevreden bent u of niet met de tot nu toe genomen maatregelen om de stijgende kosten van levensonderhoud (bijvoorbeeld de stijgende voedsel- of energieprijzen) met... aan te pakken? (% — de (NATIONALITEIT) overheid) In vijf lidstaten zegt een meerderheid van de respondenten tevreden te zijn met de maatregelen die de EU heeft genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud aan te pakken: Ierland (55 %), Malta (52 %), Luxemburg, Polen (beide 47 %) en Denemarken (39 %). In de andere 22 lidstaten is de meerderheid niet tevreden, en dit is het hoogst in Griekenland (77 %), Cyprus (76 %), Estland (65 %), België en Slowakije (beide 64 %).

Totaal „Satisfied” Totaal „Niet tevreden” Ik weet het niet QA19.2 Hoe tevreden bent u of niet met de tot nu toe genomen maatregelen om de stijgende kosten van levensonderhoud (bijvoorbeeld de stijgende voedsel- of energieprijzen) met... aan te pakken? (% — de EU) In de sociaal-demografische analyse variëren de resultaten per onderwijs- en financiële situatie, en dit geldt zowel voor maatregelen van de nationale regering als de EU. Zo zullen respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen, eerder tevreden zijn met de maatregelen van hun nationale regering (36 %) en de EU (34 %) dan degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (respectievelijk 21 % en 20 %). Wat beide kwesties betreft, zullen bemanningen hoogstwaarschijnlijk tevreden zijn, terwijl huis- en werkloze respondenten het minst tevreden zijn.

Respondenten wier algemene imago van de EU positief is, zullen eerder tevreden zijn met de maatregelen van de EU (48 %), in vergelijking met degenen die een negatief beeld van de EU hebben (7 %). Zij zullen ook eerder tevreden zijn met maatregelen van de nationale overheid (46 % van degenen met een positief beeld van de EU tegenover 13 % van degenen met een negatief imago).

Als respondenten verwachten dat hun nationale economie over een jaar beter zal zijn, zullen ze eerder tevreden zijn met maatregelen van hun regering (55 % tegenover 26 % van degenen die verwachten dat de economische situatie slechter zal zijn). Ze zullen ook eerder tevreden zijn met maatregelen van de EU (52 % van degenen die verwachten dat de economie beter is, tegenover 26 % van degenen die verwachten dat het slechter zal zijn).

QA19 Hoe tevreden bent u of niet met de maatregelen die tot nu toe zijn genomen om de stijgende kosten van levensonderhoud (bijvoorbeeld de stijgende voedsel- of energieprijzen) met... aan te pakken? (% — EU)

De overheid (NATIONALITEIT)	De EU
Totaal „Satisfied”	Totaal „Niet tevreden”	Totaal „Satisfied”	Totaal „Niet tevreden”
EU27	33	64	33	56
Leeftijd
15-24	27	69	28	62
25-39	32	66	32	60
40-54	36	61	34	52
55+	36	57	37	47
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	31	66	32	58
Beheerders	40	57	38	50
Andere witte halsbanden	34	63	36	53
Handarbeiders	29	69	31	61
Huis personen	27	71	23	66
Werkloos	26	72	25	64
Gepensioneerd	34	62	31	57
Studenten	36	57	37	47
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	21	77	20	72
Van tijd tot tijd	31	67	32	60
Bijna nooit/nooit	36	60	34	53
Beeld van de EU
Totaal „positief”	46	51	48	40
Neutraal	26	71	23	66
Totaal „Negatief”	13	86	7	87
Verwachte situatie van de nationale economie
Beter	55	43	52	40
Erger	26	72	26	63
Zelfde	42	55	41	50

III. STEUN VOOR OEKRAÏNE

In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de houding van de Europeanen ten opzichte van de oorlog in Oekraïne en de rol van de EU en de lidstaten. Ondanks de vele uitdagingen waarmee Europa wordt geconfronteerd, wordt de steun van de EU aan Oekraïne en de specifieke maatregelen die het heeft genomen, op grote schaal goedgekeurd. De meeste Europeanen zijn ook tevreden over de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne.

De meeste burgers zien de Russische oorlog in Oekraïne als een fundamentele impact op hun leven, met slechts een minderheid die gelooft dat hun leven als gevolg daarvan ongewijzigd zal blijven.

3.1 Burgers goedkeuring van het standpunt en de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne

Drie op de vier EU-burgers (74 %) zegt dat ze de steun van de EU voor Oekraïne na de Russische invasie goedkeuren, en dit omvat 33 % die „sterk” en 41 % dat „iets goedkeuren”. Ongeveer een op de vier (23 %) keurt de steun van de EU af, waaronder 16 % die „iets afkeurt” en 7 % die „sterk afkeuren”.

(Okt/nov 2022) Enigszins goedkeuren 41 Enigszins afkeuren 16 Sterk afkeuren 7 Weet het niet/Geen antwoord 3 Sterk goedkeuren 33 QA13 Over het algemeen, keurt u de steun van de Europese Unie voor Oekraïne na de Russische invasie van Oekraïne goed of afkeurt u? (% — EU27) In alle landen keuren meer mensen de steun van de EU voor Oekraïne na de Russische invasie goed dan afkeuren. Het percentage dat de steun van de EU goedkeurt, is het hoogst in Zweden (97 %), Finland (95 %), Nederland (93 %), Denemarken en Portugal (beide 92 %). Het niveau van afkeuring is het hoogst in Zuidoost-Europa, zoals in Griekenland (48 %), Slowakije (46 %), Bulgarije (44 %) en Cyprus (42 %).

Kaart Legend QA13 Over het algemeen, keurt u de steun van de Europese Unie voor Oekraïne na de Russische invasie van Oekraïne goed of afkeurt u? (% — totaal „goedkeuring”)

Als we kijken naar mogelijke relaties tussen publieke steun voor Oekraïne en de economische situatie van de burgers, komen een aantal interessante inzichten naar voren: Ten eerste is er een positief verband tussen de goedkeuring door de burgers van de EU-steun voor Oekraïne en het bbp per hoofd van de bevolking van hun respectieve landen. Met andere woorden, landen met een hoger bbp per hoofd van de bevolking zullen eerder EU-steun voor Oekraïne goedkeuren. De grafiek toont een matige en positieve correlatiecoëfficiënt (0,39) met een betrouwbaarheidsniveau van statistisch significant in meer dan 95 % van de gevallen.

Positieve correlatie: R(25) = 0,39, p<0.5 Percentage burgers dat EU-steun voor Oekraïne goedkeurt Bbp per hoofd van de bevolking in KKS* QA13 bbp per hoofd van de bevolking en goedkeuring van EU-steun voor Oekraïne Aan de andere kant, en misschien nog duidelijker in het licht van waar de meerderheid van de Europese burgers persoonlijk in deze kwestie staat, is er geen significante relatie tussen de inflatiepercentages van een land en de goedkeuring van de EU-steun voor Oekraïne. Evenzo heeft het werkloosheidspercentage van een land geen invloed op de waarschijnlijkheid dat zijn burgers EU-steun voor Oekraïne zullen goedkeuren. Geen van de twee correlatiecoëfficiënten is relevant (-0,08 voor inflatie; en -0,17 voor werkloosheid) en zijn beide niet statistisch significant (p=> 0,05).

Geen correlatie met inflatie: R(25) = -0.08, p= 0,68 Geen correlatie met werkloosheid: R(25) = -0.17, p= 0,41 Inflatie Werkloosheid Inflatie en werkloosheidsgraad Percentage burgers dat EU-steun voor Oekraïne goedkeurt Eurostat: HICP — oktober 2022 (jaarlijks mutatiepercentage) URL: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/PRC_HICP_MANR__custom_4056416/default/table [Gegevens opgehaald 06 december 2022] Eurostat: Werkloosheid — september 2022 (gecorrigeerd zeezicht) https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_MSDEFAULTVIEW/default/table [Gegevens opgehaald op 25 november 2022] QA13 Inflatie/werkloosheidsniveaus en goedkeuring van EU-steun voor Oekraïne Zelfs een meerderheid van de EU-burgers die moeite hebben met het betalen van rekeningen, keurt de EU goed met Oekraïne (66 %) en slechts 31 % keurt het af.

Weet het niet/Geen antwoord 3 Totaal „afkeuren” 31 Totaal „goedkeuring” 66 QA13 Over het algemeen, keurt u de steun van de Europese Unie voor Oekraïne na de Russische invasie van Oekraïne goed of afkeurt u? Basis = D60. Tijdens de laatste twaalf maanden, zou je zeggen dat je problemen had om je rekeningen aan het einde van de maand te betalen...? — Het grootste deel van de tijd & van tijd tot tijd QA13 & D60 Twee derde van de mensen die moeite hebben met het betalen van rekeningen keurt de steun van de EU voor Oekraïne goed

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat hoger opgeleide respondenten, d.w.z. degenen die het onderwijs op 20-jarige leeftijd of ouder hebben verlaten, eerder geneigd zijn om de steun van de EU voor Oekraïne na de Russische invasie (81 %) goed te keuren in vergelijking met degenen die op de leeftijd van 16-19 (71 %) of 15 jaar of jonger zijn vertrokken (66 %). Van de sociaal-professionele groepen is het percentage dat de steun van de EU goedkeurt het hoogst onder managers (84 %) en het laagste percentage van huisgenoten (63 %). Jongere respondenten hebben iets meer kans om de steun van de EU voor Oekraïne na de Russische invasie goed te keuren (77 % van de 15-24-jarigen tegenover 73 %-75 % in oudere leeftijdsgroepen).

De goedkeuring van de steun van de EU voor Oekraïne is hoger bij respondenten met een positief beeld van de EU (91 % tegenover 38 % van degenen met een negatief beeld van de EU).

QA13, Over het algemeen, keurt u de steun van de Europese Unie voor Oekraïne na de Russische invasie van Oekraïne goed of afkeurt u? (% — EU)

Totaal „goedkeuring”	Totaal „afkeuren”	Weet het niet/Geen antwoord
EU27	74	23	3
Leeftijd
15-24	77	20	3
25-39	75	22	3
40-54	74	23	3
55+	73	24	3
Onderwijs (einde van)
15—	66	30	4
16-19	71	26	3
20+	81	17	2
Nog steeds studeren	79	17	4
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	73	24	3
Beheerders	84	14	2
Andere witte halsbanden	76	21	3
Handarbeiders	69	28	3
Huis personen	63	33	4
Werkloos	68	27	5
Gepensioneerd	74	22	4
Studenten	79	17	4
Beeld van de EU
Totaal „positief”	91	8	1
Neutraal	67	28	5
Totaal „Negatief”	38	59	3

De respondenten werden vervolgens gevraagd nader na te denken over de verschillende acties die de EU sinds het begin van de oorlog heeft ondernomen om Oekraïne te steunen, zoals sancties tegen de Russische regering of financiële, militaire of humanitaire steun.

Ongeveer drie op de vier EU-burgers (73 %) zegt akkoord te gaan met het optreden van de EU om Oekraïne te steunen, en dit omvat 31 % die „sterk” en 42 % dat „enigszins goedkeuren”. Ongeveer een op de vier (24 %) keurt de acties van de EU af, waaronder 16 % die „iets afkeuren” en 8 % die „sterk afkeuren”.

(Okt/nov 2022) Enigszins goedkeuren 42 Enigszins afkeuren 16 Sterk afkeuren 8 Weet het niet/Geen antwoord 3 Sterk goedkeuren 31 QA14 Laten we nu dieper ingaan op de verschillende acties die de Europese Unie sinds het begin van de oorlog heeft ondernomen om Oekraïne te steunen, zoals sancties tegen de Russische regering of financiële, militaire of humanitaire steun: gaat u akkoord met of afkeuren van deze acties? (% — EU27) De goedkeuringsniveaus voor de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne verschillen. In 24 landen keurt een meerderheid van de respondenten de acties van de EU goed, met meer dan negen op de tien goedkeuringen in Zweden, Finland (beide 96 %), Nederland (93 %), Denemarken (92 %) en Ierland (91 %). De meerderheid wijst echter af van het optreden van de EU in Griekenland (51 %) en Slowakije (49 %), terwijl er in Cyprus gelijke percentages zijn die goedkeuren en afkeuren (beide 48 %). Het niveau van afkeuring is ook relatief hoog in Bulgarije (45 %), Hongarije (41 %) en Oostenrijk (40 %).

Nogmaals, de laagste niveaus van goedkeuring voor de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne zijn geconcentreerd in zuidoostelijke gebieden van Europa.

Kaart Legend QA14 Laten we nu dieper ingaan op de verschillende acties die de Europese Unie sinds het begin van de oorlog heeft ondernomen om Oekraïne te steunen, zoals sancties tegen de Russische regering of financiële, militaire of humanitaire steun: gaat u akkoord met of afkeuren van deze acties? (% — totaal „goedkeuring”) Net als voorheen is er een positief verband tussen de goedkeuring door burgers van EU-steun voor Oekraïne en het bbp per hoofd van de bevolking van hun respectieve landen. De correlatiecoëfficiënt in de onderstaande grafiek toont een matige positieve correlatie (0,39) die statistisch significant is met meer dan 95 % van de betrouwbaarheid.

Positieve correlatie: R(25) = 0,39, p < 0,05 Percentage burgers dat EU-maatregelen ter ondersteuning van Oekraïne goedkeurt Bbp per hoofd van de bevolking in KKS* Eurostat — bbp per hoofd van de bevolking in koopkrachtstandaard (KKS) — 2021 https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/TEC00114/default/table [Gegevens opgehaald op 25 november 2022] * De koopkrachtstandaard (KKS) is een kunstmatige valuta-eenheid die door Eurostat wordt gebruikt voor vergelijkingen per land om prijsverschillen tussen de lidstaten op te heffen. QA14 bbp per hoofd van de bevolking en goedkeuring van specifieke acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne Tegelijkertijd is er echter geen significante relatie tussen de inflatiegraad van een land en de goedkeuring van de EU-maatregelen ter ondersteuning van Oekraïne. Evenzo heeft het werkloosheidspercentage van een land geen invloed op de waarschijnlijkheid dat zijn burgers de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne zullen goedkeuren. Geen van de twee correlatiecoëfficiënten is relevant (-0,07 voor de inflatie; en -0,2 voor de werkloosheid) en ze zijn ook niet statistisch significant (in beide gevallen is de p-waarde hoger dan 0,05).

Inflatie Werkloosheid Inflatie en werkloosheidsgraad Percentage burgers dat EU-steun voor Oekraïne goedkeurt Eurostat: HICP — oktober 2022 (jaarlijks mutatiepercentage) URL: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/PRC_HICP_MANR__custom_4056416/default/table [Gegevens opgehaald 06 december 2022] Eurostat: Werkloosheid — september 2022 (gecorrigeerd zeezicht) https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_MSDEFAULTVIEW/default/table [Gegevens opgehaald op 25 november 2022] QA14 Inflatie/werkloosheidsniveau en goedkeuring van specifieke acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne Zelfs een meerderheid van de burgers van wie de levensstandaard is verminderd, keurt de specifieke EU-maatregelen ter ondersteuning van Oekraïne goed (67 %). Ter vergelijking: 79 % van degenen wier inkomen nog niet is verlaagd, en 74 % van degenen die geen veranderingen/verhogingen in hun levensstandaard hebben, keurt de maatregelen ter ondersteuning van Oekraïne goed.

Goedkeuren Afkeuren Reeds verlaagde levensstandaard De levensstandaard is nog niet verlaagd, maar zal wel Niet veranderd/verhoogde levensstandaard Basis = QA17. Veel elementen, zoals de gevolgen van de covld-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de stijgende inflatie en prijzen, hebben gevolgen voor de wereldeconomie, waaronder de lidstaten van de Europese Unie. Na te denken over uw persoonlijke levensstandaard (bijv. de weg en diensten die u zich kunt veroorloven), welke van deze verklaringen komt het dichtst bij uw persoonlijke situatie? QA14 Laten we nu dieper ingaan op de verschillende acties die de Europese Unie sinds het begin van de oorlog heeft ondernomen om Oekraïne te steunen, zoals sancties tegen de Russische regering of financiële, militaire of humanitaire steun: gaat u akkoord met of afkeuren van deze acties? Uit eenandere sociaal-demografische analyse blijkt dat respondenten die op 20-jarige leeftijd of ouder het onderwijs hebben verlaten, eerder geneigd zijn de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne goed te keuren (80 %), in vergelijking met degenen die op de leeftijd van 16-19 (69 %) of 15 jaar of jonger zijn vertrokken (64 %). Van de sociaal-professionele groepen is het percentage dat de steun van de EU goedkeurt het hoogst onder managers (82 %) en studenten (79 %), terwijl het laagste percentage onder huisgenoten (63 %).

De goedkeuring van de acties van de EU is hoger bij respondenten met een positief beeld van de EU (90 % tegenover 36 % van degenen met een negatief beeld van de EU). De houding ten opzichte van het optreden van de EU hangt ook nauw samen met het algemene niveau van goedkeuring van de steun van de EU aan Oekraïne. Van degenen die de steun van de EU aan Oekraïne goedkeuren, keurt 93 % ook de specifieke acties van de EU goed.

QA14 Laten we nu dieper ingaan op de verschillende acties die de Europese Unie sinds het begin van de oorlog heeft ondernomen om Oekraïne te steunen, zoals sancties tegen de Russische regering of financiële, militaire of humanitaire steun: gaat u akkoord met of afkeuren van deze acties? (%)

Totaal „goedkeuring”	Totaal „afkeuren”	Weet het niet/Geen antwoord
EU27	73	24	3
Onderwijs (einde van)
15—	64	31	5
16-19	69	28	3
20+	80	18	2
Nog steeds studeren	79	17	4
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	70	26	4
Beheerders	82	16	2
Andere witte halsbanden	76	22	2
Handarbeiders	69	28	3
Huis personen	63	32	5
Werkloos	67	30	3
Gepensioneerd	73	24	3
Studenten	79	17	4
Beeld van de EU
Totaal „positief”	90	9	1
Neutraal	67	29	4
Totaal „Negatief”	36	61	3
Goedkeuring van EU-steun aan Oekraïne
Goedkeuren	93	6	1
Afkeuren	15	83	2

3.2 Tevredenheid met de samenwerking tussen de lidstaten

Naast de goedkeuring van de steun van de EU aan Oekraïne, is de meerderheid van de Europeanen positief over de manier waarop de lidstaten hebben samengewerkt. Bijna zes op de tien burgers (58 %) zeggen tevreden te zijn met de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, terwijl bijna vier op de tien (37 %) niet tevreden zijn.

(Oct/Nov2022) Totaal „Niet tevreden” 37 Weet het niet/Geen antwoord 5 Totaal „Satisfied” 58 QA15 Hoe tevreden bent u al dan niet met de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne? (% — EU27) In 23 lidstaten is een meerderheid van de respondenten tevreden over de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. De tevredenheid is het grootst onder de respondenten in Ierland (84 %), Denemarken, Portugal (beide 83 %), Zweden (81 %) en Finland (80 %).

In vier lidstaten is de meerderheid niet tevreden: Griekenland (61 %), Cyprus (56 %), Slowakije (54 %) en Bulgarije (50 %).

Totaal „Satisfied” Totaal „Niet tevreden” Weet het niet/Geen antwoord QA15 Hoe tevreden bent u al dan niet met de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne? (%) In de sociaal-demografische analyse is de tevredenheid over de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne hoger onder respondenten die op 20-jarige leeftijd of ouder het onderwijs hebben verlaten (64 %) dan van degenen die op de leeftijd van 16-19 (54 %) of 15 jaar of jonger (51 %) vertrokken zijn. Onder de sociaal-professionele groepen is de tevredenheid het hoogst onder managers (66 %), studenten (63 %) en andere blanke arbeiders (62 %), terwijl het laagste is onder huisgenoten (48 %).

Respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen, zullen ook eerder tevreden zijn (62 %) dan degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (41 %). Jongere respondenten hebben iets meer kans om tevreden te zijn dan oudere respondenten (62 % van de 15-24-jarigen versus 56 % van de 55-plussers).

De tevredenheid over de samenwerking tussen de EU-lidstaten is hoger bij respondenten met een positief beeld van de EU (77 % tegenover 19 % van degenen die het imago van de EU negatief vinden).

Eens te meer hangen de houdingen nauw samen met het algemene niveau van goedkeuring voor de steun van de EU aan Oekraïne. Van degenen die de steun van de EU aan Oekraïne goedkeuren, is 72 % tevreden over de samenwerking tussen de EU-lidstaten, tegenover 14 % van degenen die de steun van de EU aan Oekraïne afkeuren. Van degenen die tevreden zijn met de samenwerking tussen de lidstaten, wil 68 % dat het EP een belangrijkere rol speelt.

QA15 Hoe tevreden bent u al dan niet met de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne? (% — EU)

Totaal „Satisfied”	Totaal „Niet tevreden”	Weet niet/Geen antwoord
EU27	58	37	5
Leeftijd
15-24	62	31	7
25-39	59	37	4
40-54	57	39	4
55+	56	39	5
Onderwijs (einde van)
15—	51	42	7
16-19	54	41	5
20+	64	32	4
Nog steeds studeren	63	30	7
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	55	42	3
Beheerders	66	31	3
Andere witte halsbanden	62	35	3
Handarbeiders	54	42	4
Huis personen	48	43	9
Werkloos	53	39	8
Gepensioneerd	56	38	6
Studenten	63	30	7
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	41	52	7
Van tijd tot tijd	55	41	4
Bijna nooit/nooit	62	33	5
Rol van het Europees Parlement
Belangrijker	68	30	2
Minder belangrijk	40	56	4
Geen verandering	62	29	9
Goedkeuring van EU-steun aan Oekraïne
Goedkeuren	72	24	4
Afkeuren	14	83	3

3.3 Weinig vertrouwen dat het leven onveranderd zal blijven

Slechts een derde van de burgers (33 %) vertrouwt erop dat hun leven onveranderd zal blijven als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen daarvan (-4 procentpunten sinds april-mei 2022). Slechts 4 % (geen verandering) is „zeer zeker” dat dit het geval zal zijn. De meerderheid (65 %, + 4 pp) zegt dat ze er niet zeker van zijn dat dit het geval zal zijn, waarbij 22 % „helemaal niet zelfverzekerd” is (+ 4 pp).

(Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) Helemaal niet zelfverzekerd 22 (+ 4) Niet erg zelfverzekerd 43 (=) Ik weet het niet 2 (=) Zeer zelfverzekerd 4 (=) Vrij zelfverzekerd 29 (-4) QA12 Als je nadenkt over de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor je leven, hoe zeker ben je dat je leven onveranderd zal blijven? (% — EU27) Ierland (50 %) is de enige EU-lidstaat waar de meerderheid van de respondenten ervan overtuigd is dat hun leven onveranderd zal blijven als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen ervan, hoewel in Malta gelijke percentages vertrouwen hebben en geen vertrouwen hebben (beide 48 %).

Aan de andere kant van het spectrum denkt slechts 10 % in Griekenland, 16 % in Slowakije en 17 % in Cyprus en Litouwen dat hun leven ongewijzigd zal blijven.

In het algemeen hebben respondenten in Oost-Europa minder vertrouwen dat hun leven onveranderd zal blijven als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen ervan. Dit geldt met name voor sommige landen die aan Oekraïne of Rusland grenzen, zoals de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen.

Kaart Legend QA12 Als je nadenkt over de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor je leven, hoe zeker ben je dat je leven onveranderd zal blijven? (% — totaal „Niet zelfverzekerd”) Sinds april-mei 2022 is het vertrouwen in het leven dat ongewijzigd blijft, in vier EU-lidstaten toegenomen: Bulgarije (30 %, + 5 procentpunten), Tsjechië (21 %, + 4 procentpunten), Slowakije (16 %, + 4 procentpunten) en Kroatië (36 %, + 3 pp). Het optimisme is echter afgenomen in 12 landen, met name in Denemarken (45 %, -16 procentpunten), Spanje (24 %, -11 pp), Duitsland (32 %, -8 procentpunt) en Portugal (33 %, -8 procentpunten). Er is geen verandering of bijna geen verandering in elf landen geweest.

Als gevolg van deze veranderingen is de negatieve opvatting nu dominant in Denemarken.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA12 Als je nadenkt over de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor je leven, hoe zeker ben je dat je leven onveranderd zal blijven? (% — totaal „Vertrouwen”) Gezien de relatie tussen de economische situatie in de lidstaten en het vertrouwen van de burgers dat hun leven ongewijzigd zal blijven, is het misschien niet verwonderlijk dat in landen met een kleiner BBP per hoofd van de bevolking de kans groter is dat hun leven zal veranderen. In Griekenland is slechts 10 % ervan overtuigd dat hun leven hetzelfde zal blijven, terwijl de helft van de Ieren positief is dat hun leven niet zal veranderen. Zoals getoond in de grafiek hieronder, wordt een correlatie gevonden bij het samen analyseren van de twee variabelen. De correlatiecoëfficiënt (0,49) toont een positieve en statistisch significante relatie tussen de variabelen (p-waarde < 0,01).

Percentage burgers dat er vertrouwen in heeft dat het leven onveranderd zal blijven Bbp per hoofd van de bevolking in KKS* Eurostat — bbp per hoofd van de bevolking in koopkrachtstandaard (KKS) -” 2021 https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/TECOO1_14/default/table [Gegevens opgehaald op 25 november 2022] * De koopkrachtstandaard (KKS) is een artlticiële valuta-eenheid die door Eurostat wordt gebruikt voor vergelijkingen tussen landen om prijsverschillen tussen de lidstaten weg te nemen. QA12 BBP per hoofd van de bevolking en vertrouwen dat het leven onveranderd zal blijven

De resultaten van de sociaal-demografische analyse tonen aan dat mannen iets meer kans hebben dan vrouwen om er zeker van te zijn dat hun leven onveranderd zal blijven als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen ervan (36 % versus 31 %). Degenen in de leeftijd van 15-24 jaar hebben dit vertrouwen het meest waarschijnlijk, vooral in vergelijking met 55-plussers (40 % versus 32 %).

Managers en studenten (beide 40 %) hebben meer vertrouwen dan andere sociaal-professionele groepen, met name huisgenoten (25 %) en werklozen (26 %). Hoe minder financiële moeilijkheden een respondent ervaart, hoe groter de kans dat ze er zeker van zijn dat hun leven onveranderd zal blijven als gevolg van de oorlog in Oekraïne: 35 % die de minste moeilijkheden ondervindt, is zelfverzekerd, tegenover 21 % die de meeste financiële moeilijkheden ondervindt.

Respondenten die positief zijn over de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne en over de samenwerking tussen de lidstaten, hebben er meer vertrouwen in dat hun leven ongewijzigd zal blijven. Zo is 40 % van degenen die het optreden van de EU goedkeuren sinds het begin van de oorlog ervan overtuigd dat hun leven onveranderd zal blijven, tegenover 18 % van degenen die deze acties afkeuren.

Respondenten die denken dat recente gebeurtenissen, waaronder de oorlog in Oekraïne, geen invloed zullen hebben op hun levensstandaard, zullen er eerder op vertrouwen dat hun leven onveranderd zal blijven (54 %), in vergelijking met degenen wiens levensstandaard nog niet is beïnvloed, maar die denken dat dit in het komende jaar zal gebeuren (38 %) en degenen wiens levensstandaard al is beïnvloed (23 %).

QA12 Als je nadenkt over de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor je leven, hoe zeker ben je dat je leven onveranderd zal blijven? (%-EU)

Totaal „Vertrouwen”	Totaal „niet vertrouwen”	Ik weet het niet
EU27	33	65	2
Geslacht
Man	36	63	1
Vrouw	31	67	2
Leeftijd
15-24	40	57	3
25-39	35	64	1
40-54	33	66	1
55+	32	66	2
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	33	65	2
Beheerders	40	59	1
Andere witte halsbanden	38	61	1
Handarbeiders	31	68	1
Huis personen	25	74	1
Werkloos	26	73	1
Gepensioneerd	31	67	2
Studenten	40	57	3
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	21	78	1
Van tijd tot tijd	34	65	1
Bijna nooit/nooit	35	63	2
Goedkeuring van EU-steun aan Oekraïne
Goedkeuren	40	59	1
Afkeuren	18	81	1
Uw levensstandaard heeft...
Al teruggedrongen	23	76	1
Nog niet verminderd, maar zal	38	61	1
Niet veranderd/verhoogd	54	45	1

Al met al wil een duidelijke meerderheid van de burgers die het optreden van de EU en de steun aan Oekraïne goedkeuren, dat het EP een belangrijkere rol speelt (62 % van degenen die de steun van de EU aan Oekraïne goedkeuren, en 62 % van degenen die specifieke EU-maatregelen goedkeuren). Er is ook een meerderheid die zou willen dat het EP een belangrijkere rol speelt (51 %) onder degenen die geloven dat hun leven zal veranderen.

Minder belangrijke rol van het EP Belangrijkere rol van het EP Degenen die de steun van de EU aan Oekraïne goedkeuren Degenen die de acties van de EU ter ondersteuning van Oekraïne goedkeuren Degenen die er niet zeker van zijn dat hun leven onveranderd zal blijven QA4 In het licht van de Russische invasie van Oekraïne willen burgers dat het EP een belangrijkere rol speelt Base = QA13 Als je nadenkt over de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor je leven, hoe zeker ben je dat je leven onveranderd zal blijven? Base = QA14 Laten we nu nader nadenken over de verschillende acties die de Europese Unie sinds het begin van de oorlog heeft ondernomen om Oekraïne te steunen, zoals sancties tegen de Russische regering of financiële, militaire of humanitaire steun: gaat u akkoord met of afkeuren van deze acties? Base = QA12 Als je nadenkt over de oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor je leven, hoe zeker ben je dat je leven onveranderd zal blijven?

IV. EU EN EP IN DE OGEN VAN DE BURGERS

Dit hoofdstuk richt zich op de perceptie van de burgers van de EU en het Europees Parlement. Het begint met het onderzoeken van de perceptie van de rol van het Europees Parlement, de kernwaarden en prioriteiten die het moet verdedigen en het imago dat het onder de burgers heeft. In de tweede helft van het hoofdstuk wordt aandacht besteed aan de percepties van de EU, met inbegrip van het belang van het lidmaatschap van de EU en de voordelen ervan.

De vorige enquête in april-mei 2022 toonde het beeld van het Europees Parlement en de EU op recordhoogte. Hoewel deze zeer hoge niveaus in zijn huidige enquête niet zijn gehandhaafd, blijft het beeld op langere termijn positief, waarbij de houding op het bemoedigende niveau van het afgelopen jaar of zo blijft, ondanks de uitdagingen van de oorlog in Oekraïne, de COVID-19-pandemie en de stijgende kosten van levensonderhoud.

In een teken van Europese veerkracht en eenheid zien Europeanen de verdediging van gemeenschappelijke Europese waarden zoals democratie als een prioriteit, naast waarden als de bescherming van de mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en gedachte en de rechtsstaat. Wat de politieke prioriteiten betreft, willen de burgers dat het Europees Parlement zich richt op de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, de volksgezondheid, de economie en het scheppen van banen.

Bijna driekwart van de Europeanen zegt dat hun land heeft geprofiteerd van het feit dat ze lid zijn van de EU, een stabiele indicator die de tekenen van algemene veerkracht onder de EU-bevolking ondersteunt. De belangrijkste reden waarom hun land heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap, is de bijdrage van de EU aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid, een resultaat dat sinds oktober/november 2021 aanzienlijk is toegenomen, en de grootste waargenomen onder de in deze vraag gestelde punten. De samenwerking tussen de EU-landen en de bijdrage van de EU aan de economische groei van het land onderscheiden zich onder meer.

4.1 Rol en perceptie van het Europees Parlement

Dit deel gaat over het beeld van het Europees Parlement onder de burgers, hoe zijn toekomstige rol wordt waargenomen en hoe de burgers zijn prioriteiten en kernwaarden zien. Het imago van het Europees Parlement is op een hoog niveau gebleven, met sterke eisen om zijn rol te versterken. Bovendien is er brede steun voor het Europees Parlement om waarden als democratie te verdedigen en prioriteit te geven aan kwesties als armoede en sociale uitsluiting, en deze waarden en prioriteiten zijn stabiel gebleven ondanks de uitdagingen waarmee Europa wordt geconfronteerd.

Het Europees Parlement moet de democratie bij voorrang verdedigen. Dit blijft de nummer één waarde voor burgers (36 %, -2 procentpunten sinds april-mei 2022). Ten minste één op de vijf vindt dat het Europees Parlement prioriteit moet geven aan de bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd (29 %, + 2 procentpunten), vrijheid van meningsuiting en gedachte (28 %, + 1 procentpunt), de rechtsstaat (24 %, + 2 procentpunten), solidariteit tussen de EU-lidstaten en tussen haar regio’s (23 %, + 3 procentpunten) en gelijkheid van vrouwen en mannen (21 %, -2 procentpunten). Alle andere waarden worden door minder dan één op de vijf respondenten genoemd.

De resultaten zijn sinds april-mei 2022 consistent gebleven. Slechts twee items tonen een verandering van meer dan twee procentpunten: solidariteit tussen de EU-lidstaten en tussen haar regio’s (23 %, + 3 procentpunten) en de eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten (17 %, + 3 procentpunten).

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 Democratie De bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd Vrijheid van meningsuiting en gedachte De rechtsstaat Solidariteit tussen de EU-lidstaten en haar regio’s Gelijkheid tussen vrouwen en mannen Tolerantie en respect voor diversiteit in de samenleving Menselijke waardigheid, met inbegrip van het verbod op de doodstraf, foltering of slavernij De eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten Bewegingsvrijheid Bestrijding van discriminatie en of bescherming van minderheden Solidariteit tussen de EU en arme landen in de wereld Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging Het recht om asiel aan te vragen tegen vervolging Andere (Spontaan) Geen (Spontaan) Weigering (Spontaan) Ik weet het niet QA5ab Welke van de volgende waarden moet het Europees Parlement volgens u bij voorrang verdedigen? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — EU27) Vergeleken met de resultaten van de herfst van 2021, verzameld vóór de Russische invasie van Oekraïne, kunnen echter enkele opmerkelijkere stijgingen worden waargenomen. De democratie, de solidariteit tussen de EU-lidstaten en haar regio’s en de bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd zijn allemaal met vier procentpunten gestegen, terwijl ook de eerbiediging van nationale identiteiten en culturen (+ 3 procentpunten) en de rechtsstaat (+ 2 procentpunten) zijn toegenomen. De meeste resterende waarden voor het EP om als prioriteit te verdedigen zijn zeer stabiel gebleven sinds voor de invasie van Rusland, met de enige daling waargenomen voor de gelijkheid van mannen en vrouwen (-3 procentpunten).

De menselijke waardigheid, met inbegrip van het verbod op de doodstraf, foltering of slavernij; 17 % Vrij verkeer 16 % Tolerantie en respect voor diversiteit in de samenleving: 16 % De bestrijding van discriminatie en de bescherming van minderheden: 14 % De eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten: 14 % Democratie: 36 % De bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd: 29 % Vrijheid van meningsuiting en gedachte: 29 % De rechtsstaat: 24 % Solidariteit tussen de EU-lidstaten en tussen haar regio’s: 23 % Gelijkheid van vrouwen en mannen: 21 % De eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten: 17 % Tolerantie en respect voor diversiteit in de samenleving: 17 % Menselijke waardigheid, met inbegrip van het verbod op de doodstraf, foltering of slavernij: L7 % Bewegingsvrijheid: L5 % De bestrijding van discriminatie en de bescherming van minderheden: 14 % Solidariteit tussen de EU en arme landen in de wereld: 13 % Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging: 8 % Het recht om asiel aan te vragen tegen vervolging: 5 % QA5ab Welke van de volgende waarden moet het Europees Parlement volgens u bij voorrang verdedigen? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) In 13 landen vinden respondenten dat het Europees Parlement de democratie als prioriteit moet verdedigen. De bescherming van de mensenrechten wordt in negen landen beschouwd als de hoogste prioriteit (of gezamenlijke topprioriteit). Vrijheid van meningsuiting en gedachte is de meest genoemde (of gezamenlijke meest genoemde) waarde in vier lidstaten. De rechtsstaat staat gezamenlijk bovenaan in Slovenië en Bulgarije.

Vrijheid van verkeer is het meest gezamenlijke antwoord in Bulgarije, terwijl Frankrijk (41 %) het enige land is waar gelijkheid tussen mannen en vrouwen de meest genoemde prioriteit is. De eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten is het hoogst in Estland.

Democratie De eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten Bewegingsvrijheid Gelijkheid tussen vrouwen en mannen Democratie De rechtsstaat Vrijheid van meningsuiting en gedachte QA5ab Welke van de volgende waarden moet het Europees Parlement volgens u bij voorrang verdedigen? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — Het meest genoemde antwoord per land) Democratie staat in de top drie van waarden in 21 landen. De percentages die het vermelden variëren echter aanzienlijk, van 51 % in Zweden, 48 % in Duitsland en 45 % in Finland tot 20 % in Kroatië en Slowakije.

Het verdedigen van de bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd staat in de top drie in 22 landen. Deze waarde wordt het meest genoemd in Zweden (49 %), Cyprus (44 %) en Nederland (42 %), en in Italië (21 %) en Bulgarije (23 %).

Vrijheid van meningsuiting en gedachte staat in de top drie in 13 landen. De vermeldingen variëren van 34 % in Frankrijk, 33 % in Tsjechië en 32 % in Oostenrijk tot 15 % in zowel Bulgarije als Portugal.

In Bulgarije (37 %) en Slovenië (31 %) is de rechtsstaat de gezamenlijke hoogste prioriteit om te verdedigen, maar ook in Griekenland (38 %) en Cyprus (37 %). Daarentegen vindt 12 % in Frankrijk en 15 % in zowel Litouwen als Portugal dat dit een prioriteit moet zijn.

Respondenten in Griekenland (39 %), Bulgarije (34 %), Tsjechië (32 %) en Portugal (31 %) vinden vaak dat solidariteit tussen de EU-lidstaten en tussen zijn regio’s als prioriteit moet worden verdedigd, en deze waarde wordt in elk land met ten minste 15 % vermeld.

Gelijkheid van mannen en vrouwen is de meest genoemde waarde door respondenten in Frankrijk (39 %) en wordt ook genoemd met 31 % in Spanje en 30 % in België. Daarentegen vindt 9 % in Griekenland en Letland dat dit een prioriteit moet zijn.

Bovendien is de kans groot dat vrij verkeer in Bulgarije (37 %) als prioriteit wordt gekozen dan in andere landen. De percentages die zeggen dat de eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten bijzonder hoog is in Estland (31 %) en Bulgarije (30 %).

QA5ab Welke van de volgende waarden moet het Europees Parlement volgens u bij voorrang verdedigen? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (%)

EU27	ZIJN	BG	CZ	DK	DE	EE	EVT.	EL	ES	FR	HR	HET	CY	LV	LT	LU	HUSSEIN	MT	NL	BIJ	PL	PT	RO	SI	SK	FI	SE
Democratie	36	29	23	42	39	48	22	25	41	36	27	20	39	32	27	29	32	41	35	36	35	32	27	21	23	20	45	51
De bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd	29	26	23	33	35	32	30	31	32	24	26	28	21	44	39	38	31	32	28	42	28	26	36	27	31	29	32	49
Vrijheid van meningsuiting en gedachte	28	31	15	33	26	31	31	23	28	29	34	28	29	23	29	26	23	20	17	27	32	19	15	21	30	31	29	31
De rechtsstaat	24	17	37	24	16	34	22	18	38	25	12	24	17	37	20	15	18	28	32	20	27	26	15	25	31	29	33	18
Solidariteit tussen de EU-lidstaten en haar regio’s	23	21	34	32	19	25	19	18	39	15	17	27	29	28	23	27	28	19	17	28	17	26	31	26	17	22	20	17
Gelijkheid tussen vrouwen en mannen	21	30	10	14	24	13	10	26	9	31	39	15	20	24	9	10	19	10	21	20	22	13	22	13	18	13	17	23
Tolerantie en respect voor diversiteit in de samenleving	17	18	18	10	19	17	15	18	11	16	20	20	16	7	11	20	14	19	16	24	18	14	16	13	23	14	15	13
Menselijke waardigheid, met inbegrip van het verbod op de doodstraf, foltering of slavernij	17	17	12	12	21	19	12	11	17	15	19	16	19	18	8	12	15	12	18	17	18	17	20	13	14	12	21	26
De eerbiediging van de nationale identiteiten, culturen en tradities in de EU-lidstaten	17	15	30	25	19	11	31	20	23	12	13	25	21	22	22	23	19	21	16	19	20	19	22	21	17	26	15	11
Bewegingsvrijheid	15	15	37	21	17	7	26	28	8	14	11	25	19	8	12	16	13	21	16	7	13	25	6	26	21	28	15	10
Bestrijding van discriminatie en de bescherming van minderheden	14	19	7	6	11	12	10	17	17	14	14	14	18	15	10	13	16	18	24	18	16	12	22	11	8	14	10	10
Solidariteit tussen de EU en arme landen in de wereld	13	12	14	9	10	11	7	10	21	16	13	19	13	17	10	12	17	14	17	9	13	11	22	19	12	10	5	12
Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging	8	10	9	4	7	4	11	11	5	5	11	9	9	6	5	6	6	7	13	9	9	11	5	15	7	17	5	4
Het recht om asiel aan te vragen tegen vervolging	5	5	4	1	6	4	5	8	3	5	6	4	5	3	3	7	8	7	8	5	9	8	5	8	2	4	4	8
Ik weet het niet	1	0	1	2	1	0	2	1	0	1	2	0	1	0	3	1	0	1	4	0	1	1	5	2	2	0	0	0

In vergelijking met april-mei 2022 is het prioriteren van de verdediging van de democratie belangrijker geworden voor respondenten in vier landen: Malta (35 %, + 8 procentpunten), Hongarije (41 %, + 4 pp), Tsjechië (42 %, + 3 pp) en Polen (32 %, + 3 pp). In negen lidstaten wordt daarentegen minder vaak prioriteit gegeven aan democratie, met name België (29 %, -8 procentpunten), Nederland (36 %, -8 procentpunten), Slovenië (23 %, -7 procentpunt) en Zweden (51 %, -7 procentpunt). Er is niets veranderd in de overige 14 landen.

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA5ab Welke van de volgende waarden moet het Europees Parlement volgens u bij voorrang verdedigen? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — Democratie) De sociaal-demografische analyse richt zich op de top zes waarden waarvan de burgers vinden dat het Europees Parlement prioriteit moet geven aan de verdediging. Het illustreert dat mannen eerder geneigd zijn dan vrouwen om te denken dat prioriteiten moeten zijn democratie (39 % versus 34 %) en de rechtsstaat (27 % versus 20 %), maar het omgekeerde is waar in het geval van gelijkheid tussen mannen en vrouwen (16 % tegenover 26 %). Degenen in de leeftijd van 15-24 jaar zijn het meest geneigd om te zeggen dat de prioriteit moet zijn vrijheid van meningsuiting en gedachte (31 %) en gelijkheid van mannen en vrouwen (26 %), maar ze zijn het minst geneigd om de democratie (27 %), solidariteit tussen de lidstaten en tussen de regio’s (19 %) of de rechtsstaat (18 %).

Respondenten die hun opleiding hebben afgerond toen ze 20 jaar of ouder waren, denken eerder dat de bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd een waarde moet zijn die het Europees Parlement als prioriteit verdedigt (33 %), in vergelijking met degenen die hun opleiding hebben afgerond toen ze 15 jaar of jonger waren (23 %).

Respondenten die denken dat het lidmaatschap van hun land tot de EU een goede zaak is, zijn waarschijnlijker dan degenen die denken dat het een slechte zaak is om te zeggen dat het Europees Parlement prioriteit moet geven aan solidariteit tussen de EU-lidstaten en tussen haar regio’s (27 % tegenover 14 %). Er zijn ook verschillen te zien voor democratie (39 % een goede zaak tegenover 27 % een slechte zaak) en de bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd (31 % versus 24 %).

Tot slot hebben respondenten met een positief imago van het Europees Parlement meer kans dan degenen met een negatief imago om te zeggen dat prioriteit moet worden gegeven aan democratie (41 % versus 31 %) en solidariteit tussen de EU-lidstaten en tussen haar regio’s (29 % tegenover 17 %). Vrijheid van meningsuiting en gedachte is echter eerder een prioriteit voor mensen met een negatief beeld (34 %) dan degenen met een positief beeld (24 %).

QA5ab Welke van de volgende waarden moet het Europees Parlement volgens u bij voorrang verdedigen? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — EU)

Gelijkheid tussen vrouwen en mannen	Solidariteit tussen de EU-lidstaten en haar regio’s	De bescherming van de mensenrechten in de EU en wereldwijd	Vrijheid van meningsuiting en gedachte	Democratie	De rechtsstaat
EU27	21	23	29	28	36	24
Geslacht
Man	16	25	27	30	39	27
Vrouw	26	22	30	26	34	20
Leeftijd
15-24	26	19	30	31	27	18
25-39	22	23	30	29	35	23
40-54	20	24	30	28	37	24
55+	20	25	27	27	39	25
Onderwijs (einde van)
15—	23	21	23	27	36	22
16-19	21	24	27	29	35	24
20+	19	25	33	28	39	26
Nog steeds studeren	24	18	32	31	28	18
Beeld van het Europees Parlement
Positief	19	29	31	24	41	27
Neutraal	23	22	28	29	34	22
Negatief	20	17	26	34	31	24
Mening over het lidmaatschap van het land van de EU
Een goede zaak	21	27	31	26	39	25
Een slechte zaak	20	14	24	33	27	21
Noch iets goeds, noch een slechte zaak	22	20	26	32	32	22

Burgers zijn van mening dat de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting (37 %, -1 procentpunt sinds april-mei 2022) de belangrijkste prioriteit moet zijn voor het Europees Parlement, gevolgd door volksgezondheid (34 %, -1 procentpunt), maatregelen tegen klimaatverandering (31 %, geen verandering) en ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen (31 %, + 1 procentpunt). Ten minste één op de vijf vindt dat democratie en de rechtsstaat (27 %, -5 procentpunten), de toekomst van Europa (27 %, -2 procentpunt), de defensie en veiligheid van de EU, met inbegrip van de bescherming van de buitengrenzen van de EU (24 %, -3 procentpunten) en de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad (20 %, geen verandering) moeten zijn.

De enige opmerkelijke verandering sinds april-mei 2022 is de daling van het aandeel waarin democratie en de rechtsstaat als prioritaire waarde worden vermeld (27 %, -5 procentpunt).

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 Bestrijding van armoede en sociale uitsluiting Volksgezondheid Actie tegen klimaatverandering Ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen De toekomst van Europa Democratie en de rechtsstaat Defensie en veiligheid van de EU, met inbegrip van de bescherming van de buitengrenzen van de EU Bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad De autonomie van de EU op het gebied van industrie en energie Humanitaire hulp en ontwikkelingshulp Consumentenrechten Landbouwbeleid Inclusie en diversiteit van gendergelijkheid Migratie en asiel Digitalisering van de Europese economie en samenleving Andere (Spontaan) Geen (Spontaan) Ik weet het niet QA6ab Welke van de volgende onderwerpen wilt u prioritair behandelen door het Europees Parlement? In de eerste plaats? En dan? (Max. 4 antwoorden) (% — EU27) Het is ook interessant om de prioriteiten van burgers voorafgaand aan de Russische invasie van Oekraïne te vergelijken met de situatie van slechts drie maanden in de oorlog, en de huidige visie na negen maanden sinds het uitbreken van het conflict: Het probleem van de volksgezondheid is voortdurend afgenomen ten opzichte van een jaar geleden. Hoewel de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting ook een neerwaartse trend vertoont, is de steun voor de economie en het scheppen van nieuwe banen als prioriteit voor de burgers toegenomen.

Over het algemeen is de status van een meerderheid van de prioriteiten aanzienlijk veranderd na het uitbreken van de oorlog, maar is nu tot op zekere hoogte teruggekeerd naar vooroorlogsniveau. Dit is het geval voor de toekomst van Europa, de democratie en de rechtsstaat, alsook voor de defensie en veiligheid van de EU.

Andere prioriteiten kenden een aanzienlijke toename of afname van populariteit aan het begin van de invasie en zijn sindsdien op hetzelfde niveau gebleven. Dit omvat maatregelen tegen klimaatverandering (-9 procentpunten, vervolgens stabiel), de strijd tegen terrorisme en georganiseerde misdaad (-3 procentpunten, vervolgens stabiel), evenals de autonomie van de EU op het gebied van industrie en energie (+ 6 procentpunten, vervolgens stabiel).

Actie tegen klimaatverandering: 39 % Ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen: 32 % Democratie en de rechtsstaat: 25 % De toekomst van Europa: 24 % Nov 2021 Mei 2022 Nov 2022 Bestrijding van armoede en sociale uitsluiting: 37 % Volksgezondheid: 34 % Actie tegen klimaatverandering: 31 % Ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen: 31 % De toekomst van Europa: 27 % Democratie en de rechtsstaat: 27 % Defensie en veiligheid van de EU, met inbegrip van de bescherming van de buitengrenzen van de EU: 24 % De bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad: 20 % De autonomie van de EU op het gebied van industrie en energie: 17 % QA6ab Welke van de volgende onderwerpen wilt u prioritair behandelen door het Europees Parlement? In de eerste plaats? En dan? (Max. 4 antwoorden) (% — EU27) De prioritaire thema’s die het Europees Parlement moet aanpakken, lopen sterk uiteen in de EU. In zeven landen willen respondenten het meest de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting prioriteren. In vijf landen willen respondenten dat de volksgezondheid prioriteit krijgt. Actie tegen klimaatverandering is de topprioriteit in zes landen, terwijl in vijf lidstaten de prioriteit is steun aan de economie en het scheppen van nieuwe banen (hoger dan in april-mei 2022, waar het alleen in Griekenland de hoogste prioriteit was).

In Duitsland en Finland is de hoogste prioriteit democratie en de rechtsstaat, terwijl de defensie en veiligheid van de EU in Polen de hoogste prioriteit hebben. De hoogste prioriteit in Tsjechië is de autonomie van de EU op het gebied van industrie en energie.

De strijd tegen armoede en sociale uitsluiting is een van de drie meest genoemde onderwerpen in 21 landen, en in de hele EU variëren de percentages van 59 % in Portugal, 58 % in Griekenland en 50 % in Litouwen tot 25 % in Malta, 26 % in Finland en 27 % in Estland.

Volksgezondheid staat in de top drie van onderwerpen in 17 landen. Het wordt het meest genoemd in Cyprus (53 %), Spanje (49 %), Portugal en Griekenland (beide 44 %), maar met minder dan één op de vijf in Duitsland, Zweden (beide 17 %) en Tsjechië (18 %).

Het percentage respondenten dat melding maakt van maatregelen tegen klimaatverandering is het hoogst in Zweden (55 %), Nederland (52 %) en Denemarken (47 %) en het laagst in Letland (9 %), Estland en Bulgarije (beide 10 %).

Steun voor de economie en het scheppen van nieuwe banen is het prioritaire thema voor 55 % in Griekenland, 49 % in Portugal en 48 % in Litouwen, tegenover 15 % in Nederland, 16 % in Zweden en 18 % in Denemarken.

In Finland (42 %) en Duitsland (41 %) wordt democratie en de rechtsstaat als prioritair onderwerp voor het Europees Parlement beschouwd. Het wordt ook vermeld door 44 % in Zweden, terwijl respondenten dit het minst waarschijnlijk als prioriteit kiezen in Portugal (12 %) en Litouwen (13 %).

De toekomst van Europa wordt het vaakst genoemd in Tsjechië (38 %), Duitsland (36 %) en Finland (35 %). Aan de andere kant van de schaal wordt het vermeld met 12 % in Cyprus en 17 % in Portugal.

Het percentage respondenten dat een prioritair onderwerp acht, varieert van 44 % in Litouwen, 42 % in Tsjechië en 40 % in Finland tot 11 % in Portugal en 12 % in Frankrijk.

De autonomie van de EU op het gebied van industrie en energie wordt beschouwd als de hoogste prioriteit in Tsjechië (49 %) en wordt ook in Estland met 30 % gekozen.

Geen van de andere onderwerpen staat op de eerste plaats in welk land dan ook. Het is echter vermeldenswaard dat respondenten in Zweden (38 %) veel waarschijnlijker zijn dan die in andere landen om de strijd tegen terrorisme en georganiseerde misdaad te vermelden, terwijl die in Malta hoogstwaarschijnlijk prioriteit zullen geven aan consumentenrechten (34 %). Respondenten in Slowakije hebben meer kans dan die in andere landen om prioriteit te geven aan het landbouwbeleid (30 %), terwijl een hoog percentage in Zweden gendergelijkheid, inclusie en diversiteit noemt (32 %). Migratie en asiel worden veel vaker gekozen in Cyprus (32 %) dan in andere landen.

Bestrijding van armoede en sociale uitsluiting Volksgezondheid Ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen De veiligheid van de EU op defensiegebied, met inbegrip van de bescherming van de buitengrenzen van de EU Actie tegen klimaatverandering De autonomie van de EU op het gebied van industrie en energie Democratie en de rechtsstaat QA6ab Welke van de volgende onderwerpen wilt u prioritair behandelen door het Europees Parlement? In de eerste plaats? En dan? (Max. 4 antwoorden) (% — Het meest genoemde antwoord per land)

In 13 landen zullen respondenten nu minder geneigd zijn om te zeggen dat de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting als prioriteit moet worden aangepakt dan in april-mei 2022. De grootste dalingen kunnen worden waargenomen in Kroatië (40 %, -8 procentpunten), Portugal (59 %, -7 pp), Oostenrijk (33 %, -7 procentpunt) en Malta (25 %, -7 pp). Er zijn stijgingen in drie landen: Zweden (40 %, + 8 pp), Polen (28 %, + 4 pp) en Tsjechië (28 %, + 4 pp). De cijfers blijven onveranderd in de overige 11 landen.

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA6ab Welke van de volgende onderwerpen wilt u prioritair behandelen door het Europees Parlement? In de eerste plaats? En dan? (Max. 4 antwoorden) (% — De bestrijding van armoede en sociale uitsluiting) In 14 lidstaten hebben respondenten nu minder kans om te zeggen dat volksgezondheid als prioriteit moet worden aangepakt, vergeleken met april-mei 2022. De grootste dalingen zijn te vinden in Luxemburg (25 %, -12 procentpunten), Portugal (44 %, -9 procentpunt) en Griekenland (44 %, -8 procentpunt). De vermeldingen van de volksgezondheid zijn in Denemarken licht gestegen (21 %, + 3 procentpunten) en zijn in de overige 12 landen onveranderd gebleven.

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA6ab Welke van de volgende onderwerpen wilt u prioritair behandelen door het Europees Parlement? In de eerste plaats? En dan? (Max. 4 antwoorden) (% — Volksgezondheid) De sociodemografische analyse richt zich op de top acht prioriteiten zoals gedefinieerd door respondenten en toont aan dat sommige van de grootste verschillen zijn gebaseerd op onderwijsniveaus. Hoe langer een respondent in het onderwijs blijft, hoe waarschijnlijker het is dat het Europees Parlement prioriteit moet geven aan democratie en de rechtsstaat, maatregelen tegen de klimaatverandering, de toekomst van Europa en de defensie en veiligheid van de EU, en hoe minder waarschijnlijk het is dat de prioriteit de volksgezondheid of de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting moet zijn.

Een vergelijkbaar patroon is te zien in relatie tot de financiële situatie van respondenten. Hoe minder hun financiële moeilijkheden, hoe groter de kans dat zij prioriteit geven aan democratie en de rechtsstaat, maatregelen tegen klimaatverandering, de toekomst van Europa en de defensie en veiligheid van de EU, en hoe minder waarschijnlijk zij zeggen dat de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting of de ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen prioriteit moeten hebben. Degenen die zich meer zorgen maken over armoede en sociale uitsluiting en over de kosten van levensonderhoud zullen eerder willen dat het EP een belangrijkere rol speelt.

Uit de analyse blijkt ook dat vrouwen eerder geneigd zijn dan mannen te zeggen dat de strijd tegen armoede en sociale inclusie (40 % tegenover 34 %) en volksgezondheid (37 % versus 30 %) prioriteit moeten krijgen door het Europees Parlement. Mannen hebben meer kans dan vrouwen om prioriteit te geven aan democratie en de rechtsstaat (29 % tegenover 24 %).

De belangrijkste verschillen per leeftijd zijn dat jongere respondenten meer kans hebben op maatregelen tegen klimaatverandering dan oudere leeftijdsgroepen, terwijl oudere respondenten vaker melding zullen maken van de volksgezondheid, de defensie en veiligheid van de EU en de strijd tegen terrorisme en georganiseerde misdaad.

Respondenten die denken dat het EU-lidmaatschap van hun land een goede zaak is, zijn eerder geneigd om actie tegen klimaatverandering als prioriteit aan te pakken (37 % tegenover 18 % van degenen die vinden dat het EU-lidmaatschap een slechte zaak is), en hetzelfde kan worden gezien voor de toekomst van Europa (31 % versus 18 %). De strijd tegen terrorisme en georganiseerde misdaad wordt vaker genoemd door degenen die vinden dat het EU-lidmaatschap slecht is (24 % tegenover 18 % van degenen die denken dat het een goede zaak is).

Tot slot hebben respondenten met een positieve kijk op het Europees Parlement meer kans dan degenen met een negatief standpunt om te zeggen dat het Parlement prioriteit moet geven aan democratie en de rechtsstaat (31 % versus 23 %), maatregelen tegen klimaatverandering (38 % versus 22 %) en de toekomst van Europa (32 % tegenover 22 %). Degenen die prioriteit geven aan democratie en de rechtsstaat zullen ook eerder willen dat het Europees Parlement een belangrijkere rol speelt.

QA6ab Welke van de volgende onderwerpen wilt u prioritair behandelen door het Europees Parlement? In de eerste plaats? En dan? (Max. 4 antwoorden) (% — EU)

Volksgezondheid	Actie tegen klimaatverandering	Bestrijding van armoede en sociale uitsluiting	Ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen	De toekomst van Europa	Bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad	Democratie en de rechtsstaat	Defensie en veiligheid van de EU, met inbegrip van de bescherming van de buitengrenzen van de EU
EU27	34	31	37	31	27	20	27	24
Geslacht
Man	30	31	34	31	29	19	29	25
Vrouw	37	32	40	30	26	20	24	22
Leeftijd
15-24	30	40	34	32	31	14	24	19
25-39	33	33	36	32	29	17	28	21
40-54	33	30	38	34	25	20	26	24
55+	36	29	38	28	26	22	27	26
Onderwijs (einde van)
15—	44	24	43	32	22	21	20	18
16-19	35	27	36	34	28	20	26	25
20+	29	38	36	27	28	20	30	26
Nog steeds studeren	29	43	37	30	30	14	26	17
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	36	21	46	35	19	20	22	17
Van tijd tot tijd	37	27	39	35	26	18	23	20
Bijna nooit/nooit	31	35	34	28	29	20	29	26
Beeld van het Europees Parlement
Positief	30	38	35	32	32	17	31	27
Neutraal	36	30	37	31	26	20	25	22
Negatief	34	22	39	29	22	23	23	22
Mening over het lidmaatschap van het land van de EU
Een goede zaak	31	37	37	31	31	18	29	26
Een slechte zaak	31	18	34	29	18	24	22	20
Noch iets goeds, noch een slechte zaak	39	25	37	32	23	21	23	21
Rol van het Europees Parlement
Belangrijker	33	35	37	31	30	19	29	23
Minder belangrijk	32	24	35	31	24	22	25	24
Geen verandering	34	32	38	35	27	21	24	28

Burgers hebben twee keer zoveel kans om een positief beeld van het Europees Parlement te hebben als een negatief imago. Meer dan een derde van de burgers (36 %, -3 procentpunten sinds april-mei 2022) heeft een positief beeld van het Europees Parlement. Minder dan één op de vijf (17 %, + 1 pp) heeft een negatief beeld, terwijl 45 % (+ 2 pp) zegt dat hun beeld neutraal is.

De veranderingen sinds de laatste enquête hebben de positieve verschuiving van november-december 2021 tot april-mei 2022 omgedraaid, waardoor de positie nu vergelijkbaar is met een jaar geleden. Op de langere termijn is de kloof tussen mensen met een positief beeld en een negatief beeld (nu + 19 punten) groter dan voor het grootste deel van de laatste tien jaar of zo.

Nov 2011 EB76.3 Nov. — dec. 2012 EB78.2 Juni 2013 EB79.5 Nov. — dec 2014 EB82.4 Sept. 2015 EB84.1 Sept. — okt 2016 EB86.1 Sept. — okt. 2017 EB88.1 April 2018 EB89.2 Sept. 2018 EB90.1 Oktober 2019 EB92.2 Nov. — dec. 2020 EB94.2 Nov. — dec. 2021 EB96.2 Apr. — mei 2022 EB97.3 Okt. — nov. 2022 EB98.1 Totaal „positief” Neutraal Totaal „Negatief” Ik weet het niet QA3 Hebt u over het algemeen een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld van het Europees Parlement? (% — EU) In 25 lidstaten is de positieve opvatting van het Europees Parlement wijdverbreider dan het negatieve standpunt. De standpunten zijn het meest positief in Malta (62 %), Ierland (58 %), Zweden (53 %), Luxemburg, Denemarken en Portugal (alle 51 %). In slechts twee landen hebben respondenten meer kans op een negatief standpunt dan een positief standpunt: Frankrijk (26 % negatief tegenover 22 % positief) en Griekenland (28 % versus 27 %).

Over het algemeen is een neutrale visie dominant in 17 landen, terwijl een positief beeld de meest voorkomende reactie is in acht landen. In Italië en Nederland is de mening verdeeld (met gelijke percentages van positieve en neutrale reacties).

Totaal „positief” Neutraal Totaal „Negatief” Ik weet het niet QA3 Hebt u over het algemeen een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld van het Europees Parlement? (%)

In vijf landen hebben respondenten nu meer kans op een positief beeld van het Europees Parlement dan in november-december 2021, met de grootste stijging in Zweden (53 %, + 12 procentpunten). Het aandeel met een positief beeld is gedaald in 12 landen, met name Polen (39 %, -12 procentpunten) en is stabiel gebleven in de resterende 10 landen.

Als gevolg van deze veranderingen is de positieve visie nu de minderheidsstand in Frankrijk.

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA3 Hebt u over het algemeen een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld van het Europees Parlement? (% — totaal „positief”) De sociaal-demografische analyse toont duidelijke verschillen per opleidingsniveau en financiële situatie. Respondenten die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben afgerond, hebben een positievere kijk op het Europees Parlement dan degenen die een opleiding van 15 jaar of jonger hebben afgerond (42 % tegenover 27 %). Respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen hebben meer kans om een ​​positief beeld te hebben dan degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (40 % versus 23 %).

Het percentage dat positief is voor het Europees Parlement is consistent per leeftijdsgroep, hoewel oudere respondenten eerder een negatief beeld hebben (20 % van de 55-plussers, tegenover 10 % van de 15-24 jaar). Een positief beeld van het Europees Parlement wordt breder gedragen door managers (49 %), met name in vergelijking met huisvrouwen (24 %), handarbeiders (28 %) en werklozen (28 %).

EU-burgers die de Europese politiek volgen (47 %) hebben ook meer kans op een positief beeld van het Europees Parlement dan degenen die dat niet doen (22 %).

Uit de analyse blijkt ook dat respondenten met een positief beeld van de EU waarschijnlijk ook een positief imago van het Europees Parlement hebben (65 % tegenover 4 % van de respondenten met een negatief imago van de EU). Bovendien hebben burgers die denken dat dingen in de EU de goede kant op gaan (61 %) meer kans op een positief beeld van het Europees Parlement dan degenen die denken dat de dingen de verkeerde kant op gaan (21 %).

QA3 Hebt u over het algemeen een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld van het Europees Parlement? (% — EU)

Totaal „positief”	Neutraal	Totaal „Negatief”	Ik weet het niet
EU27	36	45	17	2
Leeftijd
15-24	36	50	10	4
25-39	36	46	17	1
40-54	36	44	19	1
55+	35	43	20	2
Onderwijs (einde van)
15—	27	46	23	4
16-19	33	45	21	1
20+	42	41	16	1
Nog steeds studeren	40	50	7	3
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	41	35	23	1
Beheerders	49	39	12	0
Andere witte halsbanden	40	44	15	1
Handarbeiders	28	49	21	2
Huis personen	24	52	21	3
Werkloos	28	48	20	4
Gepensioneerd	35	43	20	2
Studenten	40	50	7	3
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	23	42	32	3
Van tijd tot tijd	32	48	18	2
Bijna nooit/nooit	40	43	16	1
Beeld van de EU
Totaal „positief”	65	30	4	1
Neutraal	12	72	14	2
Totaal „Negatief”	4	23	72	1
De dingen in de EU gaan in...
Goede richting	61	34	4	1
Verkeerde richting	21	49	29	1
Geen van beide	39	50	9	2
Volg de Europese politiek
Volg	47	37	16	0
Niet volgen	22	54	21	3

Er is brede steun voor het Europees Parlement om een prominentere rol te spelen. Meer dan de helft van de burgers (55 %, -3 procentpunten sinds november-december 2021) zou graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere rol speelt, terwijl 28 % (+ 1 procentpunt) een minder belangrijke rol voor het Europees Parlement wil.

Geen verandering/Zoals het nu is (Spontaan) 9 (+ 1) Minder belangrijk 28 (+ 1) (Okt/nov 2022 — nov/dec 2021) Belangrijker 55 (-3) QA4 Wilt u persoonlijk graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere of minder belangrijke rol speelt? (% — EU27) Het verlangen naar een belangrijkere rol voor het Europees Parlement is het afgelopen jaar afgenomen (-3 procentpunten sinds november-december 2021), en dit blijft een geleidelijke negatieve verschuiving sinds november-december 2020. De trend op langere termijn is echter positief, met de huidige ratings nog steeds hoger dan de meeste enquêtes vóór 2019.

Nov 2011 EB76.3 Nov. — dec. 2012 EB78.2 Juni 2013 EB79.5 Nov. — dec 2014 EB82.4 Sept. 2015 EB84.1 Sept. — okt 2016 EB86.1 Sept. — okt. 2017 EB88.1 April 2018 EB89.2 Sept. 2018 EB90.1 Oktober 2019 EB92.2 Nov. — dec. 2020 EB94.2 Nov. — dec. 2021 EB96.2 Okt. — nov. 2022 EB98.1 Februari-maart 2019 EB91.1 Belangrijker Minder belangrijk Geen verandering/Zoals het nu is (Spontaan) Ik weet het niet QA4 Wilt u persoonlijk graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere of minder belangrijke rol speelt? (% — EU) Het verlangen naar een belangrijkere rol voor het Europees Parlement wordt gezien in 23 lidstaten, waar een relatieve meerderheid van de burgers een meer invloedrijke instelling wil, variërend van 87 % in Cyprus tot 39 % in Estland en Zweden. In drie landen zou een meerderheid van de respondenten graag zien dat het Europees Parlement in de toekomst een minder belangrijke rol speelt: Slowakije (53 % minder belangrijk), Tsjechië (50 %) en Denemarken (36 %). In Oostenrijk is er een gelijk evenwicht tussen degenen die een min of meer belangrijke rol willen (beide 39 %).

Het is nuttig om de antwoorden op deze vraag over de rol van het Europees Parlement te vergelijken met de antwoorden op het algemene imago van de burgers. De brede boodschap in de EU is dat degenen die een positief beeld van het Europees Parlement hebben, veel waarschijnlijker willen dat het een belangrijkere rol speelt. Als gevolg van de relatie tussen deze twee standpunten, hebben degenen die een negatief beeld van de instelling hebben meer kans om een minder belangrijke rol te spelen. Tegelijkertijd zijn individuele situaties te vinden op het niveau van het land, zoals in Griekenland, waar het imago van het Europees Parlement niet bijzonder hoog is, hoewel respondenten graag een belangrijkere rol zouden willen spelen. Daarentegen is het algemene beeld positief in Denemarken en Zweden, maar het ligt onder het gemiddelde in termen van het willen zien van een prominentere rol.

Belangrijker Minder belangrijk Geen verandering/Zoals het nu is (Spontaan) Ik weet het niet QA4 Wilt u persoonlijk graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere of minder belangrijke rol speelt? (%)

Okt/nov 2022 Nov/dec 2021 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 QA4 Wilt u persoonlijk graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere of minder belangrijke rol speelt? (% — belangrijker)

Ten opzichte van november-december 2021 is de steun voor een belangrijkere rol voor het Europees Parlement in drie landen met ten minste drie procentpunten toegenomen: Estland (39 %, + 8 pp), Griekenland (75 %, + 5 pp) en Litouwen (66 %, + 3 pp). Er zijn 15 lidstaten waar de steun voor een belangrijkere rol voor het Europees Parlement sinds november-december 2021 is gedaald. De grootste dalingen zijn te vinden in Ierland (54 %, -14 procentpunten), Slovenië (57 %, -12 pp) en Denemarken (29 %, -11 pp).

Vanuit sociaal-demografisch oogpunt willen jongere respondenten eerder een prominentere rol voor het Europees Parlement (58 % van de 15-24-jarigen in vergelijking met 53 % van de 55-plussers), waarbij een kleiner percentage een minder belangrijke rol wil (20 % tegenover 30 %).

Bovendien geven meer opgeleide respondenten blijk van een sterkere wens voor een belangrijkere rol voor het Europees Parlement (61 % van degenen die op 20-jarige leeftijd het onderwijs hebben verlaten), net als managers (64 %) en studenten (61 %). Respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen, willen ook vaker een prominentere rol voor het Europees Parlement (57 % in vergelijking met 48 % van degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben).

Zoals hierboven in de landenanalyse is opgemerkt, is er een verband tussen het algemene beeld van de respondenten van het Europees Parlement en de wens om een prominentere rol te spelen. Over het algemeen willen bijna acht op de tien van degenen met een positief beeld van de instelling een belangrijkere rol spelen (78 %), vergeleken met ongeveer drie op de tien van degenen met een negatief beeld (29 %).

QA4 Wilt u persoonlijk graag zien dat het Europees Parlement een belangrijkere of minder belangrijke rol speelt? (% — EU)

Belangrijker	Minder belangrijk	Geen verandering/Zoals het nu is (Spontaan)	Ik weet het niet
EU27	55	28	9	8
Leeftijd
15-24	58	20	10	12
25-39	56	28	9	7
40-54	55	30	8	7
55+	53	30	9	8
Onderwijs (einde van)
15—	51	28	8	13
16-19	51	33	9	7
20+	61	24	9	6
Nog steeds studeren	61	16	11	12
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	57	28	10	5
Beheerders	64	22	10	4
Andere witte halsbanden	58	28	8	6
Handarbeiders	50	34	8	8
Huis personen	51	27	11	11
Werkloos	52	29	7	12
Gepensioneerd	51	31	9	9
Studenten	61	16	11	12
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	48	34	8	10
Van tijd tot tijd	52	32	8	8
Bijna nooit/nooit	57	26	10	7
Beeld van het Europees Parlement
Positief	78	9	10	3
Neutraal	48	30	11	11
Negatief	29	63	3	5

4.2 Perceptie van de EU

Dit deel van het verslag gaat over de houding ten opzichte van de EU en hoe deze in de loop van de tijd zijn veranderd. Burgers wordt met name gevraagd na te gaan hoe zij het lidmaatschap van de EU zien: of het nu goed of slecht is en waarom.

Net zoals de houding ten opzichte van het Europees Parlement het afgelopen jaar positief is gebleven, behoudt het imago van de EU ook een sterke positie, waarbij een duidelijke meerderheid van de burgers positief is over het EU-lidmaatschap en het belangrijk vindt voor hun land.

Deze positieve standpunten ondersteunen een duidelijke perceptie van de voordelen die het EU-lidmaatschap met zich meebrengt. De drie belangrijkste voordelen worden gezien als de bijdrage van de EU aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid, een betere samenwerking tussen de lidstaten en de economische groei op nationaal niveau.

Het imago van de EU is de afgelopen zes maanden negatiefer geworden, waarbij 47 % van de burgers zegt een positief beeld van de EU te hebben (-5 procentpunten sinds april-mei 2022). Het aandeel met een negatief beeld is 14 % (+ 2 pp), terwijl 38 % neutraal is (+ 2 pp). Deze veranderingen hebben de positieve verschuiving tussen november-december 2021 en april-mei 2022 omgedraaid, hoewel het beeld nog steeds relatief positief is bij het bekijken van trends op de langere termijn, met een kloof tussen de positieve en negatieve standpunten van 33 procentpunten.

Totaal „positief” Neutraal Totaal „Negatief” Ik weet het niet D78 In het algemeen roept de EU voor u een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld op? (% — EU) In elke EU-lidstaat komt een positief beeld van de EU vaker voor dan een negatief beeld, en in 23 landen is een positief beeld het meest voorkomende antwoord. In Slowakije, Spanje, Griekenland en Slovenië is de neutrale opvatting dominant.

Totaal „positief” Neutraal Totaal „Negatief” Ik weet het niet D78 In het algemeen roept de EU voor u een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld op? (%) De respondenten hebben waarschijnlijk een positief beeld van de EU in Ierland (70 %), Luxemburg (67 %), Portugal (65 %), Malta (64 %), Denemarken en Zweden (beide 63 %). Een negatief standpunt komt het meest voor in Griekenland (29 %), Slowakije (25 %), Tsjechië en Oostenrijk (beide 22 %).

Malta (64 %, + 6 procentpunten) en Denemarken (63 %, + 3 procentpunten) zijn de enige landen die een duidelijke toename van de positieve standpunten van de EU laten zien sinds april-mei 2022. In 15 landen hebben respondenten nu minder kans om te zeggen dat ze een positief beeld van de EU hebben, met de grootste dalingen in Polen (53 %, -9 procentpunten), Slovenië (43 %, -9 procentpunten), België (43 %, -8 procentpunten) en Portugal (65 %, -8 procentpunten). Het positieve standpunt is in de overige landen relatief stabiel gebleven.

In vergelijking met het najaar van 2021 worden de stijgingen in Malta (+ 12 procentpunten) en Denemarken (+ 10 procentpunten) echter groter, terwijl in Slowakije (+ 5 procentpunten), Roemenië, Oostenrijk en Luxemburg (+ 4 procentpunten) ook netto stijgingen worden geconstateerd. In tien lidstaten wordt een nettodaling geregistreerd en sinds het voorjaar van 2022 worden een aantal dalingen waarneembaar, zoals in Polen (-5 procentpunten) en Portugal (-2 procentpunten). In België is de daling van het aantal geannuleerd (+ 2 procentpunten). Sinds voor de Russische invasie zijn Slovenië (-9 procentpunten), Spanje (-6 procentpunten) en Duitsland (-5 procentpunten) de landen met de grootste netto afname van het positieve imago van de EU.

De sociaal-demografische analyse laat grote verschillen zien op basis van opleidingsniveau, beroep en financiële situatie. Respondenten die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben afgerond, hebben meer kans op een positief beeld dan degenen die 15 jaar of jonger zijn (57 % versus 35 %). Managers (61 %) en studenten (56 %) hebben het meest een positief beeld van de EU, met name in vergelijking met huisgenoten en werkloze respondenten (beide 34 %). Uit de analyse blijkt ook dat respondenten met de minste financiële moeilijkheden meer kans hebben op een positief imago (53 %), in vergelijking met degenen die de meeste moeilijkheden ondervinden (31 %).

Er is ook variatie per leeftijdsgroep, waarbij respondenten van 15-24 jaar meer kans hebben op een positief beeld van de EU (53 % tegenover 45 % van de 55-plussers).

Deelnemers die de Europese politiek volgen (57 %) hebben meer kans op een positief beeld van de EU dan degenen die dat niet doen (35 %).

D78 In het algemeen roept de EU voor u een zeer positief, vrij positief, neutraal, vrij negatief of zeer negatief beeld op? (% — EU)

Totaal „positief”	Neutraal	Totaal „Negatief”	Ik weet het niet
EU27	47	38	14	1
Leeftijd
15-24	53	38	8	1
25-39	48	39	13	0
40-54	46	38	16	0
55+	45	37	17	1
Onderwijs (einde van)
15—	35	43	20	2
16-19	42	41	17	0
20+	57	32	11	0
Nog steeds studeren	56	36	7	1
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	49	33	18	0
Beheerders	61	29	10	0
Andere witte halsbanden	50	37	13	0
Handarbeiders	40	44	16	0
Huis personen	34	46	19	1
Werkloos	34	45	20	1
Gepensioneerd	46	37	16	1
Studenten	56	36	7	1
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	31	36	31	2
Van tijd tot tijd	39	44	16	1
Bijna nooit/nooit	53	35	11	1
Volg de Europese politiek
Volg	57	32	11	0
Niet volgen	35	46	18	1

Meer dan zes op de tien Europeanen (62 %, -3 procentpunten sinds april-mei 2022) vinden het lidmaatschap van hun land een goede zaak, terwijl een op de tien (10 %, + 2 procentpunten) vindt dat het EU-lidmaatschap een slechte zaak is voor hun land en ongeveer een op de vier (27 %, + 1 procentpunt) neutraal is.

Net als bij andere kwesties is er de afgelopen zes maanden een negatieve verschuiving geweest, en dit heeft de positieve trend die werd waargenomen tussen november-december 2021 en april-mei 2022 omgekeerd. Het huidige standpunt blijft echter, net als andere maatregelen, positief bij het bekijken van trends op de langere termijn. De resultaten van de afgelopen jaren behoren tot de meest positieve resultaten in de afgelopen 15 jaar.

Een goede zaak Een slechte zaak Noch iets goeds, noch een slechte zaak Ik weet het niet QA7 Over het algemeen, denkt u dat (onze land) lid is van de EU? (% — EU) Hoewel het de meerderheid is in 25 lidstaten, zijn er aanzienlijke verschillen tussen de landen. Respondenten denken waarschijnlijk dat het EU-lidmaatschap een goede zaak is voor hun land in Luxemburg (90 %), Ierland (83 %), Litouwen en Malta (beide 79 %), tegenover 42 % in Oostenrijk, 43 % in Griekenland en 44 % in Slowakije. In Slowakije en Griekenland is de dominante opvatting dat het lidmaatschap noch goed noch slecht is voor hun land (respectievelijk 47 % en 44 %).

Roemenië (23 %) en Oostenrijk (20 %) zijn de enige landen waar ten minste één op de vijf vindt dat het EU-lidmaatschap een slechte zaak is voor hun land.

Een positief beeld van het EU-lidmaatschap komt het meest voor in noordelijke en zuidwestelijke gebieden van Europa, en het minst gebruikelijk in Zuid- en vooral Zuidoost-Europa.

Kaart Legend QA7 Over het algemeen, denkt u dat (onze land) lid is van de EU? (% — een goede zaak) In vijf lidstaten is het aantal positieve meningen over het EU-lidmaatschap sinds april-mei 2022 toegenomen, de grootste in Malta (79 %, + 5 procentpunten). In 13 landen hebben respondenten nu minder kans om te zeggen dat het lidmaatschap van hun land tot de EU een goede zaak is, met de grootste dalingen in Estland (66 %, -10 procentpunten), Slovenië (58 %, -9 procentpunten), Duitsland (70 %, -7 procentpunt) en Polen (65 %, -7 procentpunten). Het positieve standpunt is in de overige negen landen relatief stabiel gebleven.

Een goede zaak Noch iets goeds, noch een slechte zaak Een slechte zaak Ik weet het niet QA7 Over het algemeen, denkt u dat (onze land) lid is van de EU? (%) Zoals in voorgaande jaren is opgemerkt, blijkt uit de huidige sociaal-demografische analyse dat de steun voor het EU-lidmaatschap onder jongere respondenten sterker is. De steun is het hoogst onder de 15-24 jaar (68 %) en de laagste onder de 55+ (60 %).

Uit de analyse blijkt ook dat degenen die het langst in het onderwijs zijn gebleven (72 %) veel meer kans hebben om te denken dat het EU-lidmaatschap van hun land een goede zaak is dan degenen die van 16 tot 19 jaar naar school zijn gegaan (55 %) of 15 jaar en jonger (51 %). De steun is ook hoog onder managers (76 %) en studenten (73 %), vooral in vergelijking met huisgenoten (48 %).

De steun voor het EU-lidmaatschap is veel hoger onder degenen die zelden/nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen (70 %) in vergelijking met degenen die van tijd tot tijd problemen hebben (52 %) of meestal (43 %).

Deze patronen zijn vergelijkbaar met die welke hierboven zijn waargenomen met betrekking tot het algemene beeld van de EU van de respondenten en de antwoorden op de twee vragen zijn nauw met elkaar verbonden. Respondenten die een positief beeld van de EU hebben, denken meestal dat het lidmaatschap van hun land van de EU een goede zaak is (89 %), terwijl slechts 16 % dit denkt als hun imago van de EU negatief is.

QA7 Over het algemeen, denkt u dat (onze land) lid is van de EU? (% — EU)

Een goede zaak	Een slechte zaak	Noch iets goeds, noch een slechte zaak	Ik weet het niet
EU27	62	10	27	1
Leeftijd
15-24	68	7	23	2
25-39	63	10	27	0
40-54	61	10	28	1
55+	60	10	29	1
Onderwijs (einde van)
15—	51	11	35	3
16-19	55	12	32	1
20+	72	7	20	1
Nog steeds studeren	73	6	20	1
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	63	10	26	1
Beheerders	76	7	17	0
Andere witte halsbanden	63	9	27	1
Handarbeiders	54	13	32	1
Huis personen	48	10	40	2
Werkloos	58	10	30	2
Gepensioneerd	60	10	28	2
Studenten	73	6	20	1
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	43	18	36	3
Van tijd tot tijd	52	12	35	1
Bijna nooit/nooit	70	7	22	1
Beeld van de EU
Totaal „positief”	89	2	9	0
Neutraal	46	8	45	1
Totaal „Negatief”	16	41	41	2

Tweederde van de burgers (66 %) vindt het belangrijk voor hen dat hun land een lidstaat van de EU is (-4 procentpunten sinds april-mei 2022).25 Respondenten werd gevraagd om een schaal van 1 tot 10 te gebruiken, waarbij „1” betekent „helemaal niet belangrijk” en 10 betekent „extreem belangrijk”. In deze analyse omvat „belangrijk” degenen die een score van 7-10 geven, „niet belangrijk” een score van 1-4 en „matig belangrijk” een score van 5 of 6. Ongeveer een op de tien (11 %, + 2 pp) vindt het niet belangrijk, en iets meer dan een op de vijf (22 %, + 2 pp) zijn neutraal. Sinds het najaar van 2021 is dit echter een nettotoename (+ 5 procentpunten) van het percentage burgers dat het belangrijk vindt dat hun land een lidstaat van de EU is, toen bijna een kwart neutraal was (24 %, -2 procentpunt) en 14 % (-3 procentpunten) dat dit niet belangrijk was.

(Okt/nov 2022 — apr/mei 2021) Totaal „Niet belangrijk” (1-4) 11 (+ 2) Totaal „Neutraal” (5-6) 22 (+ 2) Ik weet het niet 1 (=) Totaal „Belangrijk” (7-10) 66 (-4) QA8 Hoe belangrijk is het voor u dat (onze land) een lidstaat van de Europese Unie is? Gebruik een schaal van 1 tot 10 waarbij 1 betekent „helemaal niet belangrijk” en 10 betekent „extreem belangrijk”? (% — EU27) Een meerderheid van de respondenten in elke lidstaat vindt het belangrijk dat hun land lid is van de EU, hoewel de verhoudingen sterk uiteenlopen: van 89 % in Luxemburg, 83 % in Ierland en 82 % in zowel Litouwen als Malta, tot 48 % in Slowakije en 54 % in elk van Bulgarije, Cyprus en Roemenië. Tsjechië (21 %) is het enige land waar maar liefst één op de vijf zegt dat het voor hen niet belangrijk is dat hun land lid is van de EU.

In Zuidoost-landen zoals Cyprus, Roemenië en Bulgarije en in sommige Oost-Europese landen, zoals Tsjechië en Slowakije, is het belang van het feit dat de respondenten een lidstaat van de EU zijn minder belangrijk dan in andere landen. Respondenten in landen in het noorden van Europa zien het lidmaatschap van hun land eerder als belangrijk.

Kaart Legend QA8 Hoe belangrijk is het voor u dat (onze land) een lidstaat van de Europese Unie is? Gebruik een schaal van 1 tot 10 waarbij 1 betekent „helemaal niet belangrijk” en 10 betekent „extreem belangrijk”? — Totaal „Belangrijk (7-10) (%) De vorige enquête (april-mei 2022) meldde een aantal grote stijgingen van de percentages die het lidmaatschap van hun land van de EU belangrijk vinden. Sindsdien zijn de bevindingen voor individuele landen meestal negatiever geworden of stabiel gebleven.

In 14 landen is het belang van het lidmaatschap met ten minste drie procentpunten afgenomen, met de grootste in Portugal (75 %, -10 procentpunten), Estland (62 %, -9 procentpunten), België (66 %, -8 procentpunt) en Slovenië (59 %, -8 procentpunten). Er zijn kleine stijgingen in twee landen: Luxemburg (89 %, + 3 pp) en Zweden (73 %, + 3 pp).

In vergelijking met vóór de Russische invasie in Oekraïne wordt in het najaar van 2021 echter alleen een nettodaling geregistreerd in Slovenië (-4 procentpunten) met een nettotoename in in totaal 20 lidstaten, waarvan de grootste in Litouwen (+ 20 procentpunten), Malta (+ 18 procentpunten) en Luxemburg (+ 17 procentpunten).

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA8 Hoe belangrijk is het voor u dat (onze land) een lidstaat van de Europese Unie is? Gebruik een schaal van 1 tot 10 waarbij 1 betekent „helemaal niet belangrijk” en 10 betekent „extreem belangrijk”? (% — totaal „Belangrijk”) Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat de meerderheid in elke groep het belangrijk vindt dat hun land lid is van de EU, maar deze opvattingen worden sterker gedragen door mensen met een hoger onderwijsniveau en minder financiële problemen. Dit komt overeen met de resultaten van de vorige vraag waarbij deze groepen eerder dachten dat het lidmaatschap van hun land tot de EU een goede zaak was.

In het bijzonder vindt ongeveer driekwart (76 %) van degenen die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben gevolgd, het EU-lidmaatschap van hun land belangrijk, tegenover 62 % die in de leeftijd van 16-19 was voltooid en 53 % van de 15 jaar of jonger. Van de sociaal-beroepsgroepen zijn managers (79 %) en studenten (77 %) het meest geneigd om te zeggen dat het EU-lidmaatschap belangrijk is, vooral in vergelijking met huisgenoten (53 %).

Respondenten die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen (73 %) hebben meer kans om te zeggen dat het voor hen belangrijk is dat hun land lid is van de EU, vergeleken met degenen die van tijd tot tijd problemen hebben (60 %) of meestal (48 %).

Er is enige variatie per leeftijdsgroep, waarbij de leeftijdscategorie 15-24 jaar (71 %) het meest waarschijnlijk zal zeggen dat het lidmaatschap van hun land tot de EU belangrijk is (tegenover 65 % van de 55-plussers).

Het is niet verrassend dat negen op de tien (90 %) respondenten met een positief beeld van de EU zeggen dat het lidmaatschap van hun land belangrijk is voor hen, tegenover 23 % van degenen met een negatief imago.

QA8 Hoe belangrijk is het voor u dat (onze land) een lidstaat van de Europese Unie is? Gebruik een schaal van 1 tot 10 waarbij 1 betekent „helemaal niet belangrijk” en 10 betekent „extreem belangrijk”? (%- EU)

Totaal „Belangrijk”	Totaal „Neutraal”	Totaal „Niet belangrijk”	Ik weet het niet
EU27	66	22	11	1
Leeftijd
15-24	71	20	7	2
25-39	68	21	11	0
40-54	66	22	11	1
55+	65	22	12	1
Onderwijs (einde van)
15—	53	30	14	3
16-19	62	24	13	1
20+	76	16	8	0
Nog steeds studeren	77	17	4	2
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	68	18	13	1
Beheerders	79	15	6	0
Andere witte halsbanden	69	21	10	0
Handarbeiders	60	26	13	1
Huis personen	53	33	12	2
Werkloos	58	26	14	2
Gepensioneerd	65	22	12	1
Studenten	77	17	4	2
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	48	30	19	3
Van tijd tot tijd	60	27	12	1
Bijna nooit/nooit	73	18	8	1
Beeld van de EU
Totaal „positief”	90	9	1	0
Neutraal	53	36	9	2
Totaal „Negatief”	23	30	46	1

Meer dan zeven op de tien EU-burgers (72 %, geen verandering sinds november-december 2021) zijn van mening dat hun land er per saldo baat bij heeft gehad om deel uit te maken van de EU. Iets meer dan een op de vijf (22 %, -1 pp) zegt dat hun land niet heeft geprofiteerd van zijn lidmaatschap.

Geprofiteerd Niet geprofiteerd Ik weet het niet QA9 Als u rekening houdt met alles, zou u zeggen dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het al dan niet lid zijn van de EU? (% — EU)

In elke EU-lidstaat zegt meer dan de helft van de respondenten dat hun land heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, en dit geldt voor meer dan negen op de tien respondenten in Malta (95 %), Ierland (92 %), Luxemburg en Litouwen (beide 91 %). Dit percentage is het laagst in Oostenrijk (55 %), gevolgd door Bulgarije (60 %), Italië (61 %) en Frankrijk (63 %). Oostenrijk heeft het hoogste percentage van degenen die denken dat hun land niet heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap (38 %).

De bevindingen voor de afzonderlijke lidstaten zijn grotendeels stabiel gebleven sinds november-december 2021. Slechts zes lidstaten registreren een wijziging van ten minste drie procentpunten in het percentage dat aangeeft dat hun land heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap. In drie landen is er sprake van een stijging: Malta (95 %, + 6 procentpunten), Finland (78 %, + 6 pp) en Zweden (75 %, + 4 pp). Er zijn dalingen te zien in Ierland (92 %, -3 pp), Kroatië (80 %, -3 pp) en Cyprus (68 %, -3 pp).

Okt/nov 2022 Nov/dec 2021 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 QA9 Als u rekening houdt met alles, zou u zeggen dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het al dan niet lid zijn van de EU? (% — geprofiteerd)

Sociaal-demografische verschillen komen nauw overeen met die welke reeds zijn waargenomen met betrekking tot de vraag of het EU-lidmaatschap als een goede zaak wordt beschouwd. De mening dat hun land EU-lidmaatschap heeft genoten, is het sterkst onder degenen die op 20-jarige leeftijd of ouder onderwijs hebben afgerond (81 %) in vergelijking met degenen die op 15-jarige leeftijd of jonger het onderwijs hebben verlaten (60 %).

Naar sociaal-professionele groep is het percentage het hoogst onder managers (84 %) en studenten (81 %) en het laagste onder huisgenoten (59 %). Respondenten die zelden of nooit problemen hebben met rekeningen (77 %) hebben meer kans om te denken dat hun land baat heeft gehad bij het EU-lidmaatschap, in vergelijking met degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben (55 %).

Het bekende leeftijdsverschil is van toepassing, aangezien jongere mensen meer kans hebben om de voordelen van het EU-lidmaatschap te zien dan ouderen (77 % van de 15-24-jarigen in vergelijking met 68 % van de 55-plussers).

QA9 Als u rekening houdt met alles, zou u zeggen dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het al dan niet lid zijn van de EU? (% — EU)

Geprofiteerd	Niet geprofiteerd	Ik weet het niet
EU27	72	22	6
Leeftijd
15-24	77	15	8
25-39	74	21	5
40-54	72	23	5
55+	68	25	7
Onderwijs (einde van)
15—	60	30	10
16-19	67	27	6
20+	81	15	4
Nog steeds studeren	81	12	7
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	75	20	5
Beheerders	84	14	2
Andere witte halsbanden	76	20	4
Handarbeiders	66	29	5
Huis personen	59	30	11
Werkloos	65	26	9
Gepensioneerd	67	24	9
Studenten	81	12	7
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	55	36	9
Van tijd tot tijd	65	28	7
Bijna nooit/nooit	77	8	5

De bijdrage van de EU aan vrede en stabiliteit wordt gezien als haar belangrijkste voordeel, en dit is het afgelopen jaar belangrijker geworden.

Er zijn drie belangrijke redenen waarom burgers overwegen waarom hun land heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU: het feit dat de EU bijdraagt aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid (36 %, + 6 procentpunten sinds november-december 2021), dat de EU de samenwerking tussen hun land en andere landen van de EU verbetert (35 %, + 3 procentpunten) en dat de EU bijdraagt aan de economische groei van hun land (30 %, geen verandering). In deze enquête werd alle respondenten gevraagd om rekening te houden met de belangrijkste voordelen van het EU-lidmaatschap, ongeacht hun algemene mening over de vraag of hun land al dan niet heeft geprofiteerd.

De EU draagt bij tot het handhaven van vrede en het versterken van de veiligheid Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (ONZE RAAD) en de andere landen van de EU De EU draagt bij aan de economische groei in (onze land) De EU geeft mensen (NATIONALITEIT) een sterkere stem in de wereld De EU brengt (NATIONALITEIT) mensen nieuwe arbeidskansen Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (OUR RAAD) en countnes buiten de EU De EU verbetert de levensstandaard van mensen (NATIONALITEIT) De EU helpt (ons land) om klimaatverandering aan te pakken De EU draagt bij aan de democratie in (onze land) De EU helpt (ons land) bij de bestrijding van terrorisme (Nationaliteit) mensen hebben een aanzienlijke invloed op beslissingen op EU-niveau U bent in het algemeen voorstander van de EU (SPONTANEOUS) Overige (SPONTANEOUS) Ik weet het niet Okt/nov 2022 QA10ab Ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het feit dat hij lid is van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken (onze land) heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — EU27)

De volgende belangrijkste voordelen van het EU-lidmaatschap zijn dat de EU mensen nieuwe kansen biedt op het werk (23 %, -1 procentpunt) en dat de EU mensen in hun land sterker inspraak geeft in de wereld (23 %, + 3 procentpunten).

De bijdrage van de EU aan de economische groei is het hoogst (of gezamenlijk het hoogst) als voordeel van het EU-lidmaatschap in negen lidstaten, terwijl in zeven landen de hoogste (of gezamenlijke hoogste) reactie is dat het mensen nieuwe arbeidskansen biedt. Er zijn zeven landen waar de bijdrage van de EU aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid het hoogst is (of gezamenlijk het hoogst is). In zeven landen is het hoogste (of gezamenlijk hoogste) voordeel dat de EU de samenwerking tussen hun land en andere lidstaten verbetert. In Polen is de positieve impact van de EU op de levensstandaard van de bevolking het hoogste gemeenschappelijke voordeel.

QA10ab Ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken dat (onze land) heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (%)

EU27	ZIJN	BG	CZ	DK	DE	EE	EVT.	EL	ES	FR	HR	HET	CY	LV	LT	LU	HUSSEIN	MT	NL	BIJ	PL	PT	RO	SI	SK	FI	SE
De EU draagt bij tot het handhaven van vrede en het versterken van de veiligheid	36	35	29	37	38	47	38	19	46	28	36	34	34	45	41	43	27	27	21	48	29	34	24	26	29	29	42	47
Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (ONZE RAAD) en de andere landen van de EU	35	38	33	35	59	44	30	20	35	30	28	24	34	24	32	24	34	24	23	65	32	22	31	22	29	27	57	72
De EU draagt bij aan de economische groei in (onze land)	30	29	25	32	34	28	38	48	27	39	23	32	21	36	30	44	40	38	49	41	31	35	38	26	42	27	25	27
De EU geeft mensen (NATIONALITEIT) een sterkere stem in de wereld	23	26	18	19	31	19	13	31	39	20	28	17	31	21	13	15	32	19	29	13	28	20	31	21	12	18	15	18
De EU brengt (NATIONALITEIT) mensen nieuwe arbeidskansen	23	17	53	38	15	16	38	38	21	22	15	51	21	27	27	38	25	40	40	9	25	32	29	39	31	43	31	24
Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (OUR RAAD) en landen buiten de EU	18	21	15	13	20	20	15	10	20	18	14	18	23	11	13	9	14	14	19	25	21	17	14	18	13	15	21	16
De EU verbetert de levensstandaard van mensen (NATIONALITEIT)	18	19	21	26	12	13	32	40	16	22	12	32	9	20	30	38	19	30	25	11	23	35	25	27	26	19	15	5
De EU helpt (ons land) om klimaatverandering aan te pakken	16	18	7	6	18	18	5	16	14	14	14	17	22	18	2	8	15	17	19	25	22	10	13	13	10	17	10	19
De EU draagt bij aan de democratie in (onze land)	15	17	17	16	10	18	7	14	15	18	10	12	14	21	10	14	14	19	21	5	13	17	18	21	14	14	7	5
De EU helpt (ons land) bij de bestrijding van terrorisme	13	19	13	11	18	13	8	11	11	12	17	13	13	11	7	8	9	12	12	16	15	10	8	14	6	13	9	14
(Nationaliteit) mensen hebben een aanzienlijke invloed op beslissingen op EU-niveau	12	13	6	6	10	10	4	13	11	9	13	10	15	4	4	8	16	15	20	6	17	15	9	14	4	9	6	17
Ik weet het niet	5	3	7	6	1	3	5	3	5	5	12	1	7	7	7	3	2	3	2	2	4	2	7	4	6	7	4	2

Voordatde resultaten van het land nader worden geanalyseerd, is het interessant om de belangrijkste voordelen te onderzoeken op basis van de vraag of respondenten denken dat hun land al dan niet heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap.

Er komen drie redenen naar voren met duidelijke afstand tot de anderen onder de respondenten die denken dat hun land baat heeft gehad bij het lidmaatschap van de EU: dat de EU bijdraagt aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid (40 %), dat het lidmaatschap van de EU de samenwerking tussen hun land en de andere landen van de EU verbetert (38 %) en dat de EU bijdraagt aan de economische groei in hun land (35 %).

Degenen die eerder hadden gezegd dat hun land niet heeft geprofiteerd, delen twee van dezelfde redenen op de vraag waarom mensen zouden denken dat hun land baat had gehad bij het lidmaatschap, namelijk de verbetering van de samenwerking met andere EU-landen (27 %) en de bijdrage van de EU aan vrede en veiligheid (26 %). De bijdrage aan de economische groei maakt geen deel uit van hun top drie antwoorden; in plaats daarvan zijn de voordelen die gezamenlijk het op drie na hoogste zijn de nieuwe arbeidskansen voor hun mensen en dat de EU mensen in hun land sterker inspraak geeft in de wereld (beide 19 %).

Wat de gedetailleerde landenanalyse betreft, vinden we dat respondenten in Nederland (48 %), Zweden en Duitsland (beide 47 %) het meest waarschijnlijk de bijdrage van de EU aan de handhaving van de vrede en het versterken van de veiligheid vermelden, terwijl dit voordeel het minst waarschijnlijk zal worden genoemd in Ierland (19 %) en Malta (21 %).

De bijdrage van de EU aan de samenwerking tussen de lidstaten wordt benadrukt door meer dan de helft van de respondenten in Zweden (72 %), Nederland (65 %), Denemarken (59 %) en Finland (57 %). Dit is het minst waarschijnlijk te zien als een voordeel van het lidmaatschap van respondenten in Ierland (20 %), Roemenië en Polen (beide 22 %).

De bijdrage van de EU aan de economische groei wordt gezien als een belangrijk voordeel van het EU-lidmaatschap in Malta (49 %), Ierland (48 %) en Litouwen (44 %). Dit is het minst waarschijnlijk te zien als een voordeel van het lidmaatschap van respondenten in Italië (21 %) en Frankrijk (23 %).

De analyse toont ook enkele grote cijfers voor andere voordelen. De bijdrage van de EU aan nieuwe arbeidskansen wordt vermeld met 53 % in Bulgarije, 51 % in Hongarije en 43 % in Slowakije. Een groot deel in Griekenland (39 %) zegt dat de EU mensen in hun land sterker inspraak geeft in de wereld. In Ierland zegt 40 % dat het EU-lidmaatschap de levensstandaard van mensen verbetert.

Op landniveau zijn er sinds november-december 2021 enkele grote veranderingen opgetreden in de verhoudingen waarin verschillende voordelen van het EU-lidmaatschap worden vermeld.

In de meeste landen zal de bijdrage van de EU aan de handhaving van de vrede en de versterking van de veiligheid nu eerder worden vermeld dan in november-december 2021. De grootste stijgingen zijn te zien in Letland (41 %, + 16 procentpunten), Litouwen (43 %, + 15 procentpunten), Nederland (48 %, + 13 procentpunt) en Estland (38 %, + 12 procentpunten). Hongarije is het enige land dat een daling vertoont sinds november-december 2021 (27 %, -3 pp).

In 13 landen is de bijdrage van de EU aan de samenwerking tussen de lidstaten toegenomen. De grootste stijgingen zijn te zien in Estland (30 %, + 7 pp), Spanje (30 %, + 7 pp) en Zweden (72 %, + 7 pp). Vier lidstaten tonen een afname van het aandeel dat zegt dat het EU-lidmaatschap voorziet in samenwerking tussen de lidstaten: Letland (32 %, -9 procentpunten), Slovenië (29 %, -6 procentpunten), Griekenland (35 %, -5 pp) en Malta (23 %, -3 pp).

In 11 landen is er sinds november-december 2021 een toename van het aandeel dat zegt dat de EU bijdraagt aan de economische groei van hun land. De grootste stijgingen zijn te zien in Bulgarije (25 %, + 7 procentpunt) en Griekenland (27 %, + 7 procentpunten). Zes landen vertonen een daling, met name Letland (30 %, -11 procentpunt) en Nederland (41 %, -8 procentpunt).

De andere grote veranderingen sinds november-december 2021 zijn dat respondenten in Malta meer geneigd zijn om te zeggen dat mensen een significante invloed hebben op beslissingen op EU-niveau (20 %, + 11 procentpunten), terwijl de respondenten in Letland veel minder geneigd zijn om te zeggen dat de EU mensen nieuwe arbeidskansen biedt (27 %, -20 procentpunten).

Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (ONZE RAAD) en de andere landen van de EU De EU brengt (NATIONALITEIT) mensen nieuwe arbeidskansen De EU draagt bij aan de economische groei in (onze land) De EU draagt bij tot het handhaven van vrede en het versterken van de veiligheid De EU verbetert de levensstandaard van mensen (NATIONALITEIT) QA10ab Ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken dat (onze land) heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — Het meest genoemde antwoord per land)

Vanuit sociaal-demografisch oogpunt zijn de resultaten over het algemeen consistent in de verschillende groepen. Twee van de voordelen laten verschillen zien per opleidingsniveau en financiële positie: betere samenwerking tussen de lidstaten en de voordelen van economische groei. Deze voordelen zullen eerder worden genoemd door degenen die langer in het onderwijs bleven en door degenen die nooit of zelden moeite hebben met het betalen van rekeningen. Daarentegen wordt de rol van de EU in de strijd tegen het terrorisme vaker genoemd door minder opgeleide respondenten en degenen die meestal moeite hebben met het betalen van rekeningen.

QA10ab Ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken dat (onze land) heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — EU)

De EU draagt bij tot het handhaven van vrede en het versterken van de veiligheid	De EU draagt bij aan de economische groei in (Ons land)	Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (ons land) en de andere landen van de EU	Lidmaatschap van de EU verbetert de samenwerking tussen (ons land) en landen buiten de EU	De EU geeft mensen (NATIONALITEIT) een sterkere stem in de wereld	De EU helpt (Ons land) in de strijd tegen het terrorisme	De EU helpt (Ons land) om klimaatverandering aan te pakken	De EU brengt (NATIONALITEIT) mensen nieuwe arbeidskansen	Ik weet het niet
EU27	36	30	35	18	23	13	16	23	5
Onderwijs (einde van)
15—	35	25	25	16	23	16	17	21	9
16-19	36	28	32	19	23	14	15	24	6
20+	38	34	43	19	23	12	15	22	3
Nog steeds studeren	36	32	37	19	25	11	19	25	4
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	34	24	28	15	22	19	15	21	10
Van tijd tot tijd	35	25	32	19	26	14	17	23	6
Bijna nooit/nooit	38	33	37	18	22	12	15	23	4

De respondenten werden ook gevraagd om na te denken waarom hun land mogelijk geen baat heeft gehad bij het lidmaatschap van de EU, ongeacht hun eigen mening over dit onderwerp. De belangrijkste redenen waarom mensen denken dat hun land niet heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap, zijn dat nationale burgers zeer weinig invloed hebben op beslissingen op EU-niveau (34 %, + 4 procentpunten sinds november/december 2021), en dat kwesties die belangrijk zijn voor hun land het best worden aangepakt op nationaal niveau (30 %, + 2 procentpunten).

Een op de vier zegt dat de nationale regering weinig invloed heeft op besluiten op EU-niveau (25 %, + 3 procentpunten), terwijl een op de vijf zegt dat de economie van hun land het beter zou kunnen doen buiten de EU (20 %, + 4 procentpunten) en dat lid zijn van de EU de controle aan de buitengrenzen van hun land ondermijnt (20 %, + 1 procentpunt).

Deze reacties weerspiegelen een meer algemeen debat over de vraag of beleidsbeslissingen op EU- of nationaal niveau moeten worden genomen. In het verslag over de belangrijkste uitdagingen van onze Times was26 Belangrijkste uitdagingen in onze tijd, Special Eurobarometer 526 https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2694 de meerderheid van mening dat verschillende beleidsterreinen gelijkelijk op EU-niveau en op nationaal niveau moeten worden behandeld. Voor veel beleidsterreinen hadden respondenten meer kans om te zeggen dat de kwestie op EU-niveau moet worden aangepakt dan op nationaal niveau; deze omvatten de bestrijding van terrorisme, migratie en vluchtelingen, het milieu en klimaatverandering, het veiligheids- en defensiebeleid en het energiebeleid. De problemen die burgers eerder op nationaal niveau dan op EU-niveau zouden willen aanpakken, waren gezondheid, werkgelegenheid en sociale bescherming.

Nov/dec 2021 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 (Nationaliteit) mensen hebben zeer weinig invloed op beslissingen op EU-niveau Kwesties die belangrijk zijn voor (NATIONALITEIT) mensen kunnen het best op nationaal niveau worden aangepakt. De regering van de EU heeft weinig invloed op besluiten die op EU-niveau worden genomen. De economie van de EU zou het beter kunnen doen als buiten de EU Lid zijn van de EU ondermijnt de controle op (onze landsgrenzen) De EU verlaagt de levensstandaard van de EU (NATIONALITEIT) Lid zijn van de EU maakt (ons land) kwetsbaarder voor de negatieve gevolgen van de globalisering De EU brengt banen voor mensen in gevaar (NATIONALITEIT) De stem van onze land in de wereld wordt verwaterd door lid te zijn van de EU Lid zijn van de EU brengt (Onze RAAD) meer in gevaar wat betreft het handhaven van vrede en veiligheid in (ONZE RAAD) Lid zijn van de EU is slecht voor de democratie in ons land. U bent over het algemeen tegen de EU (Spontaan) Andere (Spontaan) Ik weet het niet QA11ab Nog steeds ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken dat (onze land) geen baat heeft gehad bij het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — EU27)

In 17 lidstaten is de meest voorkomende (of gezamenlijke meest voorkomende) reden waarom hun land niet heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap, dat nationale burgers zeer weinig invloed hebben op beslissingen die op EU-niveau worden genomen. In 10 landen is de hoogste (of gezamenlijke hoogste)reden dat belangrijke kwesties het best op nationaal niveau kunnen worden aangepakt.

In Italië is de meest gegeven reden dat de nationale regering zeer weinig invloed heeft op besluiten op EU-niveau, terwijl de belangrijkste reden in Frankrijk is dat de EU de levensstandaard van de nationale burgers verlaagt.

QA11ab Nog steeds ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken dat (onze land) geen baat heeft gehad bij het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (%)

EU27	ZIJN	BG	CZ	DK	DE	EE	EVT.	EL	ES	FR	HR	HET	CY	LV	LT	LU	HUSSEIN	MT	NL	BIJ	PL	PT	RO	SI	SK	FI	SE
(Nationaliteit) mensen hebben zeer weinig invloed op beslissingen op EU-niveau	34	30	39	44	52	37	44	31	41	31	25	38	29	46	45	32	32	36	26	51	34	28	20	37	41	32	48	55
Kwesties die belangrijk zijn voor (NATIONALITEIT) mensen kunnen het best op nationaal niveau worden aangepakt.	30	30	35	43	39	32	26	32	41	24	19	37	28	27	17	25	34	37	33	53	31	30	32	26	21	36	45	54
De regering van de EU heeft weinig invloed op besluiten die op EU-niveau worden genomen.	25	27	33	35	31	17	26	23	40	17	14	34	33	36	28	26	22	32	27	32	22	27	19	35	32	29	31	32
De economie van de EU zou het beter kunnen doen als buiten de EU	20	14	14	26	23	25	13	11	26	16	18	21	20	22	14	5	12	14	21	25	27	14	16	16	9	16	21	32
Lid zijn van de EU ondermijnt de controle op (onze land) buitengrenzen	20	24	14	16	28	28	6	20	14	12	20	21	20	16	5	9	15	18	26	23	29	16	20	14	16	27	7	20
De EU verlaagt de levensstandaard van mensen (NATIONALITEIT)	17	21	17	14	8	20	11	8	21	10	34	17	14	18	8	8	9	9	13	12	20	8	10	14	13	14	8	7
Lid zijn van de EU maakt (ons land) kwetsbaarder voor de negatieve gevolgen van de globalisering	17	16	19	16	15	15	14	16	23	16	15	21	20	23	11	14	16	22	25	20	22	18	22	18	19	19	18	17
De EU brengt banen voor mensen in gevaar (NATIONALITEIT)	17	22	12	12	9	17	16	13	21	13	27	23	16	34	15	11	13	13	22	19	23	11	11	16	9	16	6	17
De stem van onze land in de wereld wordt verwaterd door lid te zijn van de EU	14	19	16	9	15	10	13	20	13	15	15	9	17	5	8	8	20	14	18	9	15	17	13	15	9	16	6	3
Lid zijn van de EU brengt (Onze RAAD) meer in gevaar wat betreft het handhaven van vrede en veiligheid in (OUURLAND)	11	16	15	7	9	12	9	12	9	7	8	15	12	7	5	6	16	14	19	8	22	10	19	16	8	16	3	8
Lid zijn van de EU is slecht voor de democratie in ons land.	7	8	5	7	12	6	7	8	7	6	5	12	10	5	6	3	5	10	14	8	13	10	6	10	5	8	6	7
Ik weet het niet	11	7	12	5	5	7	16	18	4	15	16	1	11	3	18	24	12	8	12	1	4	17	19	7	11	6	11	3

Nogmaals, het is nuttig om een vergelijking te maken van de redenen waarom een land misschien niet heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap, tussen degenen die geloven dat hun land heeft geprofiteerd en degenen die geloven dat het niet heeft geprofiteerd.

Onder degenen die denken dat hun land hiervan heeft geprofiteerd, zijn de belangrijkste drie redenen dat nationale burgers zeer weinig invloed hebben op beslissingen op EU-niveau (34 %), kwesties die belangrijk zijn voor nationale burgers, het best worden aangepakt op nationaal niveau (32 %) en de regeringen van de lidstaten zeer weinig invloed hebben op beslissingen op EU-niveau (26 %).

Voor degenen die denken dat hun land niet heeft geprofiteerd, vallen de belangrijkste redenen in twee groepen: Enerzijds zijn er redenen voor het gebrek aan invloed voor mensen (34 %) en nationale regeringen (25 %) in EU-besluiten. In de tweede groep is een gemeenschappelijk standpunt dat de EU de levensstandaard van de nationale burgers verlaagt (29 %), de nationale economie het beter zou kunnen doen als buiten de EU (27 %) en kwesties die belangrijk zijn voor de nationale burgers het best op nationaal niveau worden aangepakt (26 %).

Als we naar de landenanalyse gaan, zien we dat in de EU als geheel de belangrijkste reden waarom mensen denken dat hun land niet heeft geprofiteerd van het EU-lidmaatschap, is dat nationale burgers zeer weinig invloed hebben op beslissingen die op EU-niveau worden genomen. Meer dan de helft van de respondenten in Zweden (55 %), Denemarken (52 %) en Nederland (51 %) noemt dit, maar niet meer dan een kwart in Portugal (20 %) en Frankrijk (25 %).

Meer dan de helft van de respondenten in Zweden (54 %) en Nederland (53 %) zegt dat belangrijke kwesties het best op nationaal niveau kunnen worden aangepakt, en dit wordt ook door een groot deel genoemd in Finland (45 %), Tsjechië (43 %) en Griekenland (41 %).

Respondenten in Griekenland (40 %), Cyprus (36 %), Tsjechië en Roemenië (beide 35 %) zullen het meest waarschijnlijk zeggen dat de nationale regering zeer weinig invloed heeft op besluiten die op EU-niveau worden genomen.

De mening dat de economie van hun land het buiten de EU beter zou kunnen doen, wordt gegeven door een relatief groot deel in Zweden (32 %), terwijl respondenten in Oostenrijk (29 %) het meest geneigd zijn om te zeggen dat lid zijn van de EU de controle over de buitengrenzen van hun land ondermijnt.

(Nationaliteit) mensen hebben zeer weinig invloed op beslissingen op EU-niveau De EU verlaagt de levensstandaard van mensen (NATIONALITEIT) Kwesties die belangrijk zijn voor (NATIONALITEIT) mensen kunnen het best op nationaal niveau worden aangepakt. De regering van ons land heeft weinig invloed op besluiten die op EU-niveau worden genomen. QA11ab Nog steeds ongeacht of u denkt dat (onze land) al dan niet heeft geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken dat (onze land) geen baat heeft gehad bij het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — Het meest genoemde antwoord per land)

Op het niveau van het land zijn er sinds november-december 2021 enkele wijzigingen opgetreden in de verhoudingen waarin verschillende redenen worden vermeld waarom het EU-lidmaatschap geen voordeel voor hun land is.

Het percentage dat zegt datde nationale burgers zeer weinig invloed hebben op besluiten op EU-niveau is toegenomen in 13 lidstaten, met name in Cyprus (46 %, + 11 procentpunten) en Spanje (31 %, + 10 procentpunten). Het is gedaald in zeven landen, met de grootste dalingen in Letland (45 %, -22 procentpunten) en Malta (26 %, -9 procentpunt).

Het aandeel dat zegt dat belangrijke kwesties het best op nationaal niveau worden aangepakt, is in 15 landen toegenomen. De grootste stijgingen zijn te zien in Kroatië (37 %, + 10 pp), Tsjechië (43 %, + 9 pp) en Hongarije (37 %, + 8 procentpunten). De grootste daling is te zien in Slovenië (21 %, -7 pp).

Respondenten zullen eerder zeggen dat de nationale regering zeer weinig invloed heeft op besluiten op EU-niveau in Bulgarije (33 %, + 8 procentpunten), Spanje (28 %, + 8 procentpunten) en Hongarije (32 %, + 7 procentpunten), terwijl het aandeel in Letland aanzienlijk is gedaald (28 %, -19 procentpunten).

Er zijn een aantal andere grote veranderingen op individuele items. Respondenten zeggen vaker dat het feit dat ze lid zijn van de EU hun land meer in gevaar brengt op het gebied van het handhaven van vrede en veiligheid in Luxemburg (16 %, + 11 procentpunten) en Portugal (19 %, + 10 procentpunten). Er is een toename in Malta in het percentage dat zegt dat de economie van hun land het beter zou kunnen doen buiten de EU (21 %, + 10 procentpunten). Tot slot is er in Letland sprake van een daling van het percentage dat zegt lid te zijn van de EU, waardoor hun land kwetsbaarder wordt voor de negatieve gevolgen van de globalisering (11 %, -11 procentpunt).

In de socio-demografische analyse zijn bevindingen zeer consistent in de verschillende groepen.

Er zijn enkele verschillen per opleidingsniveau: meer hoogopgeleide respondenten zeggen vaker dat nationale burgers zeer weinig invloed hebben op beslissingen die op EU-niveau worden genomen (36 % van degenen die op 20- of ouder het onderwijs hebben verlaten, tegenover 30 % van degenen die 15 jaar oud zijn) en dat kwesties die belangrijk zijn voor hun land het best worden aangepakt op nationaal niveau (34 % tegenover 26 %). Bovendien zullen mensen die moeite hebben met het betalen van rekeningen meestal vaker zeggen dat de EU de levensstandaard van mensen verlaagt (27 % tegenover 15 % van degenen die nooit of zelden problemen hebben).

Q11ab Nog steeds ongeacht of u denkt (onze land) heeft geprofiteerd of niet van het feit dat lid van de EU, welke van de volgende zijn de belangrijkste redenen waarom mensen denken (Onze LANDEN) heeft niet geprofiteerd van het lidmaatschap van de EU? In de eerste plaats? En dan? (Max. 3 antwoorden) (% — EU)

Lid zijn van de EU brengt (Onze RAAD) meer in gevaar wat betreft het handhaven van vrede en veiligheid in (ONZE RAAD)	De economie van de EU zou het beter kunnen doen als buiten de EU	Kwesties die belangrijk zijn voor (NATIONALITEIT) mensen kunnen het best op nationaal niveau worden aangepakt.	Lid zijn van de EU ondermijnt de controle op de buitengrenzen van onze landen	(Nationaliteit) mensen hebben zeer weinig invloed op beslissingen op EU-niveau	De regering van de EU heeft weinig invloed op besluiten die op EU-niveau worden genomen.	De EU verlaagt de levensstandaard van mensen (NATIONALITEIT)	Ik weet het niet
EU27	11	20	30	20	34	25	17	11
Onderwijs (einde van)
15—	10	20	26	20	30	25	16	14
16-19	13	20	29	21	33	26	19	10
20+	9	19	34	19	36	25	15	10
Nog steeds studeren	12	20	29	20	32	23	13	13
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	12	23	29	17	31	26	27	9
Van tijd tot tijd	13	20	28	21	33	26	18	10
Bijna nooit/nooit	10	19	32	20	35	25	15	11

V. OPWARMEN: DE BELANGSTELLING VAN DE BURGERS VOOR DE EU EN DE VOLGENDE EUROPESE VERKIEZINGEN

Inzijn laatste hoofdstuk van het verslag wordt de belangstelling van de burgers en de deelname aan de Europese democratische processen besproken. Het begint met het meten van de standpunten van de burgers over democratie in de EU en hun mening over de vraag of hun stem telt. Over het algemeen blijven de burgers positief tegenover de manier waarop democratie in de EU werkt, hoewel er onzekerheid bestaat over de vraag of „mijn stem telt in de EU en mijn land”. Het hoofdstuk richt zich vervolgens op de belangstelling van burgers voor Europese politiek en de mate waarin zij informatie krijgen over en volgen van de politiek in de EU.

De focus verschuift vervolgens naar de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2024, waarbij de kennis, interesse en waarschijnlijkheid van burgers worden onderzocht. Het is bemoedigend dat al meer dan de helft van de EU-burgers zegt geïnteresseerd te zijn in de volgende Europese verkiezingen, en tweederde zegt dat ze waarschijnlijk zullen stemmen.

5.1 Interesse in EU-aangelegenheden

Zoals blijkt uit het vorige hoofdstuk, wordt democratie gezien als de belangrijkste waarde voor het Europees Parlement om te verdedigen. In dit verband is het geruststellend dat een absolute meerderheid van de burgers nog steeds tevreden is met de democratie in de EU en in hun eigen land, hoewel de algehele tevredenheid over de manier waarop democratie in de EU en op nationaal niveau werkt sinds april-mei 2022 is afgenomen. Bijna zes op de tien burgers (54 %) zeggen tevreden te zijn met de manier waarop democratie in de EU werkt (-5 procentpunten), terwijl 40 % (+ 4 procentpunten) niet tevreden is. Wat het nationale niveau betreft, zijn iets minder dan zes op de tien respondenten (56 %, -4 procentpunten) tevreden met de manier waarop democratie op nationaal niveau werkt, terwijl meer dan vier op de tien (42 %, + 4 procentpunten) zeggen dat ze niet tevreden zijn.

Totaal „Satisfied” — Ons land Totaal „Satisfied” — De EU Totaal „Niet tevreden” — Ons land Totaal „niet tevreden” — de EU Weet het niet — Ons land Ik weet het niet — de EU SD18ab Bent u over het geheel genomen zeer tevreden, redelijk tevreden, niet erg tevreden of helemaal niet tevreden over de manier waarop democratie in ons land werkt? En hoe zit het met de manier waarop democratie in de EU werkt? (% — EU)

Zoals op andere punten is gebleken, heeft de negatieve verschuiving sinds april-mei 2022 de stijging in de afgelopen zes maanden omgedraaid, zodat de ratings voor zowel het EU- als het nationale niveau nu vergelijkbaar zijn met een jaar geleden, toen 53 % van de burgers tevreden was met de democratie in de EU en bijna zes op de tien (57 %) tevreden waren met de democratie in hun land.

In alle behalve vier landen is de meerderheid van de respondenten tevreden met demanier waarop de democratie in de EU werkt, met de hoogste percentages in Ierland, Denemarken (beide 78 %), Luxemburg (76 %), Malta (72 %) en Portugal (70 %). In drie lidstaten is ontevredenheid de meerderheid van mening: Griekenland (61 % ontevreden), Slowakije en Cyprus (beide 52 %). In Frankrijk zijn er gelijke proporties die tevreden en ontevreden zijn (beide 45 %). Malta heeft een zeer hoog percentage dat „zeer tevreden” is (38 %), terwijl Griekenland het enige land is waar ten minste één op de vijf helemaal niet tevreden is (26 %).

Zoals op andere punten is gebleken, heeft de negatieve verschuiving sinds april-mei 2022 de stijging in de afgelopen zes maanden omgedraaid, zodat de ratings voor zowel het EU- als het nationale niveau nu vergelijkbaar zijn met een jaar geleden, toen 53 % van de burgers tevreden was met de democratie in de EU en bijna zes op de tien (57 %) tevreden waren met de democratie in hun land.

In alle behalve vier landen is de meerderheid van de respondenten tevreden over de manier waarop democratie in de EU werkt, met de hoogste percentages in Ierland, Denemarken (beide 78 %), Luxemburg (76 %), Malta (72 %) en Portugal (70 %). In drie lidstaten is ontevredenheid de meerderheid van mening: Griekenland (61 % ontevreden), Slowakije en Cyprus (beide 52 %). In Frankrijk zijn er gelijke proporties die tevreden en ontevreden zijn (beide 45 %). Malta heeft een zeer hoog percentage dat „zeer tevreden” is (38 %), terwijl Griekenland het enige land is waar ten minste één op de vijf helemaal niet tevreden is (26 %).

Totaal „Satisfied” Totaal „Niet tevreden” Ik weet het niet SD18b En hoe zit het met de manier waarop democratie in de EU werkt? (%)

De tevredenheid over de manier waarop democratie op nationaal niveau werkt, verschilt sterk in de EU. Tevredenheid is de meerderheid in 17 landen, met de hoogste tevredenheid in Denemarken (89 %), Luxemburg (85 %), Ierland (84 %), Finland (83 %) en Zweden (82 %). In de overige tien landen is de meerderheid ontevreden, met de hoogste mate van ontevredenheid in Slowakije (68 %), Griekenland (65 %), Bulgarije (63 %), Kroatië (60 %) en Cyprus (59 %). In Bulgarije (27 %), Griekenland (26 %) en Slowakije (20 %) is ten minste één op de vijf helemaal niet tevreden”.

De tevredenheid over de manier waarop democratie op nationaal niveau werkt, is het hoogst in de noordelijke regio’s van Europa en is meestal lager in oostelijke en zuidelijke gebieden.

Kaart Legend SD18a Bent u over het geheel genomen zeer tevreden, redelijk tevreden, niet erg tevreden of helemaal niet tevreden over de manier waarop democratie in ons land werkt? (% — totaal „Satisfied”)

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt hetzelfde patroon voor tevredenheid over democratie op zowel nationaal als EU-niveau, met 15-24-jarigen, degenen die het langst in het onderwijs bleven, studenten en managers en mensen met minder financiële problemen die het meest waarschijnlijk tevreden zullen zijn. Zo is 60 % van de mensen met de minste financiële problemen tevreden met de manier waarop democratie in de EU werkt, tegenover 32 % die de meeste moeilijkheden ondervindt.

Hetzelfde patroon is te zien bij degenen die een positief beeld hebben van de EU of het Europees Parlement, zowel op nationaal als op EU-niveau. 82 % van de respondenten met een positief imago van het Europees Parlement zegt bijvoorbeeld tevreden te zijn met de manier waarop democratie in de EU werkt, tegenover 18 % met een negatief beeld ervan.

Bovendien zullen degenen die tevreden zijn met de manier waarop democratie op het ene niveau werkt, eerder tevreden zijn over de manier waarop zij op het andere niveau werken. Zo is 84 % die tevreden is met de manier waarop democratie in hun land werkt ook tevreden op EU-niveau, terwijl 77 % van degenen die niet tevreden zijn op het niveau van het land, ook op EU-niveau ontevreden zijn.

SD18 Bent u over het algemeen zeer tevreden, redelijk tevreden, niet erg tevreden of helemaal niet tevreden over de manier waarop democratie werkt in...? (%-EU)

Ons land	De EU
Totaal „Satisfied”	Totaal „Niet tevreden”	Totaal „Satisfied”	Totaal „Niet tevreden”
EU 27	56	42	54	40
Geslacht
Man	58	41	55	41
Vrouw	54	43	52	41
Leeftijd
15-24	62	33	62	28
25-39	56	43	56	40
40-54	52	46	52	44
55+	56	42	52	42
Onderwijs (einde van)
15—	49	48	43	48
16-19	52	46	50	45
20+	62	37	61	35
Nog steeds studeren	63	32	65	27
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	54	44	53	43
Beheerders	67	32	66	32
Andere witte halsbanden	57	42	59	37
Handarbeiders	50	48	49	47
Huis personen	48	48	42	47
Werkloos	45	54	46	48
Gepensioneerd	57	41	50	42
Studenten	63	32	65	27
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	32	66	32	61
Van tijd tot tijd	51	47	49	45
Bijna nooit/nooit	62	36	60	35
Tevredenheid over democratie in de EU
Tevreden	84	16	100
Niet tevreden	22	77	100
Beeld van het Europees Parlement
Positief	74	25	82	16
Neutraal	53	44	48	44
Negatief	28	71	18	78

Het percentage burgers dat het erover eens is dat hun stem telt in de EU is gedaald sinds april-mei 2022 (47 %, -6 procentpunten). Dit betekent dat het akkoord niet langer de meerderheidsstandpunt is, waarbij de resultaten terugkeren naar de niveaus die in 2020 en 2021 zijn waargenomen, na een positieve verschuiving (+ 10 procentpunten) tussen november-december 2021 en april-mei 2022. Het percentage dat het er niet mee eens is, is sinds april-mei 2022 toegenomen en bedraagt nu 49 % (+ 6 procentpunten).

Totaal „Akkoord” Totaal „Disree” Ik weet het niet D72.1 In hoeverre bent u het eens of oneens met elk van de volgende verklaringen? Mijn stem telt in de EU (% — EU)

In 12 lidstaten is een meerderheid van de respondenten het erover eens dat hun stem telt in de EU, met de hoogste niveaus in Zweden (80 %), Denemarken (78 %), Malta (71 %) en Nederland (68 %). In de overige 15 landen is een meerderheid het er niet mee eens, met de hoogste niveaus van meningsverschillen in Estland (79 %), Cyprus (74 %) en Griekenland (73 %).

In slechts drie lidstaten is het aandeel dat hun stem telt in de EU toegenomen: Zweden (80 %, + 6 procentpunten), Nederland (68 %, + 6 pp) en Malta (71 %, + 3 pp). De overeenkomst is in 16 lidstaten gedaald, met een daling van ten minste 10 procentpunten in Spanje (38 %, -11 procentpunt), Frankrijk (41 %, -11 procentpunt) en Cyprus (23 %, -10 procentpunten). Het akkoord is in de overige acht landen stabiel gebleven.

Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 D72.1 In hoeverre bent u het eens of oneens met elk van de volgende verklaringen? Mijn stem telt in de EU (% — Totaal „akkoord”)

In navolging van de daling op EU-niveau is het aandeel dat hun stem telt in hun land met vijf procentpunten gedaald tot 60 %. Het percentage dat het niet eens is, is met vier punten gestegen tot 37 %. Deze veranderingen keren de positieve verschuiving om tussen november-december 2021 en april-mei 2022, zodat de resultaten nu identiek zijn aan die van een jaar geleden.

Totaal „Akkoord” Totaal „Disree” Ik weet het niet D72.2 In hoeverre bent u het eens of oneens met elk van de volgende verklaringen? Mijn stem telt mee (onze land) (% — EU)

In 18 lidstaten is de meerderheid het eens met hun stem in hun land, met deze opvatting van ten minste acht op de tien in Zweden (97 %), Denemarken (93 %), Finland (85 %), Nederland (84 %) en Malta (81 %). In de overige negen landen denkt de meerderheid niet dat hun stem telt, met het hoogste niveau in Griekenland (68 %), Litouwen (66 %) en Cyprus (63 %).

In vergelijking met april-mei 2022 hebben respondenten in 16 landen nu minder kans om het eens te zijn met hun stemaantal in hun land, met de grootste dalingen in Litouwen (29 %, -11 procentpunten), Roemenië (41 %, -10 procentpunten), Frankrijk (61 %, -9 procentpunt) en Portugal (56 %, -9 procentpunt). De overeenkomst is in vier lidstaten toegenomen: Bulgarije (55 %, + 3 pp), Letland (46 %, + 3 pp), Finland (85 %, + 3 pp) en Zweden (97 %, + 3 pp). Het akkoord is in de andere zeven landen stabiel gebleven.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 D72.2 In hoeverre bent u het eens of oneens met elk van de volgende verklaringen? Mijn stem telt mee (onze land) (% — EU) Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat de meeste variatie optreedt door onderwijs en financiële situatie. Hoe langer een respondent in het onderwijs is gebleven, hoe waarschijnlijker zij het erover eens zijn dat hun stem telt in de EU, met een overeenkomst die varieert van 55 % van degenen die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben afgerond tot 35 % van degenen die een opleiding van 15 jaar of jonger hebben gevolgd.

Uit de analyse blijkt dat onder sociaal-professionele groepen managers het meest geneigd zijn het erover eens te zijn dat hun stem telt in de EU (59 %), met name in vergelijking met huisgenoten (34 %) en werklozen (36 %).

Hoe minder financiële moeilijkheden een respondent ervaart, hoe groter de kans dat zij het erover eens zijn dat hun stem in de EU telt. Van degenen die zelden of nooit problemen hebben, is 53 % het ermee eens, terwijl dit percentage veel lager is (27 %) onder degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben.

Respondenten die de EU-politiek volgen, zijn het er eerder over eens dat hun stem telt in de EU (57 % tegenover 35 % van degenen die de EU-politiek niet volgen).

D72.1 Inhoeverre bent u het eens of oneens met elk van de volgende verklaringen? Mijn stem telt in de EU (% — EU)

Totaal „Akkoord”	Totaal „Disree”
EU27	47	49
Onderwijs (einde van)
15—	35	60
16-19	45	51
20+	55	42
Nog steeds studeren	50	43
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	46	51
Beheerders	59	38
Andere witte halsbanden	51	46
Handarbeiders	44	S2
Huis personen	34	62
Werkloos	36	58
Gepensioneerd	46	49
Studenten	50	43
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	27	68
Van tijd tot tijd	42	54
Bijna nooit/nooit	53	43
Volg de Europese politiek
Volg	57	41
Niet volgen	35	59

In de sociaal-demografische analyse zullen respondenten die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben afgerond, eerder het erover eens zijn dat hun stem telt in hun eigen land (68 %), vergeleken met degenen die een opleiding van 15 jaar of jonger hebben afgerond (47 %). Onder de sociaal-professionele groepen zijn managers het meest geneigd om het eens te zijn (75 %), terwijl huiseigenaren en werkloze respondenten het minst geneigd zijn het eens te zijn (beide 46 %).

Hoe minder financiële moeilijkheden een respondent ervaart, hoe groter de kans dat ze het erover eens zijn dat hun stem telt in hun land. Van degenen die zelden of nooit problemen hebben, is 68 % het ermee eens, terwijl het akkoord 36 % is onder degenen die het grootste deel van de tijd problemen hebben.

Respondenten die de EU-politiek volgen, zijn het er eerder over eens dat hun stem telt in hun land (69 % tegenover 49 % van degenen die de EU-politiek niet volgen).

Er is een aanzienlijke overlapping tussen de twee vragen. Respondenten die het erover eens zijn dat hun stem telt in de EU, zijn het er meestal over eens (in 93 % van de gevallen) dat hun stem ook in hun eigen land telt.

D72.2 In hoeverre bent u het eens of oneens met elk van de volgende verklaringen? Mijn stem telt mee (onze land) (% — EU)

Totaal „Akkoord”	Totaal „Disree”
EU27	60	37
Onderwijs (einde van)
15—	47	50
16-19	59	39
20+	68	30
Nog steeds studeren	59	35
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	57	41
Beheerders	75	23
Andere witte halsbanden	62	37
Handarbeiders	55	42
Huis personen	46	52
Werkloos	46	49
Gepensioneerd	63	34
Studenten	59	35
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	36	61
Van tijd tot tijd	52	45
Bijna nooit/nooit	68	30
Mijn stem telt in de EU
Totaal akkoord	93	7
Totaal oneens	30	69
Volg de Europese politiek
Volg	69	30
Niet volgen	49	47

De betrokkenheid bij de EU-politiek is de afgelopen zes maanden afgenomen, waarbij 56 % van de burgers (-10 procentpunten sinds april-mei 2022) zegt te volgen wat er gaande is in de EU-politiek. Ongeveer een op de zes (16 %, -5 pp) zegt dat ze volgen wat er meestal gebeurt, en 40 % (-5 pp) doet dit van tijd tot tijd. Ongeveer een op de vier (27 %, + 5 pp) zegt zelden te volgen wat er in de EU-politiek gebeurt, en 17 % (+ 5 procentpunt) doet dit nooit of bijna nooit. Hoewel deze bevindingen een daling vertegenwoordigen sinds april-mei 2022, volgt dit op een stijging tussen november 2021 en april-mei 2022, zodat de resultaten nu vergelijkbaar zijn met wat ze een jaar geleden waren.

In 19 lidstaten volgt de meerderheid van de respondenten de EU-politiek, met de hoogste percentages in Luxemburg (76 %), Nederland (69 %), Duitsland (68 %), Zweden en Finland (beide 64 %). In Litouwen volgen gelijke percentages „volg” en „volg niet” de EU-politiek (beide 50 %), terwijl er zeven landen zijn waar slechts een minderheid van de burgers EU-politiek volgt. De laagste percentages die volgen op de EU-politiek zijn te zien in Bulgarije, Slovenië (beide 40 %), Slowakije (44 %) en Estland (45 %).

Meer dan een kwart van de respondenten in Malta (35 %), Luxemburg (27 %) en Duitsland (26 %) volgt de EU-politiek „meestal”, tegenover 6 % in Bulgarije en 7 % in elk van Slovenië, Litouwen en Roemenië.

In 21 EU-lidstaten hebben respondenten nu minder kans om de EU-politiek te volgen dan een half jaar geleden, en in zeven landen is de daling groter dan tien procentpunten: Polen (52 %, -20 pp), Bulgarije (40 %, -18 pp), Duitsland (68 %, -16 pp), Estland (45 %, -15 pp), Spanje (48 %, -14 pp), Litouwen (50 %, -12 pp) en Slovenië (40 %, -12 pp). Er zijn kleine stijgingen geweest in Luxemburg (76 %, + 3 pp) en Roemenië (53 %, + 3 pp). De resultaten zijn in de andere vier lidstaten stabiel gebleven.

(Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) Zelden 27 (+ 5) Nooit of bijna nooit 17 (+ 5) Ik weet het niet 0 (=) Het grootste deel van de tijd 16 (-5) Van tijd tot tijd 40 (-5) QA2 Sommige mensen volgen wat er gaande is in de politiek van de Europese Unie, of er nu verkiezingen gaande zijn of niet. Anderen zijn niet zo geïnteresseerd. Zou je zeggen dat je volgt wat er gaande is in de politiek van de Europese Unie? (% — EU27) De sociodemografische analyse richt zich op degenen die de EU-politiek het grootste deel van de tijd of van tijd tot tijd volgen. Het toont aan dat mannen meer kans hebben dan vrouwen om de EU-politiek te volgen (61 % versus 52 %). Het toont ook aan dat mensen meer kans hebben om de EU-politiek te volgen naarmate ze ouder worden, het percentage stijgt van 42 % onder de 15-24-jarigen tot 61 % van de 55-plussers.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA2 Sommige mensen volgen wat er gaande is in de politiek van de Europese Unie, of er nu verkiezingen gaande zijn of niet. Anderen zijn niet zo geïnteresseerd. Zou je zeggen dat je volgt wat er gaande is in de politiek van de Europese Unie? (% — totaal „Volg”)

Hoe langer een respondent in het onderwijs blijft, hoe groter de kans dat ze de EU-politiek volgen. Het aandeel is 68 % van degenen die tot de leeftijd van 20+ aan het onderwijs bleven, vergeleken met 45 % van degenen die 15 jaar of jonger waren. Er zijn ook grote verschillen tussen sociaal-professionele groepen, het percentage dat de EU-politiek volgt, variërend van 70 % onder managers tot 38 % onder huisgenoten.

Degenen die weinig financiële problemen ondervinden (61 %) hebben veel meer kans om de EU-politiek te volgen dan degenen die het grootste deel van de tijd moeilijkheden ondervinden (44 %).

Respondenten met een positief beeld van de EU of het Europees Parlement zullen eerder volgen wat er in de EU-politiek gebeurt (respectievelijk 68 % en 74 %). Er is echter weinig of geen verschil in het aandeel dat volgt op de EU-politiek, bij het vergelijken van degenen waarvan het imago van de EU of het Europees Parlement neutraal is (47 % in elk geval) en die met een negatief beeld van de EU (46 % met een negatief beeld van de EU en 49 % van degenen met een negatief imago van het Europees Parlement).

QA2 Sommige mensen volgen wat er gaande is in de politiek van de Europese Unie, of er nu verkiezingen gaande zijn of niet. Anderen zijn niet zo geïnteresseerd. Zou je zeggen dat je volgt wat er gaande is in de politiek van de Europese Unie? (% — EU)

Totaal „Volg”	Totaal „Niet volgen”
EU 27	56	44
Geslacht
Man	61	39
Vrouw	52	48
Leeftijd
15-24	42	58
25-39	54	46
40-54	58	42
55+	61	39
Onderwijs (einde van)
15—	45	55
16-19	54	46
20+	68	32
Nog steeds studeren	48	52
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	66	34
Beheerders	70	30
Andere witte halsbanden	60	40
Handarbeiders	49	51
Huis personen	38	62
Werkloos	44	55
Gepensioneerd	61	39
Studenten	48	52
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	44	56
Van tijd tot tijd	53	47
Bijna nooit/nooit	61	39
Beeld van de EU
Totaal „positief”	68	32
Neutraal	47	53
Totaal „Negatief”	46	54
Beeld van het Europees Parlement
Positief	74	26
Neutraal	47	53
Negatief	49	51

Tweederde van de burgers bespreekt de Europese politiek tenminste af en toe met vrienden of familieleden. Iets meer dan de helft zegt dat ze af en toe Europese politieke kwesties bespreken met vrienden en familieleden (52 %, -1 procent sinds april-mei 2022), terwijl 15 % (-3 procent) zegt vaak Europese politieke kwesties te bespreken. Ongeveer een derde (33 %, + 4 pp) bespreekt dergelijke zaken nooit.

De trend op langere termijn laat zien dat het aandeel dat vaak Europese politieke kwesties met vrienden of familieleden bespreekt, op een relatief hoog niveau is gebleven. Het aandeel dat dergelijke zaken af en toe bespreekt, is sinds 2020 relatief stabiel gebleven.

(Okt/nov 2022 — apr/mei 2022) Nooit 33 (+ 4) Ik weet het niet 0 (=) Vaak 15 (-3) Af en toe 52 (-1) D71.2 Als je samenkomt met vrienden of familieleden, zou je dan zeggen dat je vaak, af en toe of nooit over... praat? Europese politieke aangelegenheden (% — EU27) In 25 landen zeggen respondenten vaak dat ze af en toe Europese politieke kwesties bespreken, met de hoogste percentages in Hongarije (69 %), Slowakije (65 %) en Duitsland (62 %). In Spanje (56 %) en Frankrijk (54 %) zeggen respondenten meestal dat ze nooit Europese politieke kwesties bespreken.

In zeven landen zegt ten minste één op de vijf dat ze vaak Europese politieke kwesties bespreken met vrienden en familieleden, met de hoogste percentages in Malta (30 %), Nederland (27 %) en Griekenland (25 %). Daarentegen zegt 7 % in Slovenië en 9 % in Portugal hetzelfde.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 D71.2 Als je samenkomt met vrienden of familieleden, zou je dan zeggen dat je vaak, af en toe of nooit over... praat? Europese politieke aangelegenheden (% — Vaak)

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat degenen die tot 20 jaar of ouder onderwijs hebben gevolgd (21 %) zelfstandigen (23 %) en managers (22 %) het meest vaak over Europese politieke kwesties praten met vrienden en familieleden. Degenen die nooit over Europese politieke kwesties praten, zijn het meest waarschijnlijk in de leeftijd van 15-24 jaar (44 %), degenen die 15 jaar of jonger onderwijs hebben gevolgd (48 %), huisgenoten (50 %), werklozen (48 %) en degenen die de meeste financiële problemen ondervinden (44 %).

D71.2 Als je samenkomt met vrienden of familieleden, zou je dan zeggen dat je vaak, af en toe of nooit over... praat? Europese politieke aangelegenheden (% — EU27)

Vaak	Af en toe	Nooit
EU27	15	52	33
Leeftijd
15-24	12	44	44
25-39	16	53	31
40-54	15	54	30
55+	15	52	32
Onderwijs (einde van)
15—	9	43	48
16-19	13	55	32
20+	21	54	25
Nog steeds studeren	14	46	40
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	23	54	23
Beheerders	22	58	20
Andere witte halsbanden	15	60	25
Handarbeiders	12	52	35
Huis personen	8	41	50
Werkloos	11	40	48
Gepensioneerd	14	50	35
Studenten	14	46	40
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	14	42	44
Van tijd tot tijd	13	54	33
Bijna nooit/nooit	16	53	31

Alvorens de resultaten van deze subsectie te onderzoeken, is het vermeldenswaard dat uit andere recente enquêtes is gebleken dat het Europees Parlement en andere Europese instellingen zeer goed op de hoogte zijn. In de standaard Eurobarometer bijvoorbeeld zeggen ongeveer negen op de tien burgers dat ze van het Europees Parlement hebben gehoord, en dit is in de loop van de tijd consistent geweest27 Standaard Eurobarometer 97, zomer 2022 .

In deze enquête zeggen meer dan zes op de tien EU-burgers (64 %, + 1 procentpunt sinds november-december 2021) dat ze onlangs iets over het Europees Parlement hebben gelezen, gezien of gehoord, hetzij via internet, televisie of radio.

(Okt/nov 2022 — nov/dec 2021) Nee 36 (-1) Ik weet het niet 0 (=) Ja 64 (+ 1) QA1 Hebt u onlangs in de pers gelezen, op internet of op televisie gezien of op de radio iets gehoord over het Europees Parlement? (% — EU27) Er is enige variatie in de EU: in acht lidstaten zegt ten minste driekwart van de respondenten onlangs iets te hebben gelezen, gezien of gehoord over het Europees Parlement, onder leiding van Luxemburg (80 %), Estland, Finland, Slowakije en Litouwen (alle 79 %). Dit geldt echter voor minder dan de helft van de respondenten in Frankrijk (37 %) en Denemarken (49 %).

Hoewel er sinds november-december 2021 op het algemene EU-niveau weinig verandering is opgetreden, zijn er op landniveau enkele substantiële veranderingen geweest. Grote stijgingen zijn te zien in Hongarije (77 %, + 16 procentpunten), Luxemburg (80 %, + 15 procentpunten), Cyprus (65 %, + 14 procentpunt) en Bulgarije (53 %, + 10 procentpunten). Er zijn ook enkele grote dalingen geweest in Malta (67 %, -10 pp) en Polen (62 %, -10 pp). Over het algemeen vertonen 12 landen een stijging sinds november-december 2021, terwijl vijf landen een daling registreren.

Nov/dec 2021 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — nov/dec 2021 QA1 Hebt u onlangs in de pers gelezen, op internet of op televisie gezien of op de radio iets gehoord over het Europees Parlement? (% — ja)

De sociaal-demografische bevindingen geven aan dat mannen meer kans hebben dan vrouwen om te zeggen dat ze onlangs iets over het Europees Parlement hebben gelezen, gezien of gehoord (68 % in vergelijking met 59 %), terwijl het aandeel met de leeftijd toeneemt, van 49 % onder de 15-24-jarigen tot 67 % van de 40-54- en 55-plussers. Meer hoogopgeleide mensen hebben meer kans om te zeggen dat ze onlangs iets hebben gelezen, gezien of gehoord (71 % van degenen die hun opleiding hebben afgerond op de leeftijd van 20 of hoger). Het percentage is ook hoger bij degenen die zelden of nooit moeite hebben met het betalen van rekeningen (67 %), evenals managers (73 %) en zelfstandigen (71 %).

Respondenten met een positief imago van het Europees Parlement (78 %) hebben meer kans om te zeggen dat ze onlangs iets hebben gelezen, gezien of gehoord dan degenen met een negatief beeld (59 %) of een neutraal beeld (56 %). Dit suggereert dat er een relatie bestaat tussen het beeld dat mensen hebben en de hoeveelheid die ze over het Europees Parlement lezen, zien of horen, hoewel het niet duidelijk is hoe de twee factoren met elkaar in wisselwerking staan — d.w.z. of het ontvangen van informatie leidt tot een sterker of positiever beeld, of dat mensen die een sterker beeld hebben meer kans hebben om informatie te zoeken.

QA1 Hebt u onlangs in de pers gelezen, op internet of op televisie gezien of op de radio iets gehoord over het Europees Parlement? (% — EU)

Ja	Nee
EU 27	64	36
Geslacht
Man	68	32
Vrouw	59	41
Leeftijd
15-24	49	51
25-39	61	39
40-54	67	33
55+	67	33
Onderwijs (einde van)
15—	58	42
16-19	63	37
20+	71	29
Nog steeds studeren	52	48
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	71	29
Beheerders	73	27
Andere witte halsbanden	66	34
Handarbeiders	60	40
Huis personen	53	47
Werkloos	52	48
Gepensioneerd	67	33
Studenten	52	48
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	54	46
Van tijd tot tijd	60	40
Bijna nooit/nooit	67	33
Beeld van het Europees Parlement
Positief	78	22
Neutraal	56	44
Negatief	59	41

5.2. Europese verkiezingen

Het belang van stemmen bij de Europese verkiezingen is sinds april-mei 2022 afgenomen, terwijl minder dan de helft van de burgers (46 %) nu veel belang hecht aan stemmen (-13 procentpunten). Ongeveer vier op de tien (39 %, + 8 pp) zeggen dat stemmen bij deze verkiezingen van gemiddeld belang is, terwijl 14 % (+ 5 pp) zegt dat het voor hen van weinig belang is.

Uit een analyse van de langetermijntrends blijkt dat de huidige cijfers in overeenstemming zijn met de resultaten vóór de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement. Op een gelijkwaardige termijn (ongeveer 18 maanden voor de verkiezingen) hechtte 42 % veel belang aan stemmen in september-oktober 2017, een stijging tot 49 % in april 2018 (een jaar vóór de laatste verkiezingen). Dit geeft aan dat het huidige resultaat (46 % met hoog belang) consistent is met eerdere resultaten en dat het cijfer voor april-mei 2022 (59 %) meestal hoog was.

Okt/nov 2022 Apr/mei 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 Totaal „hoog belang” (8-10) Totaal „Medium belang” (4-7) Totaal „Laag belang” (1-3) Ik weet het niet QA22a Gelieve te vertellen hoe belangrijk of niet het voor u persoonlijk is om bij de Europese verkiezingen te stemmen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, wanneer 1 betekent dat stemmen iets is dat helemaal niet van belang is voor u, en 10 betekent dat stemmen iets is dat u essentieel acht of een belangrijke plicht voor u als burger. De resterende getallen geven iets tussen deze twee posities aan. (% — EU27) In 15 lidstaten hecht de meerderheid van de respondenten veel persoonlijk belang aan het stemmen bij de Europese verkiezingen, met de hoogste percentages in Denemarken (71 %), Zweden (68 %), Ierland en Nederland (beide 63 %). In de andere twaalf lidstaten is de meerderheid van mening dat stemmen bij Europese verkiezingen van gemiddeld belang is. De respondenten zullen dit hoogstwaarschijnlijk zeggen in Slowakije (51 %), Roemenië (49 %), Italië en Kroatië (beide 47 %).

Totaal „hoog belang” (8-10) Totaal „Medium belang” (4-7) Totaal „Laag belang” (1-3) Ik weet het niet QA22a Gelieve te vertellen hoe belangrijk of niet het voor u persoonlijk is om bij de Europese verkiezingen te stemmen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, wanneer 1 betekent dat stemmen iets is dat helemaal niet van belang is voor u, en 10 betekent dat stemmen iets is dat u essentieel acht of een belangrijke plicht voor u als burger. De resterende getallen geven iets tussen deze twee posities aan. (%) In negen landen vindt ten minste één op de vijf respondenten weinig belang bij het stemmen bij de Europese verkiezingen, met het grootste aandeel in Tsjechië (31 %), Estland (29 %) en Cyprus (25 %).

Het percentage respondenten in de EU dat zegt dat stemmen bij de Europese verkiezingen belangrijk is voor hen persoonlijk, is sinds april-mei 2021 met 13 procentpunten gedaald. Het is ook in elk land gedaald, behalve Oostenrijk, Zweden en Nederland, waar het stabiel is gebleven. In 17 landen bedroeg de daling ten minste tien procentpunten, met de grootste dalingen in Slovenië (36 %, -27 procentpunten), Malta (43 %, -25 procentpunt) en Frankrijk (40 %, -61 procentpunten).

Als gevolg van deze veranderingen is medium (in plaats van hoog) belang in 11 landen de dominante mening geworden.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA22a Gelieve te vertellen hoe belangrijk of niet het voor u persoonlijk is om bij de Europese verkiezingen te stemmen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, wanneer 1 betekent dat stemmen iets is dat helemaal niet van belang is voor u, en 10 betekent dat stemmen iets is dat u essentieel acht of een belangrijke plicht voor u als burger. De resterende getallen geven iets tussen deze twee posities aan. (% — totaal „hoog belang”)

Tweederde (67 %) van de respondenten zegt dat het voor hen van groot belang is om persoonlijk te stemmen bij nationale verkiezingen (-5 procentpunten sinds april-mei 2022). Een kwart (25 %, + 3 pp) zegt dat dit voor hen van gemiddeld belang is, terwijl 7 % (+ 2 pp) zegt dat het van laag belang is.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 Totaal „hoog belang” (8-10) Totaal „Medium belang” (4-7) Totaal „Laag belang” (1-3) Ik weet het niet QA22b En hoe belangrijk of niet is het voor u om te stemmen bij de nationale verkiezingen in (onze land)? (% — EU27)

De meerderheid van de respondenten in elk land zegt dat stemmen bij nationale verkiezingen van groot belang is voor hen, hoewel de percentages variëren van 95 % in Zweden, 91 % in Denemarken en 87 % in Nederland tot 49 % in België en 50 % in Bulgarije en Roemenië. Er zijn negen landen waar ten minste één op de tien zegt dat stemmen bij deze verkiezingen van laag belang is voor hen, onder leiding van Cyprus, België (beide 13 %), Bulgarije, Estland en Frankrijk (alle 12 %).

In elk land zullen respondenten meer belang hechten aan het stemmen bij nationale verkiezingen dan bij EU-verkiezingen, maar de verschillen lopen sterk uiteen. De laagste variaties zijn te zien in Roemenië (nationaal 50 %, EU 41 %), België (nationaal 49 %, EU 38 %), Hongarije (nationaal 65 %, EU 52 %), Ierland (nationaal 77 %, EU 63 %) en Luxemburg (68 % nationaal, EU 54 %). De grootste lacunes zijn te zien in Tsjechië (nationaal 64 %, EU 28 %), Slowakije (nationaal 58 %, EU 26 %), Letland (70 %, EU 39 %) en Finland (nationaal 81 %, EU 50 %).

In vergelijking met april-mei 2022 hechten respondenten nu meer belang aan het stemmen bij nationale verkiezingen in Letland (70 %, + 8 procentpunten), Nederland (87 %, + 4 procentpunten), Griekenland (74 %, + 3 pp) en Oostenrijk (68 %, + 3 procentpunten). Het aandeel is gedaald in 17 landen, met name Malta (64 %, -17 procentpunten), Bulgarije (50 %, -13 procentpunten), Slovenië (66 %, -13 procentpunten) en België (49 %, -12 procentpunten). De resultaten zijn in zes landen stabiel gebleven.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA22b En hoe belangrijk of niet is het voor u om te stemmen bij de nationale verkiezingen in (onze land)? (% — totaal „High „Importance”)

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt dat oudere respondenten, degenen met de hoogste onderwijsniveaus, managers en degenen met de minste financiële problemen het meest waarschijnlijk veel belang zullen hechten aan het stemmen in de EU en bij nationale verkiezingen, met de grootste verschillen in verband met onderwijsniveau en financiële situatie. 52 % van de mensen met de minste financiële moeilijkheden stemmen bijvoorbeeld bij Europese verkiezingen als van groot belang, tegenover 30 % die de meeste financiële moeilijkheden ondervinden.

Het hebben van een positief beeld van de EU of het Europees Parlement hangt samen met een groot belang bij het stemmen. Degenen die een positief beeld van de EU hebben, hebben bijvoorbeeld meer kans om stemmen in beide soorten verkiezingen te beoordelen als van groot belang voor hen. Bovendien zullen degenen die het eens zijn met hun stemtellingen in de EU meer belang hechten aan het stemmen bij Europese verkiezingen dan degenen die niet denken dat hun stem telt (64 % tegenover 30 %).

QA22 Gelieve te vertellen hoe belangrijk het is of niet dat het voor u persoonlijk is om te stemmen bij de Europese verkiezingen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, wanneer 1 betekent dat stemmen iets is dat helemaal niet van belang is voor u, en 10 betekent dat stemmen iets is dat u essentieel acht of een belangrijke plicht voor u als burger. De resterende getallen geven iets tussen deze twee posities aan. (%)

Europese verkiezingen	Nationale verkiezingen
Totaal „hoog belang” (8-10)	Totaal „Medium belang” (4-7)	Totaal „Laag belang” (1-3)	Totaal „hoog belang” (8-10)	Totaal „Medium belang” (4-7)	Totaal „Laag belang” (1-3)
EU 27	46	39	14	67	25	7
Geslacht
Man	46	39	15	68	25	7
Vrouw	46	40	13	67	26	6
Leeftijd
15-24	42	43	13	59	31	8
25-39	45	40	14	66	27	7
40-54	45	40	15	65	26	8
55+	48	37	14	72	22	6
Onderwijs (einde van)
15—	38	43	18	59	29	11
16-19	42	41	17	62	30	8
20+	55	34	11	78	17	5
Nog steeds studeren	47	40	11	64	27	7
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	53	34	13	73	21	6
Beheerders	59	34	7	81	16	2
Andere witte halsbanden	48	40	11	68	26	5
Handarbeiders	39	44	17	58	33	9
Huis personen	33	46	19	53	35	11
Werkloos	32	42	26	52	31	16
Gepensioneerd	49	36	15	72	21	6
Studenten	47	40	11	64	27	7
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	30	42	27	50	33	16
Van tijd tot tijd	40	45	14	58	34	7
Bijna nooit/nooit	52	35	12	74	20	6
Imager van de EU
Totaal „positief”	64	31	5	80	16	3
Neutraal	33	50	16	56	35	8
Totaal „Negatief”	26	38	35	51	31	18
Mijn stem telt in de EU
Totaal akkoord	64	33	3	79	19	1
Totaal oneens	30	45	24	56	31	12
Beeld van het Europees Parlement
Positief	67	29	4	82	16	1
Neutraal	36	48	15	61	32	6
Negatief	31	37	32	56	29	15

Iets meer dan de helft van de EU-burgers (54 %) zegt geïnteresseerd te zijn in de volgende Europese verkiezingen, die in mei 2024 worden gehouden. Dit omvat 14 % die zegt dat ze „zeer geïnteresseerd” zijn en 40 % die „iets geïnteresseerd” zijn. Meer dan vier op de tien (45 %) zeggen dat ze niet erg of helemaal niet geïnteresseerd zijn.

Deze bevindingen lijken sterk op die welke in het najaar van 2017 (EB88.1) werden waargenomen, op een vergelijkbaar tijdstip voor de laatste Europese verkiezingen in 2019.

(Okt/nov 2022 — september/oktober 2017) Niet erg geïnteresseerd 30 (+ 4) Helemaal niet geïnteresseerd 15 (-2) Ik weet het niet 1 (-1) Zeer geïnteresseerd 14 (-3) Enigszins geinteresseerd 40 (+ 2) QA21 De volgende Europese verkiezingen vinden plaats in mei 2024. Hoe geïnteresseerd of niet zou je zeggen dat je bij deze verkiezingen bent? (% — EU27)

Er is grote verschillen tussen de lidstaten in de verhoudingen die geïnteresseerd zijn in de volgende Europese verkiezingen. Meer dan zes op de tien respondenten zeggen geïnteresseerd te zijn in Malta (71 %), Ierland, Nederland (beide 66 %), Luxemburg, Zweden (beide 64 %) en Duitsland (61 %). Aan de andere kant zijn minder dan vier op de tien respondenten geïnteresseerd in Tsjechië, Slowakije (beide 27 %), Estland (37 %) en Frankrijk (39 %).

In vergelijking met de bevindingen in het najaar van 2017 is de belangstelling voor de volgende Europese verkiezingen toegenomen in tien lidstaten, met name Griekenland (56 %, + 14 procentpunten), Kroatië (56 %, + 9 procentpunten) en Portugal (49 %, + 9 procentpunten). De rente is gedaald in tien landen, met de grootste dalingen in Finland (53 %, -14 procentpunten), Estland (37 %, -13 procentpunt) en Nederland (66 %, -13 procentpunt). De resultaten zijn stabiel in de andere zeven lidstaten.

Mei/oktober 2017 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — sep/okt 2017 QA21 De volgende Europese verkiezingen vinden plaats in mei 2024. Hoe geïnteresseerd of niet zou je zeggen dat je bij deze verkiezingen bent? (% — totaal „Geïnteresseerd”)

Uit de sociaal-demografische analyse blijkt grote verschillen per opleidingsniveau en financiële moeilijkheden. De belangstelling voor de volgende Europese verkiezingen varieert van 63 % van degenen die het onderwijs op 20-jarige leeftijd of ouder hebben verlaten, tot 43 % van degenen die op 15-jarige leeftijd het onderwijs hebben verlaten.

Meer dan de helft (57 %) van de mensen met de minste financiële moeilijkheden zegt geïnteresseerd te zijn in de volgende Europese verkiezingen, tegenover 36 % die de meeste financiële problemen ondervindt. Managers (68 %) hebben meer kans dan die in andere sociaal-professionele categorieën geïnteresseerd zijn.

Jongere respondenten zijn iets minder geïnteresseerd in de volgende Europese verkiezingen dan oudere respondenten (48 % van de 15-24-jarigen tegenover 53 %-55 % in oudere leeftijdsgroepen).

De belangstelling voor de volgende Europese verkiezingen is groter bij respondenten wier imago van het Europees Parlement positief is (79 % tegenover 33 % van degenen met een negatief imago), degenen die het eens zijn met hun stem telt in de EU (72 % tegenover 37 % die het oneens zijn) en degenen die de Europese politiek volgen (70 % versus 32 % die dat niet doen). Zeven op de tien (71 %) van degenen die bij de laatste Europese verkiezingen hebben gestemd, zeggen dat ze geïnteresseerd zijn in de volgende, tegenover 26 % van degenen die vorige keer niet hebben gestemd.

QA21 De volgende Europese verkiezingen vinden plaats in mei 2024. Hoe geïnteresseerd of niet zou je zeggen dat je bij deze verkiezingen bent? (% — EU)

Totaal „Geïnteresseerd”	Totaal „Niet geïnteresseerd”
EU27	54	45
Leeftijd
15-24	48	50
25-39	53	46
40-54	54	45
55+	55	44
Onderwijs (einde van)
15—	43	56
16-19	51	48
20+	63	36
Nog steeds studeren	53	45
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	61	39
Beheerders	68	32
Andere witte halsbanden	57	42
Handarbeiders	47	52
Huis personen	41	58
Werkloos	42	57
Gepensioneerd	54	45
Studenten	53	45
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	36	63
Van tijd tot tijd	51	48
Bijna nooit/nooit	57	42
Imager van de EU
Totaal „positief”	73	26
Neutraal	41	58
Totaal „Negatief”	27	72
Mijn stem telt in de EU
Totaal akkoord	72	27
Totaal oneens	37	62
Gestemd bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement
Ja	71	28
Nee	26	73
Beeld van het Europees Parlement
Positief	79	20
Neutraal	44	55
Negatief	33	67
Volg de Europese politiek
Volg	70	30
Niet volgen	32	66

De respondenten werden gevraagd wanneer zij dachten dat de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement in hun land zouden plaatsvinden. Eén op de vier burgers (25 %) gaf het juiste antwoord van mei 2024, terwijl vier op de tien (41 %) een onjuist antwoord gaf, meestal door de verkeerde maand in 2024 (13 %) te geven of een datum in 2023 (11 %). Een op de drie respondenten (34 %) zei dat ze het niet wisten.

Dit jaar/Later dit jaar/in 2022 1 Ik weet het niet 34 Overig/Een andere datum 10 Over drie jaar/in 2025 6 Volgend jaar/in 2023/elke maand in 2023 11 In mei 2024 25 Over twee jaar/in 2024/elke maand in 2024, behalve mei 13 (Okt/nov 2022) QA20 Wat vindt u van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement in (onze land)? (% — EU27) Er is grote verschillen tussen de lidstaten in het percentage respondenten dat de timing van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement correct kan vaststellen. Respondenten zullen waarschijnlijk het juiste antwoord weten in Malta (51 %), Hongarije (42 %), Luxemburg en België (beide 39 %). De laagste percentages die het juiste antwoord geven, zijn te zien in Frankrijk (9 %), Portugal (12 %), Spanje (13 %) en Griekenland (15 %).

Een groot deel van de respondenten geeft een onjuist antwoord in Zweden (59 %), Griekenland (57 %), Kroatië en Nederland (beide 56 %), terwijl respondenten het meest waarschijnlijk zeggen dat ze het niet weten in Portugal (62 %) en Frankrijk (57 %).

Totaal „Correct antwoord” Totaal „Onjuist antwoord” Ik weet het niet QA20 Wat vindt u van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement in (onze land)? (%)

In de sociaal-demografische analyse hebben mannen iets meer kans dan vrouwen om de timing van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement correct te identificeren (27 % tegenover 23 %). Respondenten in de leeftijd van 25-39 jaar (29 %) en 40-54 (27 %) hebben meer kans om een juist antwoord te geven dan die van 15-24 jaar (21 %) of 55+ (22 %).

Degenen die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben afgerond (29 %) hebben meer kans om de timing van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement te kennen dan degenen die op de leeftijd van 16-19 (25 %) of 15 jaar of eerder vertrokken (17 %).

White collar werknemers (32 %), managers (31 %) en zelfstandigen (30 %) hebben meer kans om een juist antwoord te geven, vooral in vergelijking met huisgenoten (13 %).

De kennis van de timing van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement is hoger bij de respondenten die hebben gestemd bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement (31 % tegenover 16 % van degenen die niet hebben gestemd), evenals degenen die van plan zijn te stemmen bij de volgende verkiezingen (29 % tegenover 12 % van degenen die niet van plan zijn te stemmen). De juiste kennis is ook hoger bij degenen met een positief imago van het Europees Parlement (32 % tegenover 22 % van degenen met een neutraal beeld en 19 % met een negatief beeld), evenals degenen die de Europese politiek volgen (31 % tegenover 16 % die dat niet doen).

QA20 Wat vindt u van de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement in (onze land)? (% — EU)

Totaal „Correct antwoord”	Totaal „Onjuist antwoord”	Ik weet het niet
EU 27	25	41	34
Geslacht
Man	27	42	31
Vrouw	23	40	37
Leeftijd
15-24	21	38	41
25-39	29	41	30
40-54	27	44	29
55+	22	41	37
Onderwijs (einde van)
15—	17	39	44
16-19	25	42	33
20+	29	42	29
Nog steeds studeren	22	38	40
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	30	42	28
Beheerders	31	41	28
Andere witte halsbanden	32	42	26
Handarbeiders	26	44	30
Huis personen	13	41	46
Werkloos	17	37	46
Gepensioneerd	20	41	39
Studenten	22	38	40
Gestemd bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement
Ja	31	42	27
Nee	16	42	42
Beeld van het Europees Parlement
Positief	32	43	25
Neutraal	22	40	38
Negatief	19	45	36
Kans om te stemmen bij de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement
Waarschijnlijk	29	43	28
Niet waarschijnlijk	12	37	51
Volg de Europese politiek
Volg	31	44	25
Niet volgen	16	38	46

De kans om te stemmen bij de volgende Europese verkiezingen is sinds april-mei 2022 licht gedaald, waarbij 67 % (-4 procentpunten) van de burgers zegt dat ze waarschijnlijk zullen stemmen bij dergelijke verkiezingen als ze volgende week zouden worden gehouden. Iets minder dan een op de vijf (18 %, + 4 pp) zegt dat ze waarschijnlijk niet zullen stemmen, terwijl 14 % (+ 1 pp) neutral28 De antwoorden werden gegeven op een schaal van 1 tot 10, d.w.z. op een tienpuntsschaal waarin „”1” betekent „” helemaal niet waarschijnlijk” en „”10” betekent „”zeer waarschijnlijk” en deze resultaten zijn als volgt gegroepeerd: waarschijnlijk (7-10), neutraal (5-6), niet waarschijnlijk (1-4). . Deze lichte daling volgt op een grote stijging tussen november-december 2021 (58 %) en april-mei 2022 (71 %).

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 Totaal „Likely” (7-10) Totaal „Neutraal” (5-6) Totaal „Niet waarschijnlijk” (1-4) Niet in aanmerking komen om te stemmen (Spontaan) Liever niet antwoorden (Spontaan) Ik weet het niet QA28 Als de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement volgende week zouden worden gehouden, hoe waarschijnlijk zou u dan zijn om bij deze verkiezingen te stemmen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, waarbij „1” „helemaal niet waarschijnlijk” betekent en „10” „zeer waarschijnlijk”. (% — EU27) De meerderheid van de respondenten in elke lidstaat zegt dat ze waarschijnlijk zullen stemmen bij Europese verkiezingen als ze volgende week zouden worden gehouden, hoewel de percentages variëren van 85 % in Zweden, 83 % in Nederland en 82 % in Denemarken tot 49 % in Estland, 51 % in Cyprus en 52 % in Slowakije.

Het grootste deel van de respondenten die zeggen dat ze niet waarschijnlijk zullen stemmen, is te zien in Cyprus (32 %), Tsjechië, Estland (beide 31 %) en Frankrijk (30 %).

In drie landen is er een toename van het percentage dat zegt dat ze waarschijnlijk bij de Europese verkiezingen zouden stemmen als ze volgende week zouden worden gehouden: Griekenland (75 %, + 6 procentpunten), Oostenrijk (68 %, + 4 procentpunten) en Letland (66 %, + 4 procentpunten). Het aandeel is in 19 lidstaten gedaald, met een daling van meer dan 10 procentpunten in Slovenië (56 %, -14 procentpunt), Estland (49 %, -12 procentpunt), Cyprus (51 %, -12 pp) en Frankrijk (57 %, -11 procentpunt). De resultaten zijn in de andere vijf landen stabiel gebleven.

Apr/mei 2022 Okt/nov 2022 Evolutie okt/nov 2022 — apr/mei 2022 QA28 Als de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement volgende week zouden worden gehouden, hoe waarschijnlijk zou u dan zijn om bij deze verkiezingen te stemmen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, waarbij „1” „helemaal niet waarschijnlijk” betekent en „10” „zeer waarschijnlijk”. (%-Totaal waarschijnlijk)

Leeftijd, opleidingsniveau en financiële situatie geven de belangrijkste verschillen in de sociaal-demografische analyse. Degenen in de leeftijd van 15-24 jaar hebben minder kans om te zeggen dat ze zouden stemmen bij de Europese verkiezingen (55 %), terwijl 55-plussers het meest geneigd zijn om te zeggen dat ze zouden stemmen (70 %). Degenen die een opleiding van 20 jaar of ouder hebben afgerond (78 %) hebben veel meer kans om te zeggen dat ze zouden stemmen dan degenen die het onderwijs op jongere leeftijd hebben afgerond, en met name degenen die 15 jaar of jonger zijn (58 %).

De analyse toont ook aan hoe minder financiële moeilijkheden een respondent ervaart, hoe groter de kans dat ze zeggen dat ze zouden stemmen. 73 % met de minste moeilijkheden zegt dat ze waarschijnlijk zullen stemmen, tegenover 48 % met de meeste moeilijkheden. Managers (80 %) hebben meer kans om te zeggen dat ze zouden stemmen dan andere sociale beroepsgroepen, met name huisgenoten (54 %) en werkloze respondenten (55 %).

Respondenten die vaak over Europese politieke kwesties praten (83 %) hebben meer kans om te stemmen als de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement volgende week worden gehouden dan degenen die er af en toe over praten (73 %) of nooit (48 %). Respondenten die de Europese politiek volgen, hebben ook meer kans om te zeggen dat ze zouden stemmen dan degenen die dat niet doen (80 % versus 50 %). Bovendien zullen burgers die denken dat hun stem telt in de EU (84 %) eerder zeggen dat ze zouden stemmen dan degenen die denken dat het niet telt (51 %).

Het imago van het Europees Parlement is ook invloedrijk: degenen met een positief beeld hebben meer kans om te zeggen dat ze zouden stemmen dan degenen met een negatief beeld (86 % versus 50 %).

QA28 Als de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement volgende week zouden worden gehouden, hoe waarschijnlijk zou u dan zijn om bij deze verkiezingen te stemmen? Gebruik een schaal van 1 tot 10, waarbij „1” „helemaal niet waarschijnlijk” betekent en „10” „zeer waarschijnlijk”. (% — EU)

Totaal „Niet waarschijnlijk” (1-4)	Totaal „Neutraal” (5–6)	Totaal „Likely” (7-10)
EU27	18	14	67
Leeftijd
15-24	22	16	55
25-39	19	16	65
40-54	18	14	68
55+	17	13	70
Onderwijs (einde van)
15—	26	16	58
16-19	20	16	64
20+	12	10	78
Nog steeds studeren	18	14	59
Sociaal-professionele categorie
Zelfstandigen	16	10	74
Beheerders	9	11	80
Andere witte halsbanden	15	14	71
Handarbeiders	22	18	60
Huis personen	28	17	54
Werkloos	31	14	55
Gepensioneerd	19	11	69
Studenten	18	14	59
Problemen met het betalen van rekeningen
Het grootste deel van de tijd	34	17	48
Van tijd tot tijd	20	18	60
Bijna nooit/nooit	15	11	73
Over Europese politieke zaken gesproken
Vaak	9	8	83
Af en toe	13	14	73
Nooit	32	17	48
Mijn stem telt in de EU
Totaal akkoord	6	10	84
Totaal oneens	30	18	51
Beeld van het Europees Parlement
Positief	5	8	86
Neutraal	21	18	59
Negatief	35	15	50
Volg de Europese politiek
Volg	9	11	80
Niet volgen	30	18	50

CONCLUSIES

De resultaten van de huidige Eurobarometer-enquête in het najaar van 2022 tonen aan dat de stijgende kosten van levensonderhoud een grote zorg zijn voor de Europese burgers en dat velen hun levensstandaard al hebben teruggedrongen.

Naast de stijgende kosten van levensonderhoud maken Europeanen zich ook zorgen over armoede en sociale uitsluiting, klimaatverandering en de verspreiding van de oorlog in Oekraïne naar andere landen. Slechts een derde van de burgers heeft er vertrouwen in dat het leven onveranderd zal blijven als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de gevolgen ervan.

Ondanks deze zorgen en uitdagingen wordt op grote schaal ingestemd met de steun van de EU aan Oekraïne en de concrete maatregelen die het tot dusver heeft genomen. De meerderheid is tevreden over de samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het aanpakken van de gevolgen van de oorlog.

Meer in het algemeen hebben burgers nog steeds een positief beeld van de EU. Meer dan zes op de tien Europeanen zien het EU-lidmaatschap als een goede zaak, tweederde zegt dat het lidmaatschap van hun land belangrijk is, en de meerderheid is optimistisch over de toekomst van de EU. De bijdrage van de EU aan vrede en stabiliteit wordt gezien als haar belangrijkste voordeel, en dit is het afgelopen jaar belangrijker geworden.

Het positieve imago van het Europees Parlement is ook gehandhaafd, waarbij twee keer zoveel burgers een positief beeld hebben dan een negatief imago. Er is ook brede steun voor het Europees Parlement om een prominentere rol te spelen. Burgers willen met name dat het Europees Parlement waarden als democratie, mensenrechten en vrijheid van meningsuiting en gedachte blijft beschermen. Europeanen zien de politieke prioriteiten van het Europees Parlement als de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, volksgezondheid, actie tegen klimaatverandering en ondersteuning van de economie en het scheppen van nieuwe banen.

In de aanloop naar de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2024 is het van belang dat de publieke perceptie van participatie en betrokkenheid wordt gevolgd. Er zijn bemoedigende niveaus van belangstelling voor en betrokkenheid bij de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2024, en deze zijn vergelijkbaar met die welke op hetzelfde moment vóór de verkiezingen van 2019 werden gezien. Hoewel slechts een kwart van de burgers correct kan zeggen wanneer de volgende Europese verkiezingen zullen plaatsvinden, zegt meer dan de helft geïnteresseerd te zijn in de volgende Europese verkiezingen, en ongeveer tweederde zei dat ze waarschijnlijk zouden stemmen „als de Europese verkiezingen volgende week worden gehouden”.

TECHNISCHE SPECIFICATIES

Tussen 12 oktober en 7 november 2022 heeft Kantar Public op verzoek van het Europees Parlement, het directoraat-generaal Communicatie, de eenheid „Public Opinion Monitoring” en de Europese Commissie, directoraat-generaal Communicatie en Eurobarometer, golf 98.1 uitgevoerd van de Eurobarometer-enquête.

Wave 98.1 heeft betrekking op de bevolking van de respectieve nationaliteiten van de lidstaten van de Europese Unie, woonachtig in elk van de 27 lidstaten en 15 jaar en ouder.

Het basissteekproefontwerp dat in alle landen en gebieden wordt toegepast, is een gelaagd meertraps, willekeurig (waarschijnlijkheid) één. In elk land wordt het steekproefkader voor het eerst gestratificeerd door NUTS-regio’s en binnen elke regio door middel van een maat voor steden (DEGURBA). Het aantal steekproefpunten dat in elke strata is geselecteerd, weerspiegelt de stratumpopulatie 15+. In de tweede fase werden bemonsteringspunten getrokken met een waarschijnlijkheid die evenredig is aan hun 0+ populatiegrootte vanuit elk stratum.

De monsters vertegenwoordigen dus het gehele grondgebied van de onderzochte landen volgens de EUROSTAT NUTS II (of gelijkwaardig) en volgens de verdeling van de ingezeten bevolking van de respectieve nationaliteiten in termen van grootstedelijke, stedelijke en landelijke gebieden.

In elk van de geselecteerde bemonsteringspunten werd willekeurig een startcoördinaat getrokken en werd een omgekeerde geo-coderingtool gebruikt om het dichtstbijzijnde adres bij de coördinaat te identificeren. Dit adres was het startadres voor de willekeurige wandeling. Verdere adressen (elke negende adres) werden geselecteerd volgens standaard „willekeurige route”-procedures, op basis van het oorspronkelijke adres. In elk huishouden werd de respondent willekeurig getrokken. De benadering van de willekeurige selectie was afhankelijk van de grootte van het huishouden. Bij wijze van voorbeeld voor huishoudens met twee 15+ leden werd het script gebruikt om ofwel de informant (persoon die de screener-vragenlijst heeft beantwoord) of het andere in aanmerking komende lid in het huishouden te selecteren. Voor huishoudens met drie 15+ leden werd het script gebruikt om ofwel de informant (1/3 van de tijd) of de 2 andere in aanmerking komende leden in het huishouden (2/3 van de tijd) te selecteren. Waar de 2 andere leden werden geselecteerd, werd de interviewer dan verteld om ofwel de jongste of oudste te vragen. Het script zou willekeurig de selectie toewijzen aan de jongste of oudste met gelijke waarschijnlijkheid. Dit proces gaat door voor vier 15+ leden van het huishouden — willekeurig vragend naar de jongste, tweede jongste en oudste. Voor huishoudens met vijf 15+ leden keren we terug naar de laatste verjaardagsregel. Als er geen contact werd gemaakt met iemand in het huishouden, of als de geselecteerde respondent niet beschikbaar was (druk), heeft de interviewer hetzelfde huishouden tot drie keer opnieuw bezocht (in totaal vier contactpogingen). Interviewers geven nooit aan dat de enquête vooraf wordt uitgevoerd namens het Europees Parlement of de Europese Commissie; zij kunnen deze informatie verstrekken zodra de enquête is voltooid, op verzoek.

De aanwervingsfase was iets anders in Finland en Zweden. In deze landen is een steekproef van adressen binnen elk bemonsteringspunt geselecteerd uit het adres- of bevolkingsregister (in Finland wordt niet in alle steekproefpunten geselecteerd, maar in sommige gevallen waar de responspercentages naar verwachting zullen verbeteren). De selectie van adressen vond plaats op een willekeurige manier. Huishoudens werden vervolgens telefonisch gecontacteerd en aangeworven om deel te nemen aan de enquête. In Nederland wordt een dubbel frame RDD-monster (mobiele en vaste nummers) gebruikt omdat er geen uitgebreid bevolkingsregister met telefoonnummers beschikbaar is. De selectie van getallen op beide frames gebeurt op een willekeurige manier waarbij elk getal een gelijke kans op selectie krijgt. In tegenstelling tot Zweden en Finland is de steekproef niet geclusterd.

LANDEN	INSTITUTES	N INTERVIEWS	FlELDWORK DATES	BEVOLKING 15+	AANDEEL EU-27
ZIJN	België	Mobiel Centrum Marktonderzoek	1073	12/10/2022	01/11/2022	9619330	2,53 %
BG	Bulgarije	Kantar TNS BBSS	1033	12/10/2022	25/10/2022	5917534	1,56 %
CZ	Tsjechië	STENGEL/MERKTEKEN	1003	12/10/2022	07/11/2022	8982036	2,36 %
DK	Denemarken	Mantle Denemarken (Kantar Public)	1003	12/10/2022	01/11/2022	4891261	1,29 %
DE	Duitsland	Kantar Deutschland	1500	12/10/2022	31/10/2022	71677231	18,87 %
EE	Estland	Kantar Eesti	1006	13/10/2022	31/10/2022	1111597	0,29 %
EVT.	Ierland	B en A Onderzoek	1006	13/10/2022	26/10/2022	4005909	1,05 %
EL	Griekenland	Kantar Griekenland	1009	12/10/2022	25/10/2022	9167896	2,41 %
ES	Spanje	TNS Investigacion de Mercados y Opinie	1018	13/10/2022	25/10/2022	40639381	10,70 %
FR	Frankrijk	ESP-Leaderfield	1002	12/10/2022	25/10/2022	55700114	14,66 %
HR	Kroatië	Hendal	1007	12/10/2022	25/10/2022	3461468	0,91 %
1T	Italië	Testpunt Italia	1027	12/10/2022	21/10/2022	51599668	13,58 %
CY	Rep. van Cyprus	Cymar Marktonderzoek	505	12/10/2022	16/06/2022	752304	0,20 %
LV	Letland	Kantar TNS Letland	1031	12/10/2022	26/10/2022	1590245	0,42 %
LT	Litouwen	Norstat LT	1002	12/10/2022	31/10/2022	2373312	0,62 %
LU	Luxemburg	TNS llres	507	12/10/2022	26/10/2022	533335	0,14 %
HUSSEIN	Hongarije	Kantar Hoffmann	1043	12/10/2022	25/10/2022	8313539	2,19 %
MT	Malta	Misco Intematipnal	507	12/10/2022	03/11/2022	446788	0,12 %
NL	Nederland	Kantar Nederland	1010	12/10/2022	27/10/2022	14763684	3,89 %
BIJ	Oostenrijk	Das Öterreichische Gallup Institut	1008	12/10/2022	25/10/2022	7647176	2,01 %
PL	Polen	Onderzoekscollectief	1014	13/10/2022	25/10/2022	31982941	8,42 %
PT	Portugal	Marktest — Marketing, Organizaçao e Formaçao	1028	12/10/2022	27/10/2022	8915624	2,35 %
RO	Roemenië	Centrul Pentru Sudierea Opiniei si Pietei (CSOP)	1058	12/10/2022	25/10/2022	16174719	4,26 %
SI	Slovenië	Mediana DOO	1002	12/10/2022	02/11/2022	1791246	0,47 %
SK	Slowakije	MNFORCE	1004	12/10/2022	25/10/2022	4591487	1,21 %
FL	Finland	Wat te doen in de buurt van Taloustutkimus Oy	1006	12/10/2022	31/10/2022	4672932	1,23 %
SE	Zweden	Mantel Zweden (Kantar Public)	1019	12/10/2022	01/11/2022	8541497	2,25 %
TOTAAL EU-27	26431	12/10/2022	07/11/2022	379864254	100,00%
* Er zij op gewezen dat het totale percentage in deze tabel als gevolg van afronding meer dan 100 % mag bedragen.

Interviewmodus per land

Interviews werden uitgevoerd door middel van persoonlijke interviews, fysiek thuis of via video-interactie op afstand in de juiste nationale taal Interviews met video-interviews op afstand („online face-to-face” of CAVI, Computer Assisted Video Interviewing, werden alleen in Tsjechië en Denemarken uitgevoerd.)Voor elk land wordt een vergelijking gemaakt tussen de antwoordende steekproef en het universum (d.w.z. de totale bevolking in het land). Gewichten worden gebruikt om het reagerende monster op het universum te matchen op geslacht per leeftijd, regio en mate van verstedelijking. Voor Europese schattingen (d.w.z. het EU-gemiddelde) wordt een aanpassing aangebracht aan de gewichten van de afzonderlijke landen, waarbij ze worden gewogen om hun 15+ bevolking als percentage van de bevolking van de EU 15+ weer te geven.

Responspercentages

De responspercentages worden berekend door het totale aantal volledige interviews te delen met het aantal bezochte adressen, met uitzondering van de adressen die niet in aanmerking komen, maar ook die waarvan de subsidiabiliteit onbekend is. Voor golf 98.1 van de EUROBAROMETER-enquête zijn de responspercentages voor de EU-27-landen, berekend door Kantar Public:

Foutenmarges

Lezers worden eraan herinnerd dat enquêteresultaten schattingen zijn waarvan de nauwkeurigheid, alles gelijk is, berust op de steekproefgrootte en op het waargenomen percentage. Met monsters van ongeveer 1.000 interviews variëren de werkelijke percentages binnen de volgende betrouwbaarheidsgrenzen:

Statistische marges als gevolg van het steekproefproces
(op het niveau van 95 % van het vertrouwen)
verschillende steekproefgroottes zijn in rijen	verschillende waargenomen resultaten zijn in kolommen
5,00 %	10,00 %	15,00 %	20,00 %	25,00 %	30,00 %	35,00 %	40,00 %	45,00 %	50,00 %
95,00 %	90,00 %	85,00 %	80,00 %	75,00 %	70,00 %	65,00 %	60,00 %	55,00 %	50,00 %
N=50	6,0	8,3	9,9	11,1	12,0	12,7	13,2	13,6	13,8	13,9	N=50
N=500	1,9	2,6	3,1	3,5	3,8	4,0	4,2	4,3	4,4	4,4	N=500
N=1000	1,4	1,9	2,2	2,5	2,7	2,8	3,0	3,0	3,1	3,1	N=1000
N=1500	1,1	1,5	1,8	2,0	2,2	2,3	2,4	2,5	2,5	2,5	N=1500
N=2000	1,0	1,3	1,6	1,8	1,9	2,0	2,1	2,1	2,2	2,2	N=2000
N=3000	0,8	1,1	1,3	1,4	1,5	1,6	1,7	1,8	1,8	1,8	N=3000
N=4000	0,7	0,9	1,1	1,2	1,3	1,4	1,5	1,5	1,5	1,5	N=4000
N=5000	0,6	0,8	1,0	1,1	1,2	1,3	1,3	1,4	1,4	1,4	N=5000
N=6000	0,6	0,8	0,9	1,0	1,1	1,2	1,2	1,2	1,3	1,3	N=6000
N=7000	0,5	0,7	0,8	0,9	1,0	1,1	1,1	1,1	1,2	1,2	N=7000
N=7500	0,5	0,7	0,8	0,9	1,0	1,0	1,1	1,1	1,1	1,1	N=7500
N=8000	0,5	0,7	0,8	0,9	0,9	1,0	1,0	1,1	1,1	1,1	N=8000
N=9000	0,5	0,6	0,7	0,8	0,9	0,9	1,0	1,0	1,0	1,0	N=9000
N=10000	0,4	0,6	0,7	0,8	0,8	0,9	0,9	1,0	1,0	1,0	N=10000
N=11000	0,4	0,6	0,7	0,7	0,8	0,9	0,9	0,9	0,9	0,9	N=11000
N=12000	0,4	0,5	0,6	0,7	0,8	0,8	0,9	0,9	0,9	0,9	N=12000
N=13000	0,4	0,5	0,6	0,7	0,7	0,8	0,8	0,8	0,9	0,9	N=13000
N=14000	0,4	0,5	0,6	0,7	0,7	0,8	0,8	0,8	0,8	0,8	N=14000
N=15000	0,3	0,5	0,6	0,6	0,7	0,7	0,8	0,8	0,8	0,8	N=15000
5,00 %	10,00 %	15,00 %	20,00 %	25,00 %	30,00 %	35,00 %	40,00 %	45,00 %	50,00 %
95,00 %	90,00 %	85,00 %	80,00 %	75,00 %	70,00 %	65,00 %	60,00 %	55,00 %	50,00 %

De wereldwijde polycrisis stelt burgers met meerdere, diepgaande uitdagingen. De Eurobarometer-enquête van het Europees Parlement in het najaar van 2022 beschrijft deze duidelijk en toont de aanzienlijke impact van de kosten van leven op het dagelijks leven. Maar ondanks deze zorgen blijft de steun voor de EU hoog. In de hele Europese Unie roepen burgers het Europees Parlement op de democratie te verdedigen, de mensenrechten en de vrijheid van denken te beschermen. Zij willen ook prioriteit geven aan de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, „volksgezondheid”, „actie tegen klimaatverandering” en „steun aan de economie”.

De enquête werd uitgevoerd door KANTAR PUBLIC in alle 27 EU-lidstaten van 12 oktober tot en met 7 november 2022. 26 431 interviews werden in de eerste plaats face-to-face gehouden en waar nodig aangevuld met videomodus, waarbij de EU-resultaten in overeenstemming waren met de omvang van de bevolking in elk land.

Voor meer informatie over de volledige enquête scant u de QR-code:

EEN PUBLICATIE VAN DE EENHEID VOOR TOEZICHT OP DE PUBLIEKE OPINIE

DIRECTORAAT-GENERAAL COMMUNICATIE

EUROPEES PARLEMENT

dgcomm-pom@ep.europa.eu

europa.eu/eurobarometer

EB042EP

CATALOGUSNUMMER: QA-CE-22-009-EN-N

ISBN: 978-92-848-0015-5

ISSN: 2529-6973

DOI: 10.2861/732690

© Europese Unie, 2022